S. Kloots

Document

* **Juridische context**: Het document betreft een aangifte van "beleediging van een ambtenaar in functie" (artikel 267 Wetboek van Strafrecht). De verbalisant, D.H.V. Schiermeier, voelt zich in zijn eer aangetast door de uitspraken van Jozeph Kloots. * **Taalgebruik**: Het taalgebruik is formeel en archaïsch (bijv. "zyner bediening", "voormelden", "sommeerde"). Opvallend is de letterlijke weergave van de belediging: "stuk vergift" en "donder toch op kren" (waarschijnlijk afgebroken van 'kreng'). * **Sociale context**: Het incident vindt plaats op de werkvloer van de Centrale Markt. De spanning tussen de controlerende ambtenaar (die net terug is van ziekteverlof) en de marktkoopman/knecht is duidelijk voelbaar. * **Opvallende details**: In de getypte tekst staat een spelfout: "goederennniet" (met drie n's). Het jaartal wordt voluit geschreven als "1900negenendertig", wat gebruikelijk was in officiële stukken om vervalsing te bemoeilijken. ---

Document

Dit document is een ambtelijk verslag over een administratieve correctie. De controleur meldt dat hij een kwitantie voor de huur van een marktkraam (plaats 16 en 17 in de "Hal") abusievelijk op de verkeerde naam heeft gezet. De kernpunten zijn: * **De fout:** De betaling van f 12,50 voor de week van 23 tot 29 april 1939 werd op naam van L. Piller gezet. * **De reden:** In de voorgaande maand (maart) was de plek door Piller gehuurd, wat leidde tot een automatische aanname door de controleur. * **De correctie:** Op basis van de "jaarverklaring" (het jaarcontract) had de betaling op naam van S. Kloots moeten staan. * **Actie:** De betrokken grossiers (groothandelaren) zijn inmiddels door de controleur geïnformeerd over deze herstelwerkzaamheid.

Ambtsverslag/Rapport van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen.

* **Inhoud:** Het document is een officieel rapport van een controleur van het Amsterdamse Marktwezen. Het dient als ondersteuning voor de aanvraag van Jacob Kloots om zelfstandig als groothandelaar op de Centrale Markt te mogen opereren. De controleur bevestigt de werkervaring van Kloots (bijna 20 jaar ervaring, eerst bij zijn vader en daarna bij M. Piller) en verklaart dat het aanvraagformulier naar waarheid is ingevuld. * **Administratief proces:** Het rapport is opgesteld op 1 mei 1940. Op 4 mei 1940 is het intern goedgekeurd ("Accoord"). Op 6 mei 1940 is het dossier doorgezonden naar Den Haag voor verdere afhandeling, wat wijst op een centrale regierol van de rijksoverheid bij de vergunningverlening voor de groothandel in die tijd. * **Opmerkelijke details:** Er is een kleine typefout hersteld in de tekst (het doorgestreepte "dr" voor "drijven"). De zakelijke toon is kenmerkend voor de vooroorlogse bureaucratie.

Document

* **Inhoud:** Het document betreft een balansstaat van debiteuren (klanten die nog geld verschuldigd zijn of tegoeden hebben) van de koelfaciliteiten van de Amsterdamse veiling. * **Financiële details:** Bedragen gemarkeerd met "CR." (Credit) staan in cirkels, wat duidt op een voorschot of overbetaling door de klant. Grote posten zijn gemarkeerd met een handgeschreven plusteken (+), waarschijnlijk om prioriteit bij incasso aan te geven. * **Marginalia:** Handgeschreven berekeningen en opmerkingen in de kantlijn en onderaan tonen de actieve administratieve opvolging in juni 1941, kort na de peildatum van 31 mei. Er is sprake van telefonisch contact met een zekere J. Kleeff en het versturen van aanmaningen. * **Organisatie:** De stempel bevestigt dat de N.V. Nederlandsche Veiling de exploitant was van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam. ---

