Officiële brief/circulaire van het Gemeentebestuur van Amsterdam. 2 september 1939. De Burgemeester van Amsterdam (Kabinet van den Burgemeester). [Handgeschreven rechtsboven:] Markth.

GEMEENTE AMSTERDAM

Nº 96/10/M. 1939 5/9

[Linkerzijde:]
Kabinet
van den
Burgemeester
No. 1200/722
678 Km. 1939

[Rechterzijde:]
Amsterdam, 2 September 1939.

[Handgeschreven handtekeningen/notities rechts:]
nu [onleesbaar] 2/9
Hr Sipma
Hr Brouwer

Met verwijzing naar mijn schrijven van 16 September 1937, No. 1200/127 Kab.Bm., waarbij richtlijnen werden toegezonden voor bedrijfsluchtbescherming, heb ik de eer U te verzoeken, aan de onder U ressorteerende hoofden van Diensten en Bedrijven opdracht te geven voorbereidingen te treffen, in overleg met het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst, ten einde zoo goed mogelijk te voorzien in de bescherming van personeel en gebouwen.

=S.

De Burgemeester van Amsterdam,

[Signatuur: W. de Vlugt]

Aan den Heer Wethouder voor * Onderwerp: De brief dringt aan op het treffen van onmiddellijke voorbereidingen voor 'bedrijfsluchtbescherming' binnen de gemeentelijke diensten en bedrijven.
* Toon: Urgent en formeel. De burgemeester verwijst naar eerdere richtlijnen uit 1937, maar geeft nu de expliciete opdracht tot uitvoering.
* Bestuurlijke context: De brief is ondertekend door Willem de Vlugt, die van 1921 tot 1941 burgemeester van Amsterdam was. De verwijzing naar "onder U ressorteerende hoofden" duidt op een instructie aan een specifieke wethouder (gezien de aantekening "Markth." mogelijk de wethouder belast met de Markthallen).
* Administratieve sporen: De handgeschreven namen "Sipma" en "Brouwer" verwijzen waarschijnlijk naar hoge ambtenaren of afdelingshoofden die de instructie moesten verwerken of uitvoeren. De datum van dit document, 2 september 1939, is van cruciaal historisch belang. Het is precies één dag nadat nazi-Duitsland Polen binnenviel, wat het begin van de Tweede Wereldoorlog markeerde. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, heerste er een staat van algemene mobilisatie (afgekondigd op 28 augustus 1939).

De overheid hield serieus rekening met luchtaanvallen. De 'Luchtbeschermingsdienst' (LBD) was al in de jaren '30 opgericht, maar deze brief toont de plotselinge versnelling van passieve verdedigingsmaatregelen (zoals schuilplaatsen en verduistering) voor essentieel gemeentepersoneel en infrastructuur op het moment dat de oorlog in Europa daadwerkelijk uitbrak. Het feit dat er verwezen wordt naar richtlijnen uit 1937 bewijst dat men zich al jaren voorbereidde op dit scenario.