Ambtelijk rapport/proces-verbaal toelichting. 23 februari 1939. R A P P O R T.

De firma Groenteman en Bolle(firmanten L.Bolle,geb.18/2'87 en J.Groenteman,geb.28/1'82) heeft eenigen tyd geleden controle gehad van de Nederl.Groenten-en Fruitcentrale. Deze controle werd uitgeoefend in het pakhuis van de firma,gevestigd Waterlooplein 36.Op dat oogenblik had de firma buitenlandsche (Amerikaansche)appelen en buitenlandsche peren(eveneens uit Amerika) in voorraad.Voor het in voorraad hebben van deze artikelen heeft de firma een verbaal gekregen,aangezien men op het oogenblik de opvatting huldigt dat deze producten tot het gebied van de Nederl.Groenten-en Fruitcentrale gerekend moeten worden,aangezien ze ook in Nederland kunnen groeien.

Rapporteur heeft zich kunnen overtuigen dat Groenteman en Bolle deze artikelen reeds jaren verkoopen. Een uittreksel uit het Register van de Kamer van Koophandel heeft uitgewezen dat men in ieder geval vanaf 26 November 1936 bananen,zuidvruchten en aanverwante artikelen verkoopt.Verder heeft de grossier B.Polak schriftelyk aan Bolle verklaard dat hy in de jaren 1937 en 1938 bepaalde kwantiteiten Amerikaansche en Australische appelen en Amerikaansche en Argentynsche peren heeft geleverd.Deze verklaring, alsmede het uittreksel uit het Register van de Kamer van Koophandel zullen door de fa Groenteman en Bolle by de Nederl.Groenten-en Fruitcentrale worden ingezonden.By een persoonlijk bezoek aan voornoemde Centrale heeft men Bolle mondeling verzocht om ook een verklaring van het Marktwezen in te zenden, waaruit zou kunnen blyken dat de firma de laatste 2 jaren onafgebroken buitenlandsche appelen en peren te koop heeft gehad.Op de Centrale Markt heeft men uitsluitend bananen verkocht.Uit het vorenstaande kan echter blyken dat de firma in het pakhuis Waterlooplein steeds buitenlandsche appelen en peren heeft verkocht.

Den Heer Bedryfschef
v/h Marktwezen.

Amsterdam, 23 Februari 1939
(Handtekening)
Marktopzichter. Dit rapport documenteert een administratief/juridisch conflict tussen de firma Groenteman en Bolle en de Nederlandse Groenten- en Fruitcentrale (NGFC). De kern van de zaak is een proces-verbaal (boete) die de firma kreeg omdat zij buitenlandse appels en peren in hun pakhuis aan het Waterlooplein hadden.

De NGFC hanteerde de regel dat producten die ook in Nederland gekweekt kunnen worden (zoals appels en peren), onder hun strikte toezicht en regulering vielen, ook als ze geïmporteerd waren. De firma probeert via de marktopzichter aan te tonen dat zij al jarenlang in deze producten handelen (met bewijzen van de KvK en een leverancier, B. Polak) om de boete aan te vechten of een uitzonderingspositie te verkrijgen.

Opvallend is het onderscheid tussen de verkoop op de Centrale Markt (waar zij enkel bananen verkochten, die niet in Nederland groeien en dus buiten de specifieke NGFC-restrictie vielen) en de voorraad in hun pakhuis. Het document dateert van februari 1939, vlak voor de uitbraak van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode van economische crisis en oplopende internationale spanningen was de Nederlandse markt sterk gereguleerd. De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" was een crisisorgaan (opgericht onder de Landbouwcrisiswet van 1933) bedoeld om de binnenlandse landbouw te beschermen tegen buitenlandse concurrentie en prijsval.

De locatie van de firma, Waterlooplein 36, bevond zich in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam. De namen Groenteman, Bolle en Polak zijn typisch Joods-Amsterdamse namen uit de markthandel van die tijd. Dit rapport biedt een inkijkje in de dagelijkse bureaucratische beslommeringen en de strenge handelsvoorschriften waar kleine ondernemers mee te maken hadden vlak voor de bezetting, die de levens van deze specifieke personen drastisch zou gaan veranderen. B. Polak J. Groenteman L. Bolle Kamer van Koophandel Marktwezen