Rationeringsbon (bestelbon) voor groenten.
Origineel
Rationeringsbon (bestelbon) voor groenten. Ongeveer 1940-1945 (Tweede Wereldoorlog). Het document is niet ingevuld. XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten
Bestelbon A № 072806
GEZINSKAART No. ............................................................................
Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ............................................................................
Zoe[vlek] geraakte bonnen worden niet vergoed.
Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.
Datum bestelling ................................................................................
[Rechterkolom:]
........... pond roode kool
........... „ savoye kool
........... „ uien
........... „ wortelen
........... „ koolrapen
........... „ bieten (rauw)
........... „ zuurkool
Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f............................
Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.
(Handteekening) Dit document is een officieel formulier voor de distributie van schaarse levensmiddelen.
* Bureaucratische controle: De koppeling aan een "Gezinskaart" en de eis van een fysieke "strook" tonen de strikte controle aan op de voedselvoorziening.
* Logistiek: De tekst wijst op specifieke "aangewezen uren" en "distributieplaatsen", wat duidt op een strak gereguleerd proces om wachtrijen te beheersen en zwarte handel tegen te gaan.
* Valuta en maatstaf: De prijs is opvallend laag (3 cent per kg), maar de beschikbaarheid was het grootste probleem. Er wordt gerekend in "ponden", een gebruikelijke maatstaf in die tijd.
* Taalgebruik: Het gebruik van de naamval in "dezen bon" en "desbetreffende strook der gezinskaart" is typerend voor de formele, ambtelijke schrijftaal van het midden van de 20e eeuw. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd in Nederland (en elders in Europa) een distributiesysteem ingevoerd vanwege de grote schaarste die ontstond door de Duitse bezetting en de oorlogvoering. Groenten zoals kool, uien en wortelen behoorden tot de basisproducten die in de Nederlandse landbouw nog relatief goed geproduceerd konden worden, in tegenstelling tot luxegoederen zoals koffie of thee.
De tekst "Deze bon is slechts geldig in de week volgende op die waarin besteld is" illustreert de noodzaak voor de overheid om de vraag nauwkeurig te voorspellen; men moest eerst bestellen voordat men kon afhalen. De vlek op de bon (over het woord "Zoek") is een klein historisch detail dat kan wijzen op het morsen van inkt bij het sorteren of invullen van dergelijke documenten in een sobere kantooromgeving.