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Dienstbrief / Rapportage

In deze brief rapporteert de directeur van de Amsterdamse Centrale Markt over de gedwongen bedrijfsbeëindiging van een Joodse ondernemer. De kernpunten zijn: 1. **Gedwongen liquidatie:** Salomon Kloots (S. Kloots) heeft van de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart) het bevel gekregen zijn groothandelszaak vóór 20 september 1941 op te heffen. Dit was een direct gevolg van de anti-Joodse verordeningen (met name VO 48/1941) gericht op het verwijderen van Joden uit het economische leven ("Arisering" of liquidatie). 2. **Verzoek tot opvolging:** Zijn zoon, Joseph Kloots (J. Kloots), die al op de markt werkt voor zijn vader en de benodigde papieren heeft, vraagt toestemming om de zaak als zelfstandig grossier voort te zetten. 3. **Bureaucratische onzekerheid:** De directeur kaart het "probleem" aan dat de zoon ook Joods is. Hij vraagt de wethouder om instructies. De toon is zakelijk en ambtelijk, wat illustreert hoe de Nederlandse bureaucreatie meewerkte aan de uitvoering van de discriminerende maatregelen van de bezetter door om "beleid" te vragen in specifieke gevallen.

Handgeschreven administratieve notitie op papier.

* **Personen:** De notitie noemt **S. Kloots** (Salomon Kloots, geboren in 1883) en **J. Kloots** (Jonas Kloots, geboren in 1908). * **Locaties:** De adressen zijn de Swammerdamstraat 51 en de Meerhuizenstraat 48 in Amsterdam, destijds woningen van de genoemde personen. * **Terminologie:** * **"Liquideeren":** In de context van september 1941 verwijst dit naar de gedwongen opheffing of overdracht van een Joods bedrijf (onderdeel van de 'arisering' door de bezetter). Het is een zakelijke term voor het afsluiten van de administratie en verkoop van activa. * **"Freijans kaart":** Mogelijk een verwijzing naar een specifiek type persoonsbewijs of een kaart van een verzekeringsmaatschappij (zoals Freia), maar de spelling "Freijans" is specifiek. * **"Pers. bew.":** Afkorting voor Persoonsbewijs. * **Interpretatie:** De notitie lijkt een verzoek vast te leggen van Jonas Kloots om zijn vader te helpen bij de gedwongen liquidatie van diens zaken of administratie, waarbij wordt verwezen naar de status van hun identiteitsbewijzen.

Ambtelijk advies/voorstel aan het college van Burgemeester en Wethouders (waarschijnlijk van de directie van de Centrale Markt).

Dit document is een ambtelijk voorstel om een deel van het verschuldigde marktgeld kwijt te schelden voor de grossier S. Kloots. De reden hiervoor is dat de ondernemer zijn bedrijf heeft moeten beëindigen ("liquideeren"). De ambtenaar rekent voor dat Kloots normaal gesproken het volledige jaarbedrag van 500 gulden zou moeten betalen, omdat het maandtarief (f 50,-) voor de gewerkte 10 maanden al gelijk is aan het jaartarief. Echter, "op gronden van billijkheid" stelt men voor om hem voor de laatste twee maanden van het jaar (1/6 deel) vrij te stellen van betaling, wat neerkomt op een bedrag van f 83,33. De burgemeester heeft dit voorstel op 1 december 1941 goedgekeurd.

Typoscript (doorslag/carbonkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

Het document is een zakelijke correspondentie van de administratie van de Centrale Markt in Amsterdam aan een marktkraamhouder of ondernemer, de heer S. Kloots. In de brief wordt een eindafrekening gepresenteerd voor het jaar 1941. De kern van de brief is een betalingsverzoek van ƒ 9,97. Dit bedrag is het restant van het staangeld (ƒ 500,-) na aftrek van een kwijtschelding (ƒ 83,33) en reeds gedane betalingen (ƒ 406,70). De verwijzing naar de Jan van Galenstraat 14 bevestigt dat het hier de Centrale Markthallen betreft. De handgeschreven toevoeging "meubelmaker / patroon" duidt waarschijnlijk op het beroep of de status van de geadresseerde in de administratie.

Getypte brief op doorslagpapier (waarschijnlijk een kopie voor het archief).

