Pagina's uit een industriële catalogus of brochure voor tabaksverwerkingsmachines. [Pagina 5]

[Technische tekening van een installatie, aangeduid als Typ 6]

— Typ 6

Befeuchtungs-Anlagen für Tabak in Kästen

Man schreibt:

„Mit der von Ihnen gelieferten Befeuchtungsanlage ist man nach wie vor zufrieden. Alles was man von derselben verlangt hat, wird gehalten: Kräftige Durchlüftung, gleichmäßige Luftverteilung und Erzielung der gewünschten gleichmäßigen Befeuchtung.“
gez.: B.

[Foto van een machine in werking met arbeiders, aangeduid als Typ 7]

— Typ 7

Maschine zum künstlichen Fermentieren von Pfeifen-Tabak
Abbildung zeigt die Abnahme des fertig behandelten Tabaks

5

[Pagina 6]

Man schreibt:

„Der von der Firma Friedr. Haas G. m. b. H., Lennep, gelieferte neue Schnell-Trocken-Apparat, Patent „Turbo“, hat sich für unsere Zwecke gut bewährt. Er arbeitet vom ersten Tage der Aufstellung an zu unserer vollen Zufriedenheit und erfüllt voll und ganz die von der Firma Haas versprochenen Leistungen.

Die beste Empfehlung für den Trocken-Apparat ist wohl der Umstand daß wir uns nach den erzielten guten Resultaten entschlossen haben, sofort einen zweiten Apparat für unser Filial-Fabrik nachzubestellen.“

gez.: KRUPSKI & ZIMMERMANN,
Zigarren-Fabriken,
OPPELN.

„Der von Ihnen gelieferte neue Schnell-Trocken-Apparat, Patent „Turbo“, hat sich für unsere Zwecke gut bewährt. Er arbeitet zu unserer vollen Zufriedenheit. Der Apparat erfüllt voll und ganz die versprochenen Leistungen.“

gez.: GEBR. VAN SCHUPPEN'S,
Tabak- en Sigarenfabriek DE NIJVERHEID,
VEENENDAAL.

„Der von Ihnen gelieferte Schnell-Trocken-Apparat, Patent „Turbo“ hat die von Ihnen gegebenen Zusagen voll und ganz erfüllt.“

gez.: N. V. F. M. HOUBAER & Co's,
Sigaren- & Cigarillosfabriek,
AMERSFOORT (Holland).

6 Dit document is een klassiek voorbeeld van B2B-marketingmateriaal uit de vroege industrialisatie. Het doel is het overtuigen van tabaksfabrikanten van de superioriteit van de machines van de firma Friedr. Haas.

De strategie is drieledig:
1. Technisch inzicht: Pagina 5 toont een technisch schema van een bevochtigingsinstallatie (Typ 6), wat duidt op precisie-engineering.
2. Praktische toepassing: De foto van de fermentatiemachine (Typ 7) laat de machine in een echte fabrieksomgeving zien, wat de schaal en bruikbaarheid bewijst.
3. Social Proof (Getuigenissen): Pagina 6 is volledig gewijd aan positieve recensies ("Man schreibt"). De nadruk ligt hier op de "Schnell-Trocken-Apparat, Patent 'Turbo'". De getuigenissen benadrukken betrouwbaarheid, het nakomen van beloften en, cruciaal, herhaalbestellingen (Krupski & Zimmermann). Het document illustreert de sterke positie van de Duitse machinebouw in de tabakssector en de internationale reikwijdte daarvan. Het is bijzonder interessant voor de Nederlandse economische geschiedenis, aangezien twee van de drie getuigenissen afkomstig zijn van bekende Nederlandse tabaksbedrijven: Gebr. van Schuppen (Veenendaal) en N.V. F.M. Houbaer & Co (Amersfoort).

Veenendaal en Amersfoort waren in die tijd belangrijke centra voor de Nederlandse tabaksverwerking. De vermelding van het patent "Turbo" wijst op een technologische innovatie waarbij mechanische luchtverplaatsing werd gebruikt om het droogproces te versnellen, wat essentieel was voor de overgang van ambachtelijke naar industriële massaproductie. De machine voor "künstliche Fermentierung" (kunstmatige fermentatie) suggereert eveneens een procesoptimalisatie waarbij natuurlijke rijpingstijden werden verkort door gecontroleerde omstandigheden.