Getypte verklaring/proces-verbaal (Pagina 2). 13 juli 1939. -2-

doelde persoon gaf my desgevraagd op te zyn genaamd: JOHANNES HENDRIKUS GEUKENS, oud 23 jaar, groentenwerker en wonende 3e Wittenburgerdwarsstraat 26 II te Amsterdam-Centrum.

In verband met vorenstaande aangifte hoorde ik op 13 Juli 1900 negen en dertig: GODEFRIDUS JOHANNES CORNELIS ANTOON MARIE VAN DE SANDE, oud 34 jaar, kassier en wonende De Rypgracht 61 huis te Amsterdam-West. Hy verklaarde: "Op 13 Juli 1900 negen en dertig te ongeveer half acht des voormiddags, kwam de per- soon, die U my toont (ik, verbalisant toon aan VAN DE SANDE den hiervoor genoemden GEUKENS) aan het loket van de Nederlandsche Veiling bon 36710 ter uitbetaling aanbieden. Ik constateerde, dat er in dezen bon was geradeerd. Daarom begaf ik my er mede naar onze administratie, waar my bleek, dat het bedrag voor het door my uit te betalen statiegeld was veranderd en wel van f 2,80 in f 6,00. Ook het eindbedrag van dezen bon was veranderd en wel van f 4,25 in f 7,45. Ik heb het statiegeld niet aan dezen persoon uitbetaald en den bon aan de directie van de Nederlandsche Veiling ter hand gesteld. De bon, welke U my toont (ik, verbalisant, toon aan VAN DE SANDE den door my in beslag genomen bon No.36710), is de bon, welke my door dezen persoon ter uitbetaling is aangeboden."

Vervolgens heb ik op 13 Juli 1939 gehoord: ALBERT MARINUS REE, oud 30 jaar, winkelier in groenten en fruit, wonende Jan Lievenstraat 40, alhier, die my als volgt verklaarde: "De per- soon, die U my toont, (Ik, verbalisant, toon aan REE den hiervoor genoemden GEUKENS), is myn knecht en ongeveer een jaar by my in dienst. De goederen, die ik verhandel koop ik ten deele in by de N.V. Nederlandsche Veiling. De hulp, die GEUKENS my daarbij verleent, bestaat uit het in ontvangst nemen van de door my gekochte goederen, het inleveren van de door my gebruikte emballage en het in ontvangst nemen van het door my hiervoor gestorte statiegeld. Opdat hy de door my gekochte goederen kan ontvangen, geef ik hem vooraf de daartoe vereischte bonnen, welke ik, na betaling aan de kas, van de Nederlandsche Veiling ontvang. Deze bonnen laat ik in het bezit van GEUKENS, omdat hy ze later weer noodig heeft voor het inleveren van de emballage en voor het in ontvangst nemen van het daarop vermelde bedrag voor statiegeld. De bon, die U my toont (ik, verbalisant, toon aan REE de door my in beslag genomen bon No.36710) heb ik op 10 Juli 1939 aan GEUKENS gegeven, voor het in ontvangst nemen van de, op dien datum, door my gekochte goederen. Vanmorgen moest hy de hierby gebruikte emballage weer inleveren en het daarvoor, door my, gestorte statiegeld, zynde f 2,80 ontvangen. Dit bedrag zou hy later weer aan my afrekenen. Dat deze bon vervalscht is en wie dat heeft gedaan, is my niet bekend. Zoolang GEUKENS by my in dienst is, heb ik nog nimmer eenige oneerlykheid van hem bemerkt."

Voorts heb ik op 13 Juli 1900 negen en dertig nog gehoord, den hiervoor genoemden GEUKENS, die my als volgt verklaarde: "Den bon, die U my toont (ik, verbalisant, toon aan GEUKENS den door my in beslag genomen bon No.36710), heb ik op 10 Juli 1900 negen en dertig van myn patroon A.M. REE ontvangen, voor het in ontvangst nemen van door hem gekochte goederen aan de N.V. Neder- landsche Veiling. Dezen bon heb ik, met zyn toestemming, in myn bezit gehouden, omdat ik hem binnenkort, voor het inleveren van de gebruikte emballage en het in ontvangst nemen van het gestor- Dit document is een verslag van getuigenverklaringen in een strafzaak betreffende valsheid in geschrifte en/of oplichting. De kern van de zaak is de vervalsing van een veilingbon (No. 36710) van de N.V. Nederlandsche Veiling.

• De handeling: Het statiegeld op de bon is verhoogd van f 2,80 naar f 6,00 (en het totaalbedrag navenant aangepast).
• De ontdekking: De kassier, Van de Sande, merkte op dat er op de bon "geradeerd" (gekrabd/gegumd) was en weigerde uitbetaling.
• De verdediging: De werkgever (Ree) bevestigt dat Geukens zijn vertrouwde knecht is en de bon rechtmatig in bezit had voor zijn werk, maar zegt niets te weten van de vervalsing. Geukens zelf geeft toe de bon van zijn baas te hebben gekregen voor normale werkzaamheden. Het document weerspiegelt de dagelijkse gang van zaken in de Amsterdamse groentehandel vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De N.V. Nederlandsche Veiling was een centraal punt voor de handel. Het gebruik van de "y" in plaats van "ij" en de formele uitschrijving van het jaartal ("1900 negen en dertig") zijn typerend voor de ambtelijke en juridische typschriften van de Nederlandse politie uit die periode. De bedragen (enkele guldens) vertegenwoordigden destijds een aanzienlijke waarde voor een arbeider; een vervalsing van ruim 3 gulden was een serieuze zaak.