Bestelbon voor groenten (distributiebon). [Linksboven drie verticale Andreaskruisen tussen twee lijnen]

Gemeentelijke Distributie van Groenten

Bestelbon A № 087008

GEZI[...] ART No. ............................................................

[Beschadiging]caande wordt slechts afgeleverd tegen
[Beschadiging]dezen bon en van de desbetreffende
[Beschadiging]r gezinskaart. De groenten kunnen op
voor aangewezen uren worden afgehaald
[Beschadiging]istributieplaats ..............................................................
[Beschadiging]ek geraakte bonnen worden niet vergoed.

Deze bon is slechts geldig in de week
volgende op die waarin besteld is.

Datum bestelling ..........................................................

[Rechterkolom:]
........... pond roode kool
........... ,, savoye kool
........... ,, uien
........... ,, wortelen
........... ,, koolrapen
........... ,, bieten (rauw)
........... ,, zuurkool

Totaal ........... pond à 3 cent per kg = f ...................

Bovenstaand bedrag door mij ontvangen.

(Handteekening)

..................................................................................
[Onderaan een stippellijn over de gehele breedte] * Ontbrekende tekst: Door de beschadiging aan de linkerzijde kunnen we de ontbrekende woorden reconstrueren op basis van vergelijkbare documenten:
* "[Bovenst]aande wordt slechts afgeleverd..."
* "[op vertoon van] dezen bon..."
* "[der de]r gezinskaart."
* "[D]istributieplaats"
* "[Zo]ek geraakte bonnen..."
* Producten: De lijst bevat typische "winterkost" en houdbare groenten (koolsoorten, wortelen, uien, bieten). Dit waren de gewassen die gedurende de oorlogstijd het meest beschikbaar bleven voor de lokale bevolking.
* Prijsstelling: Er staat een vaste prijs genoteerd van "3 cent per kg". Dit wijst op een streng gereguleerde prijsbeheersing door de overheid om woekerprijzen op de zwarte markt tegen te gaan voor basisbehoeften.
* Eenheden: Er wordt gerekend in "ponden" (destijds 500 gram), maar de prijs wordt per kilogram berekend. Dit document is een tastbaar overblijfsel van het distributiesysteem in Nederland tijdens de Duitse bezetting (1940-1945). Vanwege de schaarste die ontstond door de oorlogsvoering en export naar Duitsland, werden bijna alle levensmiddelen "op de bon" gezet.

De burger moest eerst een bestelling plaatsen (vandaar deze bon) en kon de goederen pas een week later ophalen op een vastgesteld tijdstip en bij een specifiek distributiepunt. Dit systeem was bedoeld om een eerlijke verdeling van de schaarse middelen te garanderen, maar leidde in de praktijk tot een enorme bureaucratie en lange wachtrijen. De drie kruisen duiden op Amsterdam, waar de voedselschaarste, zeker naar het einde van de oorlog toe, extreem was.