In deze brief adviseert de directeur van de Centrale Markt aan de wethouder voor Levensmiddelen om een gedeeltelijke kwijtschelding van marktgeld te verlenen aan de grossier J. Brilleslijper. Brilleslijper had een standplaats in de hal van de Centrale Markt tegen een jaartarief van 500 gulden. Omdat hij op last van de Rijkscommissaris per 1 oktober 1941 zijn zaak moest liquideren, verzoekt hij om kwijtschelding over het laatste kwartaal (125 gulden). De directeur steunt dit verzoek op basis van "billijkheid" en verwijst naar een vergelijkbaar eerder besluit in de zaak van een zekere S. Kloots.

Administratieve lijst (doorslag of typoscript met handgeschreven toevoegingen).

* **Structuur:** De lijst is georganiseerd per hoofdhoudende grossier. Voor elke firma zijn de kosten voor de standplaats (contracten) en de specifieke toegangskaarten genoteerd. * **Afkortingen:** "V" staat waarschijnlijk voor 'Vaste' kaart (vaak de eigenaar), "VP" voor 'Vertegenwoordiger' of 'Verkoper'. De bedragen zijn in guldens. * **Handschrift:** De koppen "Betaald bedrag" en "nr" zijn handmatig toegevoegd boven de getypte kolommen. Er zijn specifieke kanttekeningen bij S. Kloots en J. Boeken over wanbetaling. * **Opvallend:** De overgrote meerderheid van de namen op deze pagina is van Joodse oorsprong. Dit maakt het document historisch significant in het kader van de registratie van Joodse ondernemers tijdens de bezetting.

Doorslag van een verzonden brief (administratieve correspondentie).

* **Inhoud:** Het betreft een tweede aanmaning (dupliek) voor een openstaand bedrag. De afzender verwijst naar een eerdere brief van 15 december 1941. De geadresseerde, de heer S. Kloots, wordt gesommeerd om direct ("onverwijld") een bedrag van 9,97 gulden aan "plaatsgeld" voor de Centrale Markt te betalen. * **Toon:** De toon is dwingend en formeel ("met klem", "onverwijld"). Het woord "onverwijld" is onderstreept om de urgentie te benadrukken. * **Terminologie:** "Plaatsgeld" duidt op de huur of vergoeding die een handelaar betaalt voor een standplaats op de markt. Dit wijst erop dat de heer Kloots waarschijnlijk een marktkoopman of handelaar was die gebruikmaakte van de faciliteiten van de Centrale Markt in Amsterdam.

# TRANSCRIPTIE S. Kloots Swammerdamstr. 51 J Kloots Meerhuizenstr 48 heeft Freijans kaart als pers. bew. vader. J Kloots vraagt plaats om vader mee te liquideeren heeft persoons erken. Schrijver of Wilh. ln. 10 Sept 41

tegenzin, terwyl hy my toevoegde: "Ben jy weer terug, (ik, verbalisant was geruimen tyd ziek geweest en had juist myn werkzaamheden hervat) niemand zegt hier wat van, maar jy stuk vergift moet natuurlyk weer wat zeggen. Donder toch op kren" Desgevraagd gaf de persoon, die my deze woorden toevoegde, my op genaamd te zyn **JOZEPH KLOOTS,** geboren te Amsterdam 7 Januari 1907, knecht en te wonen Mee...

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

# TRANSCRIPTIE R A P P O R T **N<u>o</u> 23/27/1 M. 1940 3/5** J.Kloots,oud 33 jaar en wonende Meerhuizenstraat 28 alhier, verzoekt om een erkenning als groothandelaar in groenten en fruit.Hij is van 1921 tot 3 Augustus 1939 als personeel werkzaam geweest bij zijn vader,grossier S.Kloots,thans nog gevestigd op de Centr:Markt en heeft als zoodanig toegang gehad tot de Centr: Markt.Van 3 Augustus ...

# TRANSCRIPTIE S. KLOOTS IN BINNEN- EN BUITENLANDSCH FRUIT SWAMMERDAMSTRAAT 38 AMSTERDAM-O. Amsterdam-O. 18 October 1941. Aan den WelEd. Heer Directeur van het marktwezen te A’dam. Nº 66/19/2 M. 1941 20/10 WelEd. Heer! Zooals U bekend is, moet ik per 20 October liquideren. Ik heb alsnog getracht uitstel daarvan te verkrijgen, maar dit is mij nog niet verleend. Daar ik na deze datum geen gebru...