Publieke oproep / pamflet. November 1939. GEMEENTELIJKE GENEESKUNDIGE EN GEZONDHEIDSDIENST

AMSTERDAM, November 1939.

BLOEDTRANSFUSIE

Vele gewonden zullen in oorlogstijd alleen met behulp van bloed van een gezond mensch gered kunnen worden.

De gever, die bloed afstaat ondervindt hiervan niet het minste nadeel, hij kan terstond zijn werk hervatten.

Het is noodig, dat men zich nu opgeeft, omdat te voren de bloedgroep bepaald en andere gegevens verzameld moeten worden.

Degene, wiens bloed bepaald is, kan indien hij zelf slachtoffer wordt en een transfusie noodig mocht hebben, hiervan onschatbaar voordeel hebben, daar dan geen kostbare tijd voor het bepalen van zijn bloedgroep verloren hoeft te gaan.

Aanmelding schriftelijk bij den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst Nieuwe Achtergracht 100 of bij het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers, Heerengracht 478.

„DE GEZONDE REDDE DE GEWONDE”. * Doel: Het document dient als een dringende oproep aan burgers van Amsterdam om zich te laten registreren als bloeddonor.
* Toon: De toon is zakelijk, geruststellend (benadrukking dat donatie geen nadeel brengt) en appellerend aan zowel burgerplicht als eigenbelang.
* Retorische middelen: Er wordt gebruikgemaakt van vetgedrukte woorden om de urgentie ("alleen", "nu opgeeft") en de veiligheid ("terstond zijn werk hervatten") te onderstrepen. De afsluitende slogan „DE GEZONDE REDDE DE GEWONDE” fungeert als moreel moreel appèl.
* Logistiek: De tekst legt de nadruk op de noodzaak van voorafgaande bloedgroepbepaling om tijdverlies tijdens crisissituaties te voorkomen. Het noemt specifieke locaties voor aanmelding, waaronder de GG&GD en het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers (KVV). * Historische periode: November 1939 bevindt Nederland zich in de periode van de 'Mobilisatie'. Hoewel Nederland nog neutraal is en niet direct in oorlog, is de Tweede Wereldoorlog in de rest van Europa al uitgebroken (september 1939). De overheid en gemeentelijke diensten treffen grootschalige voorbereidingen op een mogelijke vijandelijke inval.
* Medische geschiedenis: Bloedtransfusie was in deze periode een bewezen techniek, maar de organisatie van bloeddonors op grote schaal voor civiele bescherming was relatief nieuw. Het Centraal Laboratorium van de Bloedtransfusiedienst van het Nederlandse Roode Kruis was kort daarvoor (1939) opgericht.
* Sociale context: Het document getuigt van de actieve rol van burgers in de passieve luchtbescherming en medische paraatheid. De vermelding van het "Korps Vrouwelijke Vrijwilligers" onderstreept de belangrijke rol die vrouwen speelden in de maatschappelijke organisatie aan de vooravond van de Duitse bezetting.