Zakelijke brief op officieel briefpapier. 6 maart 1940. Electrolux N.V., Den Haag (Hoofdkantoor: Paleisstraat 2). Den Weledelzeergeleerden Heer Dr. A.v.d. Laan, Directeur Marktwezen en Centrale Levensmiddelenverzorging, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. Nº 1/16/1 M. 1940 2/3

HANDEL IN ELECTRISCHE ARTIKELEN
ELECTROLUX
N.V.
DEN HAAG

TELEFOON 117710
POSTGIRO: 5160
BANKIERS:
ROTTERD. BANKVER.

HOOFDK. DEN HAAG
PALEISSTRAAT 2
VESTIGINGEN OVER
DE GEHEELE WERELD

J/EH/x/13

DEN HAAG, 6 Maart 1940
Postbus 119

Den Weledelzeergeleerden Heer
Dr. A.v.d. Laan
Dir. Marktwezen en Centr. Levensmiddelenverzorging
J. van Galenstraat 14
Amsterdam

Weledelzeergeleerde Heer,

Dezer dagen richtte onze heer van Bemmel zich tot U met het verzoek om een verklaring te mogen ontvangen over de toepassing van koelkasten bij particulieren.

Gaarne zouden wij een schrijven, waarin U Uw meening over deze materie weergeeft, ontvangen en daarom nemen wij de vrijheid dit verzoek hierbij te herhalen.

Wij zouden U willen vragen of volgens Uw meening een "koel plekje" in iedere woning niet in een dringende behoefte zou voorzien.

Speciaal in étage-woningen te Amsterdam, waar de keukens veelal klein en warm zijn en ook verder in het huis geen plekje is waar levensmiddelen tegen bederf gevrijwaard zijn, zou een kleine koelkast een ware uitkomst beteekenen. Een dergelijke kast behoeft niet groot te zijn, omdat het geen provisiekast is, maar een ruimte waar de dagelijksche, aan bederf onderhevige levensmiddelen kunnen worden bewaard.

Wil men werkelijk tot algemeene toepassing komen, dan kan deze kast niet groot zijn, daar plaatsing in het meerendeel der keukens, juist in de woningen waar de behoefte het grootst is, dan onmogelijk zou worden door gebrek aan ruimte;

Een dergelijke koelkast moet desnoods onder of op een aanrecht geplaatst kunnen worden.

Van groot belang is natuurlijk ook, dat dit "koele plekje" op een gemakkelijke wijze aan het publiek beschikbaar wordt gesteld.

Met belangstelling zien wij een schrijven als hier aangegeven tegemoet, en bij voorbaat danken wij U voor de te nemen moeite.

Hoogachtend,
Electrolux N.V.
[Handtekening]

Elux Form 335 In deze brief verzoekt Electrolux N.V. aan de directeur van het Amsterdamse Marktwezen om een schriftelijke verklaring of steunbetuiging betreffende het nut van koelkasten voor particulieren. De kern van het argument is dat moderne stedelijke woningen (met name étage-woningen) vaak geen natuurlijke koele opslagplaats hebben, waardoor levensmiddelen snel bederven.

Electrolux hanteert hier een slimme tactiek: zij presenteren de koelkast niet als een luxeartikel, maar als een noodzakelijke voorziening voor de volksgezondheid en hygiëne ("een koel plekje"). Door te benadrukken dat de kast klein moet zijn (zodat deze onder een aanrecht past), spelen zij in op de beperkte ruimte in Amsterdamse woningen. De brief is een duidelijk voorbeeld van lobbywerk: het bedrijf probeert een autoriteit op het gebied van voedselvoorziening te laten bevestigen dat hun product een "dringende behoefte" vervult, wat commercieel zeer waardevol zou zijn voor hun marketing of mogelijke overheidsopdrachten. De datum van de brief, 6 maart 1940, is historisch zeer relevant. Nederland bevindt zich op dat moment in de periode van de 'Mobilisatie' en de 'Schemeroorlog', slechts twee maanden voor de Duitse inval. De "Centrale Levensmiddelenverzorging" speelde een cruciale rol in de voorbereiding op mogelijke voedselschaarste en distributie.

In deze periode was de koelkast in Nederland nog een relatief nieuw en kostbaar verschijnsel; de meeste mensen gebruikten een kelder, vliegenkast of kochten dagelijks vers. Electrolux, een van oorsprong Zweeds bedrijf dat wereldwijd opereerde (zoals de briefkop trots vermeldt), probeerde in die jaren de koelkast te democratiseren. De focus op hygiëne en het tegengaan van voedselbederf was in een tijd van naderende oorlog en mogelijke rantsoenering een zeer actueel en urgent thema. De ontvanger, Dr. A. van der Laan, was een invloedrijk ambtenaar die nauw betrokken was bij de voedselvoorziening van de hoofdstad. J. van Galenstraat Marktwezen