Archief 745
Inventaris 745-304
Pagina 106
Dossier 95
Jaar 1939
Stadsarchief

Extract uit het 'Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam'.

1 september 1939.

Origineel

Extract uit het 'Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam'. 1 september 1939. [Linksboven in paars stempel:] No 96/9/3
[Bovenaan gecentreerd in paars stempel:] M. 1939 2/11
[Rechtsboven handgeschreven:] n.i. [onleesbaar] Markhr (ex) en dan opbergen [Paraaf] Luchtbescherming.

[In rood kader stempel:] Geheim.
No. 1200/748 Kab.Bm.
814 Lm. 1939

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam
Vrijdag, 1 September 1939.

De Voorzitter stelt aan de orde de volgende zaken, rakende de luchtbescherming:

  1. Voorstel van het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst, te zijner beschikking te stellen:

a. f.15.000 voor den aankoop van zandzakken. Het Gemeentemagazijn ware met den aankoop te belasten, terwijl alle aanvragen van gemeentediensten en instellingen over het Gemeentemagazijn dienen te loopen;

b. f.7.000 voor aanschaffing van 3500 rollen asphaltpapier;

c. f.15.000 voor vergrooting van den zandvoorraad en ± f.1000 (alsmede het loon voor lossing van 20 schuiten) voor distributie van zand aan de bevolking;

d. f.2750 voor aanschaffing van 5 kleine benzine-motorpompen ten behoeve van de ontsmetting van vee en voor den aankoop van eenige laboratorium-apparaten.

Voorts stelt genoemd Hoofd voor, hem machtiging te verleenen, over te gaan tot het huren van gebouwen en voertuigen, noodig voor de hulpdiensten van den luchtbeschermingsdienst, ingeval van mobilisatie van den luchtbeschermingsdienst, alsmede tot het aankoopen van de benoodigde zandzakken, het zand en het hout voor het inrichten der posten dier hulpdiensten (kosten ± f.10.000, eerst uit te geven ingeval van oorlog).

Na toezegging van den Voorzitter, dat hij op alles zelf toe- [document breekt af] Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse stadsbestuur, genomen op de dag dat de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de Duitse inval in Polen (1 september 1939). De urgentie spat van de pagina af:
* Financiën: Er worden aanzienlijke bedragen (in guldens) vrijgemaakt voor passieve verdediging.
* Logistiek: Het Gemeentemagazijn krijgt de centrale regie over de inkoop om versnippering en prijsopdrijving te voorkomen.
* Middelen: De focus ligt op basismaterialen: zandzakken en zand (tegen bomscherven en brandstichting) en asfaltpapier (waarschijnlijk voor het verduisteren van ramen of het dichten van kieren tegen gasaanvallen).
* Bijzonderheid: Opvallend is de post voor "ontsmetting van vee", wat wijst op de diepgewortelde angst voor het gebruik van chemische wapens (gifgas), gebaseerd op ervaringen uit de Eerste Wereldoorlog.
* Machtiging: Het hoofd van de Luchtbeschermingsdienst krijgt verstrekkende bevoegdheden om gebouwen en voertuigen te vorderen/huren zodra de situatie verslechtert. Hoewel Nederland in 1939 neutraal probeerde te blijven, was de dreiging van een luchtoorlog op steden zeer reëel. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was in de jaren '30 opgericht om de burgerbevolking voor te bereiden.

Op de dag van dit besluit kondigde de Nederlandse regering de algemene mobilisatie af. Amsterdam, als grootste stad, moest zich razendsnel voorbereiden op mogelijke luchtaanvallen. Het uitdelen van zand aan de bevolking was een standaardprocedure: burgers werden geacht emmers zand klaar te hebben staan om brandbommen te doven. De stempel "Geheim" diende om geen paniek te zaaien onder de bevolking en om de staat van paraatheid niet openbaar te maken aan buitenlandse mogendheden.

Samenvatting

Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse stadsbestuur, genomen op de dag dat de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de Duitse inval in Polen (1 september 1939). De urgentie spat van de pagina af:
* Financiën: Er worden aanzienlijke bedragen (in guldens) vrijgemaakt voor passieve verdediging.
* Logistiek: Het Gemeentemagazijn krijgt de centrale regie over de inkoop om versnippering en prijsopdrijving te voorkomen.
* Middelen: De focus ligt op basismaterialen: zandzakken en zand (tegen bomscherven en brandstichting) en asfaltpapier (waarschijnlijk voor het verduisteren van ramen of het dichten van kieren tegen gasaanvallen).
* Bijzonderheid: Opvallend is de post voor "ontsmetting van vee", wat wijst op de diepgewortelde angst voor het gebruik van chemische wapens (gifgas), gebaseerd op ervaringen uit de Eerste Wereldoorlog.
* Machtiging: Het hoofd van de Luchtbeschermingsdienst krijgt verstrekkende bevoegdheden om gebouwen en voertuigen te vorderen/huren zodra de situatie verslechtert.

Historische Context

Hoewel Nederland in 1939 neutraal probeerde te blijven, was de dreiging van een luchtoorlog op steden zeer reëel. De Luchtbeschermingsdienst (LBD) was in de jaren '30 opgericht om de burgerbevolking voor te bereiden.

Op de dag van dit besluit kondigde de Nederlandse regering de algemene mobilisatie af. Amsterdam, als grootste stad, moest zich razendsnel voorbereiden op mogelijke luchtaanvallen. Het uitdelen van zand aan de bevolking was een standaardprocedure: burgers werden geacht emmers zand klaar te hebben staan om brandbommen te doven. De stempel "Geheim" diende om geen paniek te zaaien onder de bevolking en om de staat van paraatheid niet openbaar te maken aan buitenlandse mogendheden.

Kooplieden in dit dossier 7

A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg
A. Heideman Uilenburg

Gerelateerde Documenten 6