Archief 745
Inventaris 745-362
Pagina 489
Dossier 17
Jaar 1941
Stadsarchief

Dienstbrief / Rapportage

Van: De Directeur van de Centrale Markt, Amsterdam (ondertekend door L. Broen)

Origineel

Dienstbrief / Rapportage De Directeur van de Centrale Markt, Amsterdam (ondertekend door L. Broen) [Handgeschreven linksboven:] Verzonden 12/9
[Handtekening rechtsboven:] L. Broen
[Rechtsboven getypt:] vD/HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

66/19/1 M. 11 September 1941.
Grossier S. Kloots
Centrale Markt.

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat onder andere de Joodsche grossier S. Kloots, Swammerdamstraat 51, die voor het kalenderjaar 1941 een plaats bezet in de hal op de Centrale Markt van den Rijkscommissaris de mededeeling heeft ontvangen, dat hij zijn zaak vóór 20 September a.s. moet liquideeren.

Zijn zoon J. Kloots, wien thans als personeel van zijn vader toegang tot de Centrale Markt is verleend, verzoekt thans hem als grossier tot de markt toe te laten om daar groothandel in groente en fruit uit te oefenen; Kloots Jr. is in het bezit van een groothandelserkenning van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale.

Aangezien Kloots eveneens Jood is, verzoek ik U beleefd te doen nagaan hoe ten deze moet worden gehandeld.

De Directeur, In deze brief rapporteert de directeur van de Amsterdamse Centrale Markt over de gedwongen bedrijfsbeëindiging van een Joodse ondernemer. De kernpunten zijn:

  1. Gedwongen liquidatie: Salomon Kloots (S. Kloots) heeft van de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart) het bevel gekregen zijn groothandelszaak vóór 20 september 1941 op te heffen. Dit was een direct gevolg van de anti-Joodse verordeningen (met name VO 48/1941) gericht op het verwijderen van Joden uit het economische leven ("Arisering" of liquidatie).
  2. Verzoek tot opvolging: Zijn zoon, Joseph Kloots (J. Kloots), die al op de markt werkt voor zijn vader en de benodigde papieren heeft, vraagt toestemming om de zaak als zelfstandig grossier voort te zetten.
  3. Bureaucratische onzekerheid: De directeur kaart het "probleem" aan dat de zoon ook Joods is. Hij vraagt de wethouder om instructies. De toon is zakelijk en ambtelijk, wat illustreert hoe de Nederlandse bureaucreatie meewerkte aan de uitvoering van de discriminerende maatregelen van de bezetter door om "beleid" te vragen in specifieke gevallen. Dit document stamt uit de periode waarin de vervolging van de Joodse bevolking in Nederland steeds systematischer werd. Vanaf begin 1941 werden Joodse ondernemers verplicht hun zaken te registreren, waarna velen gedwongen werden deze te verkopen aan niet-Joden of simpelweg te liquideren.

De Centrale Markt in Amsterdam was het zenuwcentrum van de voedseldistributie. De uitsluiting van Joodse handelaren daar had grote economische en sociale gevolgen. Uit historische bronnen is bekend dat Salomon Kloots (geboren 1888) en zijn gezin de oorlog niet hebben overleefd; hij werd in 1943 in Sobibor vermoord. Dit document vormt een schakel in de papieren werkelijkheid die leidde tot de uiteindelijke deportatie en vernietiging van de betrokken personen. J. Kloots L. Broen S. Kloots

Samenvatting

In deze brief rapporteert de directeur van de Amsterdamse Centrale Markt over de gedwongen bedrijfsbeëindiging van een Joodse ondernemer. De kernpunten zijn:

  1. Gedwongen liquidatie: Salomon Kloots (S. Kloots) heeft van de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart) het bevel gekregen zijn groothandelszaak vóór 20 september 1941 op te heffen. Dit was een direct gevolg van de anti-Joodse verordeningen (met name VO 48/1941) gericht op het verwijderen van Joden uit het economische leven ("Arisering" of liquidatie).
  2. Verzoek tot opvolging: Zijn zoon, Joseph Kloots (J. Kloots), die al op de markt werkt voor zijn vader en de benodigde papieren heeft, vraagt toestemming om de zaak als zelfstandig grossier voort te zetten.
  3. Bureaucratische onzekerheid: De directeur kaart het "probleem" aan dat de zoon ook Joods is. Hij vraagt de wethouder om instructies. De toon is zakelijk en ambtelijk, wat illustreert hoe de Nederlandse bureaucreatie meewerkte aan de uitvoering van de discriminerende maatregelen van de bezetter door om "beleid" te vragen in specifieke gevallen.

Historische Context

Dit document stamt uit de periode waarin de vervolging van de Joodse bevolking in Nederland steeds systematischer werd. Vanaf begin 1941 werden Joodse ondernemers verplicht hun zaken te registreren, waarna velen gedwongen werden deze te verkopen aan niet-Joden of simpelweg te liquideren.

De Centrale Markt in Amsterdam was het zenuwcentrum van de voedseldistributie. De uitsluiting van Joodse handelaren daar had grote economische en sociale gevolgen. Uit historische bronnen is bekend dat Salomon Kloots (geboren 1888) en zijn gezin de oorlog niet hebben overleefd; hij werd in 1943 in Sobibor vermoord. Dit document vormt een schakel in de papieren werkelijkheid die leidde tot de uiteindelijke deportatie en vernietiging van de betrokken personen.

Genoemde Personen 3

Locaties

Centrale Markt

Producten

A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 10

Blei, meun, sneep en winde boven ½ kg en kroeskarper
Bot, andere dan Noordzeebot *0.15* [hs]
Edelkarper (levend) *0.45* [hs]
Grossiers en personeel f 642.-
A. Geboorte f. 9.600.-
P.H. Passchier " 4.160.-
Snoek en barbeel *0.12* [hs]
Voorn en kolblei beneden 20 cm en serpeling
M. Sicma *0.20* [hs]

Gerelateerde Documenten 6