Getypt concept-rapport/brief (aangeduid als "CONCEPT"). Omstreeks maart/april 1944 (gebaseerd op de tekst "Maart jl." en kenmerk "1944"). C O N C E P T.

VD/SV.

Onderwerp: klacht
Mevrouw E.C. Hakker
vischverkoop
Albert Cuypstr.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
===========

Onder terugzending van het met Uw
kantbrief d.d. 24 dezer om advies ontvangen stuk
no.289 L.M. 1944 hebben de ondergeteekenden de
eer U te berichten, dat zij klaagster tezamen met
den marktmeester Vrij, dienstdoende op de Albert
Cuypstraat, hebben gehoord.

Klaagster beweert, dat op Maart jl.
een geheele kar met brasem, welke den verkoop-
loods in de Albert Cuypstraat werd binnen gereden,
niet aan het publiek is verkocht. Bewijzen hier-
voor ~~kan~~ zij niet aanvoeren, terwijl zij even-
min redelijke-wijze kan aantoonen, dat zulks ge-
beurd zou zijn. Verder deelde zij mede, dat zij
zich dagelijks in de rij voor het verkrijgen van
visch opstelt, meestal in de Albert Cuypstraat
en soms in de Beethovenstraat. Zij drijft een
pension,~~j~~ waar de indruk werd sterk. gevestigd,
dat de dame de visch niet alleen voor eigen ge-
bruik kocht.

De marktmeester Vrij, die bij de be-
spreking aanwezig was, ontkende ten stelligste, dat
dat er in de Albert Cuypstraat visch aan publiek
is verkocht, dat niet in de rij heeft gestaan.
Het is juist, dat er in de verkoopsloods een door-
gang is, welk in de Govert Flinckstraat uitkomt.
Deze doorgang, afgesloten met een deur geeft toe-
gang tot de eigenlijke karrenloods van den ver-
huurder Stroker-Tieman. Gedurende den vischver-
koop is deze deur echter met een zg. boom afge-
sloten. Wij hebben de situatie ter plaatste opge-
nomen en zullen wellicht ten overvloede nog een
hangslot op deze afsluiting moeten aanbrengen,
waarvan de sleutel gedurende den vischverkoop
bij den marktambtenaar zal berusten. * Toon en taalgebruik: Het document is geschreven in de formele ambtelijke stijl van de jaren '40 (bijv. "ondergeteekenden de eer U te berichten"). Het woordgebruik is zakelijk maar enigszins bevooroordeeld tegenover de klaagster.
* Kern van de klacht: Mevrouw Hakker beschuldigt de marktmeester ervan dat een volledige lading brasem 'onder de toonbank' of via de achterdeur is verdwenen, in plaats van aan de wachtende burgers in de rij te worden verkocht.
* Verdediging: De marktmeester ontkent en wijst op een fysieke barrière (een "boom") die de achteringang naar de Govert Flinckstraat afsluit.
* Tussen de regels: De ambtenaren die het rapport opstellen, lijken de klaagster niet volledig te vertrouwen. Er wordt expliciet vermeld dat zij een pension houdt, met de suggestie dat zij zelf vis opkoopt voor haar zaak (mogelijk buiten de officiële distributieregels om), wat haar positie als "verontwaardigde burger" in de ogen van de overheid verzwakt.
* Correcties: Er zijn enkele typefouten zichtbaar die handmatig of met de typemachine zijn gecorrigeerd (zoals de doorgestreepte letters bij "kan" en "pension"). Dit document stamt uit 1944, een jaar van extreme voedselschaarste in bezet Nederland. Vis (zoals brasem) was een van de weinige eiwitbronnen die soms nog buiten het krappe vleesrantsoen om beschikbaar waren, maar de distributie was streng gereguleerd.

De angst voor de "zwarte handel" of bevoorrechting van bepaalde personen was groot onder de Amsterdamse bevolking. De Albert Cuypmarkt was (en is) een centraal punt voor de voedselvoorziening. Dat de "Wethouder voor de Levensmiddelen" zich met een klacht over één kar brasem bezighoudt, illustreert hoe precair de voedselsituatie was en hoe groot het wantrouwen tegenover overheidsfunctionarissen was die toegang hadden tot de schaarse goederen. De suggestie om een extra hangslot aan te brengen is een typisch voorbeeld van ambtelijke 'indekking' om verdere schijn van corruptie te voorkomen.