Proces-verbaal (strafrechtelijk dossier) PRO JUSTITIA.

No. 77/27/4 17.39 PROCES-VERBAAL.

[Stempel: Gezien]
[Handtekening onleesbaar]

Art. 461 W. v. S.

Ik, ondergetekende, Petrus Cornelis Postema
Ambtenaar van het Marktwezen tevens buitengewoon veldwachter
der Gemeente Amsterdam, verklaar te hebben gezien, dat op Vrijdag 31 Maart 1939
des voor middags omstreeks te 6 uur 00 minuten, een persoon, die mij
desgevraagd opgaf genaamd te zijn

ISAAC PRESSER,

geboren te Weesp, den 23en September 1897, van beroep
koopman, wonende te Amsterdam (Oost)
Danie Theronstraat 28 huis

liep op het terrein van de Centrale Markt van Amsterdam, welk terrein gelegen
is aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam en aan die Gemeente in eigendom
toebehoort. Dat terrein is door hekwerken geheel van den openbaren weg afgesloten,
terwijl ter plaatse waar in deze hekwerken toegangen tot het terrein bestaan en op
verschillende plaatsen langs de watergrens van het terrein borden stonden met het
van buiten dat terrein duidelijk leesbare opschrift: „„Verboden toegang” volgens art.
461 Wetb. v. Strafrecht.” Bedoelde persoon verklaarde mij, desgevraagd, niet uit
eenigerlei hoofde gerechtigd te zijn om aldaar te loopen. Presser is wel in
het bezit van een toegangskaart voor de Centrale Markt, hem
door den directeur van het Marktwezen als rechthebbende ver-
strekt. Hij had voor de loopende week bij deze kaart echter geen
betalingsbewijs gekocht. Op vertoon van zijn eigen kaart en een
geleend betalingsbewijs passeerde hij de controle van de
Centrale Markt, hetgeen op het marktterrein is gebleken.

belofte
Hiervan heb ik op mijn ambtseed dit proces-verbaal opgemaakt.

AMSTERDAM, 6 April 1939

De Ambtenaar van het Marktwezen:
P. C. Postema.

Gezien:
De Commissaris van
Politie in de 2e Sectie:

(Volgens ontvangen schriftelijke mededeeling van het
Bevolkingsregister is op het adres
Danie Theronstraat 28 huis te Amsterdam (Oost)
een persoon woonachtig, wiens naam, geboorteplaats en
datum overeenstemmen met de hierboven vermelde ge-
gevens omtrent de verdachte.)

Model C.M. 38. 200-9-'37-981 * De Overtreding: De kern van de zaak is fraude met toegangsdocumenten. Hoewel de heer Presser een officiële toegangskaart bezat, was deze alleen geldig in combinatie met een wekelijks aan te schaffen betalingsbewijs. Presser probeerde de controle te misleiden door een geleend betalingsbewijs van iemand anders te tonen. Hierdoor bevond hij zich technisch gezien onrechtmatig op het afgesloten terrein.
* Juridische Context: De overtreding wordt vervolgd onder Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht. Dit artikel betreft het zich bevinden op andermans grond waarvan de toegang door de rechthebbende op een voor de beschuldigde duidelijke wijze is verboden.
* Handhaving: Het document toont de nauwe samenwerking tussen het Marktwezen (een gemeentelijke dienst) en de politie. De ambtenaar Postema treedt op in zijn hoede als buitengewoon veldwachter, wat hem de bevoegdheid gaf proces-verbaal op te maken. * Tijdsbeeld: Het document dateert uit april 1939, een jaar voor de Duitse inval in Nederland. De bureaucratie in Amsterdam was in deze periode zeer fijnmazig; elke beweging op de Centrale Markt werd streng gemonitord.
* De Centrale Markt: De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat vormden het distributiecentrum voor groenten en fruit voor de gehele stad. Toegang was enkel voorbehouden aan geregistreerde handelaren. De strenge controle was noodzakelijk om informele handel en diefstal tegen te gaan.
* Isaac Presser: Gezien de naam, de woonplaats (Transvaalbuurt, Amsterdam-Oost) en het beroep, is het zeer waarschijnlijk dat de verdachte van Joodse afkomst was. In genealogische bronnen (zoals de Joodse Raad-kaarten of archieven van de Shoah) is vaak meer te vinden over de persoon Isaac Presser, die op dit moment 41 jaar oud was. De Danie Theronstraat was een straat met een zeer grote Joodse populatie vóór de deportaties.
* Archiefwaarde: Dergelijke processen-verbaal zijn voor historici en genealogen van onschatbare waarde omdat ze zeer specifieke details bevatten over het dagelijks leven, woonadressen en de werking van lokale instituten in het vooroorlogse Amsterdam. C. Postema Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie