Proces-verbaal / Rapport van kaartcontrole 7 januari 1939 [Gedrukt en getypt:]

№ 77 / 2 / 1 M. 1039 ;

KAARTCONTROLE CENTRALE MARKT.

No. kaart: 1943 uitgegeven als: Kooper
Naam: P.L. Bergsma geboren: 18 Augustus 1894
woonplaats: Rentmeesterlaan 68 Amstelveen
Reden van inhouding. (Korte omschrijving).
tyd: 7 uur v.m.

Houder van kooperskaart 1943, hierboven genoemd reed hedenmorgen door het toegangshek van de Centrale Markt, terwyl hy de hem voor 1939 verstrekte kooperskaart toonde. Het by deze kaart gevoegde betalingsbewys was opgevouwen. Het was een maandbon, waarvan het cyfer 1 zichtbaar was. By nadere beschouwing op de C.M. bleek my echter dat het betalingsbewys voor de maand December 1938 was verstrekt, doch dat Bergsma den bon zoodanig had gevouwen dat de 1 van het cyfer 12 slechts te zien was. Op deze wyze trachtte hy den indruk te wekken dat hy voor de le maand van het jaar 1939 een betalingsbewys had gekocht. Toen hy zich betrapt zag gaf hy toe opzettelyk den bon op voormelde wyze gevouwen te hebben en de bedoeling te hebben gehad om zonder betaling het marktterrein te betreden. Ik heb zyn kaart ingehouden, terwyl ik hem van het marktterrein verwyderde na hem een proces-verbaal te hebben aangezegd terzake overtreding van art. 461 W.v.Sr. Zyn kaart gaat hierby.

[Handgeschreven notities in zwarte en rode inkt:]

1) P.v.b.
2) 1 week uitsluiten.
9/1 39 [Onleesbare handtekening]

[Rode inkt:]
77 / 2 / 2
M...- Wounde, 11 Jan.
wegen indirect verstoren van orde.
9/1- '39 [Paraaf]

[Onderaan:]
Gezien: [Handtekeningen]
AMSTERDAM, 7 Januari 193.9.
De Contrôleur,
P.C. Postema. Dit document is een verslag van een geconstateerde onregelmatigheid bij de toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam op de ochtend van 7 januari 1939. De heer P.L. Bergsma, een geregistreerd koper, probeerde het terrein te betreden met een verlopen betalingsbewijs uit december 1938.

Door de bon listig te vouwen, was alleen het cijfer '1' zichtbaar, waardoor het leek alsof de bon geldig was voor januari (de eerste maand van 1939). De controleur, P.C. Postema, doorzag de list. Bergsma bekende ter plaatse dat hij opzettelijk handelde om de toegangsfee te ontduiken.

De sancties waren tweeledig:
1. Strafrechtelijk: Een proces-verbaal op basis van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht (het zich bevinden op andermans grond zonder daartoe gerechtigd te zijn).
2. Administratief: De koperskaart werd ingenomen en de handgeschreven notitie vermeldt een uitsluiting van de markt voor de duur van één week. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam (geopend in 1934) was in de jaren '30 het kloppende hart van de levensmiddelenhandel. Toegang was streng gereguleerd: alleen geregistreerde handelaren met een geldige 'kooperskaart' en een bewijs van betaling (maandbon) mochten het terrein op.

De fraude die Bergsma pleegde, was een vorm van 'zwartrijden' op de markt. Artikel 461 W.v.Sr. wordt hier gebruikt omdat hij door de fraude geen geldig toegangsbewijs had en dus juridisch gezien onbevoegd op het terrein aanwezig was. Dergelijke documenten geven een uniek inkijkje in de dagelijkse handhavingspraktijk en de sociale tucht op de Amsterdamse markten vlak voor de Tweede Wereldoorlog.