Ambtelijk advies / Interne notitie betreffende een verzoek van een marktkoopman. 31 oktober 1939. 85/451/A

De plh. no. 39 Ten Katestraat E Rhalf verzoekt
in nevenaangehaald schrijven toestemming voor
het plaatsen van den stal die hij tot 19/2 '39 in
huur had van den stallenverhuurder Strasser
en vanaf genoemden datum door aankoop zijn
eigendom is. Genoemde Rhalf bezet als regel van
Maandag t/m Zaterdag zijn plaats, zoodat deze
manipulatie een kostenbesparing bewerkstelligt
van plm f 9.- per jaar.
Het merkteeken „K W" zal na verkregen toe-
stemming worden veranderd door een teeken
E. S. of E. R.
Deze handeling, die m.i. aan de hand van de
desbetreffende voorschriften niet kan worden
belet, zal ongetwijfeld navolging vinden, daar
hierdoor de heffing van kraamgeld komt te
vervallen.

A’dam 31 Oct '39
[Handtekening] In dit document adviseert een ambtenaar (waarschijnlijk van de Marktdienst) over een verzoek van marktkoopman E. Rhalf. Rhalf heeft de marktkraam die hij voorheen huurde van de firma Strasser, zelf aangekocht. Hij verzoekt nu om toestemming om deze eigen kraam op zijn vaste standplaats (nr. 39) in de Ten Katestraat te mogen plaatsen.

De belangrijkste punten uit het advies zijn:
* Kostenbesparing: Door eigenaarschap bespaart de koopman ongeveer 9 gulden per jaar.
* Identificatie: Het oude merkteken op de kraam ("KW") zal worden vervangen door zijn eigen initialen ("ES" of "ER").
* Precedentwerking: De ambtenaar merkt op dat dit verzoek juridisch niet geweigerd kan worden, maar waarschuwt dat dit waarschijnlijk door meer kooplieden gedaan zal worden. De reden hiervoor is dat men op deze manier de heffing van "kraamgeld" (het huurgeld voor de kraam aan de officiële verhuurder) kan omzeilen. De Ten Katemarkt in Amsterdam-West is een van de oudste en drukste dagmarkten van de stad, opgericht in 1910. In de jaren 30 werd de verhuur van marktkramen vaak gedomineerd door grote stallenverhuurders zoals de genoemde firma Strasser. Kooplieden probeerden in deze economisch uitdagende tijd (vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog) kosten te besparen waar mogelijk.

"Kraamgeld" was destijds een specifieke vergoeding voor het gebruik van de kraam zelf, die bovenop het "staangeld" (de huur voor de plek op de openbare weg aan de gemeente) kwam. Door zelf een kraam te bezitten, onttrok de koopman zich aan de winstmarge van de stallenverhuurder, wat voor de gemeente een administratieve verschuiving betekende in de controle op de marktmaterialen. E. Rhalf R.