Archiefdocument
Origineel
Nº 77/28/2 M. 1939 4/4 [paarse stempel]
Gezien [paarse stempel met handtekening]
2 2 [handgeschreven]
Beleediging van een ambte-
naar, gedurende de rechtmati-
ge uitoefening zyner bedie-
ning,
contra:
Jozeph Kloots, geboren te
Amsterdam 7 Januari 1907,
knecht, wonende Meerhuizen-
straat 28 I te Amsterdam
(Zuid).
Op Maandag 3 April 1900negenendertig des voormiddags te ongeveer 7.30 uur, bevond ik, ondergeteekende, Dietrich Heinrich Victor Schiermeier, ambtenaar van het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter dezer gemeente, my in uniform gekleed en belast met controle, in de Hal op de terreinen van de Centrale Markt, Jan van Galenstraat te Amsterdam(West). Onder meer behoort het tot myn taak om er op toe te zien dat de grossiers, die in deze Hal een plaats bezetten, hun goederennniet buiten de door hen gehuurde plaatsruimte uitstallen. Dit is aan alle grossiers bekend. Op vorenvermeld tydstip constateerde ik dat de grossier S. Kloots zich niet aan dit voorschrift had gehouden en goederen had uitgestald op een plaats, welke hy niet van het Marktwezen had gehuurd. Ik wendde my tot J. Kloots, den zoon van voormelden grossier, die zich op de verkoopplaats x van zyn vader bevond en die op dat oogenblik de zaken voor zyn vader behartigde. Ik sommeerde hem de goederen, welke buiten de door zyn vader gehuurde plaats waren uitgestald, weg te halen en op de plaats van zyn vader neer te zetten. Hieraan voldeed hy met tegenzin, terwyl hy my toevoegde: "Ben jy weer terug, (ik, verbalisant was geruimen tyd ziek geweest en had juist myn werkzaamheden hervat) niemand zegt hier wat van, maar jy stuk vergift moet natuurlyk weer wat zeggen. Donder toch op kren"
Desgevraagd gaf de persoon, die my deze woorden toevoegde, my op genaamd te zyn
JOZEPH KLOOTS,
geboren te Amsterdam 7 Januari 1907, knecht en te wonen Meerhuizenstraat 28 I te Amsterdam(Zuid).
Door het toevoegen van deze woorden in de omgeving waar ik regelmatig myn ambtelyke werkzaamheden moet uitoefenen en in het byzyn van vele personen, met wie ik dientengevolge te maken heb, acht ik myn eer en goeden naam aangerand en verzoek ik dan ook een vervolging tegen Kloots te willen instellen.
Ik heb Kloots voornoemd een proces-verbaal aangezegd.
Hiervan op myn ambtseed dit proces-verbaal opgemaakt te Amsterdam, den 4en April 1900negenendertig.
Gezien:
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie:
[Handtekening: Schiermeier]
--- * Juridische context: Het document betreft een aangifte van "beleediging van een ambtenaar in functie" (artikel 267 Wetboek van Strafrecht). De verbalisant, D.H.V. Schiermeier, voelt zich in zijn eer aangetast door de uitspraken van Jozeph Kloots.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel en archaïsch (bijv. "zyner bediening", "voormelden", "sommeerde"). Opvallend is de letterlijke weergave van de belediging: "stuk vergift" en "donder toch op kren" (waarschijnlijk afgebroken van 'kreng').
* Sociale context: Het incident vindt plaats op de werkvloer van de Centrale Markt. De spanning tussen de controlerende ambtenaar (die net terug is van ziekteverlof) en de marktkoopman/knecht is duidelijk voelbaar.
* Opvallende details: In de getypte tekst staat een spelfout: "goederennniet" (met drie n's). Het jaartal wordt voluit geschreven als "1900negenendertig", wat gebruikelijk was in officiële stukken om vervalsing te bemoeilijken.
--- Dit document stamt uit april 1939, een tijd waarin de Amsterdamse Centrale Markt (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat) het kloppende hart was van de voedseldistributie in de stad. Ambtenaren van het Marktwezen hielden streng toezicht op de orde en de naleving van de regels, zoals het strikt binnen de lijnen uitstallen van koopwaar. De verdachte, Jozeph Kloots, woonde in de Meerhuizenstraat in de Rivierenbuurt, een wijk die in die tijd veel Joodse bewoners kende; gezien de naam en de locatie is het aannemelijk dat de familie Kloots deel uitmaakte van de Joodse handelsgemeenschap in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De autoritaire houding van de politie en marktmeesters werd in die jaren vaak met de nodige Amsterdamse 'brutaliteit' of weerstand beantwoord, wat in dit proces-verbaal duidelijk naar voren komt. D.H.V. Schiermeier J. Kloots Marktwezen (Ambtenaar) S. Kloots Marktwezen Politie