Proces-verbaal (Ambtelijk verslag van een overtreding). PRO JUSTITIA.
No. 77/35/3 M.39 PROCES-VERBAAL.

Gezien
[Handtekening]

Art. 461 W. v. S.

Ik, ondergetekende, Carel Lodewyk Buenting
Ambtenaar van het Marktwezen tevens buitengewoon veldwachter der Gemeente Amsterdam, verklaar te hebben gezien, dat op Dinsdag 18 April 1939 des voor middags omstreeks te 6 uur 5 minuten, een persoon, die mij desgevraagd opgaf genaamd te zijn
,
Mattheus Johannes Sluymers
geboren te Amsterdam, den 12en Juni 1912, van beroep bouwvakarbeider, wonende te Amsterdam (Oost)
Makassarstraat 51 III
liep op het terrein van de Centrale Markt van Amsterdam, welk terrein gelegen is aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam en aan die Gemeente in eigendom toebehoort. Dat terrein is door hekwerken geheel van den openbaren weg afgesloten, terwijl ter plaatse waar in deze hekwerken toegangen tot het terrein bestaan en op verschillende plaatsen langs de watergrens van het terrein borden stonden met het van buiten dat terrein duidelijk leesbare opschrift: „,,Verboden toegang” volgens art. 461 Wetb. v. Strafrecht.” Bedoelde persoon verklaarde mij, desgevraagd, niet uit eenigerlei hoofde gerechtigd te zijn om aldaar te loopen. Hij had zich verstopt onder een stapel kisten, welke op een door een paard getrokken wagen waren geplaatst en heeft zich op deze wijze het terrein van de Centrale Markt laten oprijden. Op het marktterrein constateerde ik dit, waarop Sluymers van de wagen sprong en het marktterrein opliep. Hij is niet in het bezit van een toegangskaart voor de Centrale Markt, welke kaarten aan rechthebbenden door den directeur van het Marktwezen worden verstrekt.

Hiervan heb ik op mijn ambtseed dit proces-verbaal opgemaakt.

AMSTERDAM, 27 April 1939

De Ambtenaar van het Marktwezen:
[Handtekening: C.L. Buenting]

Gezien:
De Commissaris van Politie in de 2e Sectie:

(Volgens ontvangen schriftelijke mededeeling van het Bevolkingsregister is op het adres Makassarstraat 51 III te Amsterdam(Oost) een persoon woonachtig, wiens naam, geboorteplaats en datum overeenstemmen met de hierboven vermelde gegevens omtrent de verdachte.)

Model C.M. 38. 200-9-'37-981 Dit proces-verbaal documenteert een vrij creatieve vorm van lokaal "insluipen". De verdachte, de 26-jarige bouwvakarbeider Mattheus Johannes Sluymers, probeerde de Amsterdamse Centrale Markt te betreden zonder de vereiste toegangskaart. Hij deed dit door zich te verstoppen onder een stapel kisten op een paardenkar. Hij werd echter op heterdaad betrapt door ambtenaar Buenting op het moment dat hij van de wagen sprong.

Juridisch is de zaak helder: het terrein was duidelijk afgezet en voorzien van de wettelijk verplichte borden die verwijzen naar Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht. De verdachte bekende bovendien dat hij niet gerechtigd was er te zijn. Het document is een standaardformulier (Model C.M. 38) waarop de specifieke details van de overtreding met een typemachine zijn ingevuld. Opvallend is de administratieve controle onderaan, waarbij de identiteit van de verdachte nog eens officieel is gecheckt bij het Bevolkingsregister. 1. Amsterdam in 1939: Het incident vindt plaats in april 1939, slechts een jaar voor de Duitse inval in Nederland. De sfeer in de stad was gespannen door de economische nasleep van de crisis en de naderende oorlogsdreiging. De Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam) aan de Jan van Galenstraat was de "buik van Amsterdam", waar alle voedseldistributie voor de stad geconcentreerd was.

2. Artikel 461 W.v.S.: Dit artikel ("Hij die, zonder daartoe gerechtigd te zijn, zich op eens anders grond... bevindt") is nog steeds de basis voor het bordje "Verboden toegang" in Nederland. In de jaren '30 werd hier streng op gehandhaafd bij vitale infrastructuur zoals de markt.

3. Economische nood: Hoewel de reden van Sluymers' actie niet wordt vermeld, was het in die tijd niet ongebruikelijk dat werklozen of arbeiders met een laag loon de markt probeerden te betreden om restproducten te bemachtigen of illegaal handel te drijven. De Indische Buurt (waar de Makassarstraat ligt) was destijds een typische volksbuurt waar de armoede voelbaar was.

4. Transport: De vermelding van een "door een paard getrokken wagen" illustreert het straatbeeld van 1939, waarin paard-en-wagen nog volop concurreerden met de eerste vrachtauto's voor het transport van goederen naar en van de markt. C.L. Buenting S. Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie