Proces-verbaal (opgemaakt op ambtseed). PRO-JUSTITIA
Artikel 461 Wetboek van Strafrecht.
MARKTWEZEN TE AMSTERDAM

No. Politie N° 77/72/1 M. 1939 17/20

Proces-verbaal

Ik, ondergetekende, Johannes Cornelis Nicolaas Helsloot, Ambtenaar bij het Marktwezen te Amsterdam, tevens onbezoldigd veldwachter, verklaar het navolgende :
Op Woensdag 20 September 1939, des ~~voor~~/na middags te ongeveer ± 7 uur 50 minuten bevond ik mij, ~~in uniform gekleed~~ / in burger gekleed op het terrein van de Centrale Markt, aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam (W) en constateerde, dat een persoon aldaar liep, terwijl ik het vermoeden had, dat hij uit geenerlei hoofde daartoe bevoegd was.
Bedoeld terrein is door kanalen en hekwerken geheel van de openbare wegen afgesloten en op verschillende plaatsen bij toegangen in die hekwerken en aan den waterkant zijn borden aangebracht met het duidelijk leesbare opschrift : „Verboden Toegang", „art. 461 Wetb. van Strafrecht".
Ik hield bedoelde persoon staande en verklaarde hij desgevraagd niet uit eenigerlei hoofde bevoegd te zijn, om op den grond van de Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat te Amsterdam te loopen. Hij was namelijk niet in het bezit van een geldige toegangskaart met bijbehoorend betalingsbewijs, welke kaarten door den directeur van het Marktwezen aan rechthebbenden worden verstrekt. Hij verklaarde dat hij zich toegang had verschaft tot de Centrale Markt door over het hekwerk te klimmen gelegen aan de Jan van Galenstraat.

Desgevraagd gaf hij op genaamd te zijn : ISAAC VAN VELZEN,
geboren te Amsterdam, den 29sten Augustus 1919,
wonende President Brandstraat 42 I te Amsterdam-Oost
van beroep venter,
Ik zegde hem dit Proces-verbaal aan.
Hiervan op mijn ambts eed/~~belofte~~ opgemaakt dit Proces-verbaal te Amsterdam, 16 October 1939.

De Ambtenaar voornoemd,
[Handtekening: J.C.N. Helsloot]

GEZIEN :
De Commissaris van Politie
in de 2e Sectie :

Model C.M. 38-250-3-'39-138
Z. O. Z. Dit proces-verbaal legt een overtreding vast van Artikel 461 van het Wetboek van Strafrecht, beter bekend als "verboden toegang op andermans grond". De verbalisant, Helsloot, trad hierbij op in zijn hoedanigheid van onbezoldigd veldwachter, wat hem de bevoegdheid gaf om strafbare feiten op het marktterrein te verbaliseren.

De kern van de overtreding is dat de verdachte, de 20-jarige venter Isaac van Velzen, het terrein van de Centrale Markt heeft betreden zonder de vereiste legitimatie (een toegangskaart met betalingsbewijs). Om binnen te komen, is hij over het hek aan de Jan van Galenstraat geklommen. De gedetailleerde beschrijving van de omheining en de waarschuwingsborden dient om de juridische bewijslast te verstevigen: de verdachte kon weten dat het terrein niet openbaar was. De verklaring van de verdachte zelf is in het proces-verbaal getypt, wat wijst op een bekentenis ter plaatse. Het document dateert van kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Europa (september 1939), hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was. De Centrale Markthallen in Amsterdam-West waren de spil van de voedseldistributie. In tijden van schaarste of dreiging was een strikte controle op wie het terrein betrad essentieel om diefstal en ongecontroleerde tussenhandel te voorkomen.

De verdachte, Isaac van Velzen, woonde in de President Brandstraat in de Amsterdamse Transvaalbuurt, een wijk die destijds een grote Joodse populatie kende. Als 'venter' (straatverkoper) was hij voor zijn inkomen afhankelijk van de handel op deze markt. Het illegaal betreden van het terrein was waarschijnlijk een poging om buiten de officiële regels en kosten om aan handelswaar te komen. Dit document biedt hiermee een inkijkje in de dagelijkse overlevingsstrategieën en de handhaving daarop in het Amsterdam van vlak voor de bezetting. J.C.N. Helsloot Marktwezen Politie