Bestelbon voor groentendistributie (Rantsoenbon). [Linker kolom]

XXX
Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 057126

GEZINSKAART No. ......................................................

Het nevenstaande wordt slechts afgeleverd tegen
afgifte van dezen bon en van de desbetreffende
strook der gezinskaart. De groenten kunnen op
de daarvoor aangewezen uren worden afgehaald
aan distributieplaats ........................................................... .

Zoek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ............................................................

[Rechter kolom]

............. pond roode kool
............. ,, savoye kool
............. ,, uien
............. ,, wortelen
............. ,, koolrapen
............. ,, bieten (rauw)
............. ,, zuurkool

Totaal ............. pond à 3 cent per kg = f ..............

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening) Dit document is een officieel distributiebewijs waarmee burgers tijdens een periode van schaarste groenten konden bestellen en afhalen. De structuur van de bon is strikt administratief:
* Identificatie: Een uniek serienummer (057126) en een koppeling aan de 'gezinskaart', wat fraude moest voorkomen.
* Logistiek: De bon specificeert dat afhalen alleen mogelijk is op aangewezen uren en locaties. De geldigheidstermijn is zeer beperkt (één week na bestelling).
* Assortiment: De lijst met groenten (rodekool, savooiekool, uien, wortelen, koolrapen, bieten en zuurkool) betreft voornamelijk houdbare wintergroenten die relatief eenvoudig op grote schaal te telen en te distribueren waren.
* Financieel: Er wordt een vaste prijs vermeld van 3 cent per kilogram, wat wijst op strikte prijsbeheersing door de overheid. Opmerkelijk is het gebruik van de eenheid 'pond' (500 gram) voor de hoeveelheid, terwijl de prijs per kg wordt berekend. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Al vroeg in de oorlog werd het distributiestelsel ingevoerd om de schaarste aan voedsel en goederen eerlijk over de bevolking te verdelen.

De drie kruisjes (XXX) linksboven zijn het symbool van de stad Amsterdam, wat suggereert dat dit een lokale uitgave van de Amsterdamse distributiedienst is. Tijdens de oorlogsjaren, en met name tijdens de Hongerwinter van 1944-1945, werden dit soort bonnen van levensbelang. Zonder de juiste bon en de bijbehorende gezinskaart kon men geen legaal voedsel kopen bij de groenteman of het distributiekantoor. De vermelde groenten zoals koolraap en zuurkool vormden, naast aardappelen, het hoofdbestanddeel van het schrale dieet in die tijd.