Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen. 20 juli 1944. Gerbrand Stam (namens zichzelf en zijn vader Dirk Stam). De Directeur (vermoedelijk van de Rijksdienst voor de Visserij of een lokale distributiedienst). [Stempel linksboven:]
Nº 46 A/141/1 M.1944 22/7

[Rechtsboven:]
Oostzaan 20 Juli 1944.

[Midden boven:]
U de Directeur.

[Hoofdtekst:]
Aangezien ik persoonlijk tijdelijk ongeschikt ben voor mij en mijn vader mijn toegewezen visch in ontvangst te nemen verzoeke ik beleefd of mijn zoon deze voor mij en mijn vader over mag nemen Voor mijn en van mijne vader heb ik laatst de ziekenbriefjes ingelevert bij mijnheer Stam. Mijn zoon heet Jurriaan Stam.

In afwachting van antwoord teekenen wij
g. Gerbrand Stam, Oostzaan A 6.
en Dirk Stam oud 87 jaar
Oostzaan A 2.

[Onderste tekstblok:]
Tevens verzoeken wij vrijstelling voor de Zondags verdeeling aangezien er Zondags geen verbinding is op Amsterdam vanaf Oostzaan.

[Marginalia links midden, verticaal geschreven:]
Mr Stam nader rapport. Het laatste verzoek n.l. om van de Zondags-markt te worden vrijgesteld, moet m.i. worden afgewezen. 28-7-44 de Boer.

[Aantekeningen onderaan, in potlood en inkt:]
Accoord voor 1 maand en controle G.v.D.
verzoek vrijstelling Zondag afgewezen. [Initialen] In deze brief verzoekt Gerbrand Stam uit Oostzaan om een tweetal zaken met betrekking tot de distributie van vis tijdens de Tweede Wereldoorlog:
1. Vervanging bij afhalen: Omdat Gerbrand en zijn 87-jarige vader Dirk wegens ziekte niet in staat zijn hun toegewezen vis zelf op te halen, vraagt hij toestemming dat zijn zoon, Jurriaan Stam, dit voor hen doet. Hij verwijst naar reeds ingeleverde doktersverklaringen ("ziekenbriefjes").
2. Vrijstelling zondagse distributie: Hij verzoekt om vrijstelling van de visverdeling op zondagen, omdat er op die dag geen vervoersverbindingen (zoals de tram of boot) naar Amsterdam beschikbaar zijn vanuit Oostzaan.

De ambtelijke besluitvorming, genoteerd in de kantlijn door een zekere "de Boer" en onderaan door "G.v.D.", is tweeledig: het verzoek om de zoon de vis te laten ophalen wordt voor de duur van één maand goedgekeurd (onder voorbehoud van controle), maar het verzoek om vrijstelling van de zondagse distributie wordt resoluut afgewezen. Het document dateert uit juli 1944, de laatste zomer van de Duitse bezetting in Nederland, vlak voor de Spoorwegstaking en de Hongerwinter. Voedseldistributie was strikt gereguleerd via een bonnensysteem en toegewezen hoeveelheden. Vis was een belangrijke, maar schaarse bron van proteïne.

De situatie in Oostzaan was destijds kenmerkend voor de randgemeenten van Amsterdam: men was voor veel zaken aangewezen op de stad, maar het vervoer was door brandstoftekorten en vorderingen door de bezetter extreem beperkt. Dat de overheid vasthield aan distributie op zondag ondanks het gebrek aan transport, getuigt van de rigide bureaucratie en de noodzaak om bederfelijke waren zoals vis zo snel mogelijk na de vangst te verdelen, ongeacht de logistieke problemen voor de ontvangers.