Ambtelijk rapport/verslag betreffende markttoezicht. (2

Bij Besluit van B. en W. dd. 16 Juli 1906 (No 48/7 L.M. 1906) is Swaab voorheen wegens diefstal van ledig fust gestraft met ontzegging van het recht van toegang tot de centrale Markt voor den tijd van één maand.

Bij Besluit van B. en W. dd. 28 October 1908 (No 48/14 L.M. 1908) is Swaab wegens diefstal van ledig fust gestraft met ontzegging van het recht van toegang tot de centrale Markt voor den tijd van 1 1/2 maand, terwijl daaraan werd toegevoegd, dat hem de toegang verder zou worden ontnomen, indien hij zich binnen den tijd van drie jaar wederom aan een strafbaar feit op de Centrale Markt schuldig zou maken. Voor dit feit is hij bovendien door den Rechter veroordeeld tot zes weken gevangenisstraf, welke straf hij nog moet ondergaan. Als bewijs van de mentaliteit van Swaab moge dienen, dat hij het tegenover den Rechter deed voorkomen alsof hij in een droom zou hebben gehandeld.

(In de marge links:) (zie het als bijlage overgelegde knipsel uit de Telegraaf van 9 Maart jl.)

Bij een verhoor, dat ik hem heb afgenomen hield hij eveneens vol, dat hij [doorgehaald: het vorige geval niets afwist] het feit in een droomtoestand moest hebben gepleegd. Hij beweerde zelfs nimmer door het Marktwezen over deze zaak te zijn gehoord, hoewel hij destijds tegenover den marktopzichter den diefstal heeft toegegeven. (Zie het bij voorstel dd. 28 October 1908 no. 77/102/3 M overgelegde rapport van den marktopzichter Buerling)

Wat het onderhavige geval betreft, deelde Swaab mij mede, dat hij tegen Grevenstuk zou hebben gezegd, dat hij de kisten wel weg wilde brengen, doch dat hij er geen geld voor in ontvangst zou nemen. Dat zou "Tabak" zelf maar moeten doen. Grevenstuk zou hierop hebben geantwoord: "Dat is goed."

(In de marge links onderaan:) Hij trachtte bij dezen diefstal te kunnen worden aangemerkt, doch hij wijst juist op het feit, dat Swaab geweten moet hebben, dat er iets niet in orde was met deze kisten.

Swaab deed waarschijnlijk bij deze mededeeling om eventueel niet als een leugenaar te worden aangemerkt. [doorgehaald: Dit blijkt overigens uit het rapport] Dit blijkt echter niet uit het rapport van marktopzichter Buerling dd. 15 April jl. waarin de bewering van Swaab wordt gelogenstraft.

Ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt... [einde pagina] * Handschrift en Taal: Het document is geschreven in een zakelijk, begin-20e-eeuws cursief handschrift. De taal is formeel-ambtelijk ("onderhavige geval", "gelogenstraft").
* Inhoud: Het rapport dient om de recidive (herhaling) van Swaab aan te tonen. Swaab is herhaaldelijk betrapt op het stelen van "ledig fust" (lege verpakkingen/kisten), wat destijds een veelvoorkomend vergrijp was op markten vanwege de statiegeldwaarde of doorverkoopwaarde.
* Opvallend detail: De "droom-verdediging". Swaab probeert onder zijn straf uit te komen door te beweren dat hij in een "droomtoestand" handelde. De rapporteur gebruikt dit als bewijs voor zijn onbetrouwbare "mentaliteit".
* Juridische context: De dader krijgt zowel een administratieve straf van het College van Burgemeester en Wethouders (ontzegging van de toegang tot de markt) als een strafrechtelijke veroordeling door een rechter (gevangenisstraf). De Centrale Markt in Amsterdam (geopend in 1934 aan de Jan van Galenstraat, maar daarvoor verspreid over diverse locaties zoals de Prinsengracht en later de tijdelijke markt aan de Rozengracht) was de spil van de voedselvoorziening. Het beheer van de markt viel onder strikte reglementen.

Diefstal van fust was een serieuze zaak voor de marktautoriteiten omdat het de logistiek en de economie van de handelaren verstoorde. Uit het document blijkt dat er nauw contact was tussen de marktopzichters (zoals de genoemde heer Buerling) en het stadhuis om "ongewenste elementen" permanent van het marktterrein te weren. De vermelding van een knipsel uit De Telegraaf suggereert dat de zaak destijds publieke aandacht genoot of dat de marktinspectie de kranten nauwgezet bijhield voor bewijsvoering. Gemeente Amsterdam Marktwezen Stadhuis