Proces-verbaal (proces-verbaal van bevindingen) PRO-JUSTITIA | Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM
No. Politie [gestempeld: N° 77/71/1] | [gestempeld: M. 1939 5/60]
Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Petrus Cornelis Postema
Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar
het navolgende :
Op Zaterdag, 19 Augustus 1939 des voor middags te ongeveer 6.15 uur 15 minuten bevond ik mij, in uniform gekleed ~~in burger gekleed~~ op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.
Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in de hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift : „Verboden Toegang", „art. 461 Wetb. van Strafrecht".
Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was niet in het bezit van een toegangskaart voor de Centrale Markt. Deze kaarten worden aan rechthebbenden door den Directeur van het Marktwezen verstrekt. Hij verklaarde nog zich toegang tot de markt te hebben verschaft, door zich te verstoppen in de wagen van den groentenhandelaar C.S.Kruijf, die wel voorzien was van een kaart met bijbehoorend betalingsbewijs, welke hem recht van toegang tot de Centrale Markt geeft.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn : HENDRIK SCHOUMANS? [onderstreept]
geboren te Amsterdam, den 3en Maart 1918
wonende Bickersgracht 54 I te Amsterdam-Centrum.
van beroep metaalbewerker
Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambts-~~eed~~/belofte opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam,
5 October 193.9.
De Ambtenaar voornoemd,
[getekend: P.C. Postema]
GEZIEN :
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie :

Model C.M. 38-250-3-'39-138 | Z. O. Z. * Inhoud: Het document betreft de verbalisering van de 21-jarige metaalbewerker Hendrik Schoumans wegens wederrechtelijke toegang tot de Centrale Markt in Amsterdam. De verdachte bekende dat hij het terrein was binnengekomen door zich te verstoppen in de vrachtwagen van een bonafide handelaar (C.S. Kruijf).
* Taal en vorm: Het proces-verbaal is opgesteld op een standaardformulier (Model C.M.) van het Marktwezen. Er is gebruikgemaakt van een typemachine voor de invulling van de details, met handgeschreven toevoegingen (datum, handtekening). De tekst hanteert formeel juridisch Nederlands ("uit geenerlei hoofde").
* Bijzonderheden:
* De ambtenaar Postema was "onbezoldigd veldwachter", wat hem opsporingsbevoegdheid gaf.
* Bij de ambtseed/belofte is "eed" doorgestreept, wat betekent dat de ambtenaar de belofte heeft afgelegd.
* Er staat een vraagteken achter de naam "HENDRIK SCHOUMANS", wat mogelijk wijst op een onzekerheid over de identiteit op het moment van typen.
* De afkorting "Z.O.Z." (Zie Ommezijde) onderaan duidt op aanvullende informatie op de achterkant. * Historische periode: Dit proces-verbaal dateert van augustus 1939, slechts enkele weken voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode van economische onzekerheid en naderende schaarste was de controle op centrale voedselmarkten zeer streng.
* Locatie: De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat (geopend in 1934) was het hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. Toegang was strikt gereguleerd met kaarten en leges ("betalingsbewijs").
* Sociaal-economisch: De verdachte woonde op de Bickersgracht, destijds een volkswijk. Zijn poging om clandestien de markt te betreden wijst mogelijk op "zwarte" handel of een poging om buiten de officiële kanalen goederen te bemachtigen. De handelaar Kruijf wordt genoemd als de onwetende (of meewerkende) transporteur van de indringer. C.S. Kruijf P.C. Postema Marktwezen Politie