Informatief pamflet / oproep. November 1939. GEMEENTELIJKE GENEESKUNDIGE EN GEZONDHEIDSDIENST

AMSTERDAM,   November 1939.

BLOEDTRANSFUSIE

Vele gewonden zullen in oorlogstijd alleen met behulp van bloed van een gezond mensch gered kunnen worden.

De gever, die bloed afstaat ondervindt hiervan niet het minste nadeel, hij kan terstond zijn werk hervatten.

Het is noodig, dat men zich nu opgeeft, omdat te voren de bloedgroep bepaald en andere gegevens verzameld moeten worden.

Degene, wiens bloed bepaald is, kan indien hij zelf slachtoffer wordt en een transfusie noodig mocht hebben, hiervan onschatbaar voordeel hebben, daar dan geen kostbare tijd voor het bepalen van zijn bloedgroep verloren hoeft te gaan.

Aanmelding schriftelijk bij den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst Nieuwe Achtergracht 100 of bij het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers, Heerengracht 478.

„DE GEZONDE REDDE DE GEWONDE”. Dit document is een officiële oproep van de Amsterdamse GG&GD aan de burgerij om zich aan te melden als bloeddonor. De tekst is zakelijk en overtuigend van toon. Er worden drie belangrijke argumenten aangehaald om mensen over de streep te trekken:
1. Altruïsme: Bloed van gezonde mensen is essentieel om levens te redden in oorlogstijd.
2. Veiligheid: Het afstaan van bloed is ongevaarlijk en de donor kan direct weer aan het werk.
3. Eigenbelang: Als men zelf gewond raakt, is de bloedgroep al bekend, wat levensreddende tijd bespaart bij een noodzakelijke transfusie.

Opvallend is de archaïsche spelling (zoals "mensch", "noodig", "den") en het gebruik van de krachtige, rijmende slogan aan de onderzijde. Het document weerspiegelt de groeiende professionalisering van de medische hulpverlening in die tijd. De datum van het document, november 1939, is cruciaal voor het begrip van de urgentie. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog in september 1939 uitgebroken met de Duitse inval in Polen. Nederland bevond zich in de periode van de mobilisatie; de dreiging van een gewapend conflict op eigen bodem werd zeer reëel geacht.

De overheid en medische diensten troffen uitgebreide voorbereidingen voor civiele bescherming en noodhulp bij eventuele bombardementen of gevechten. Bloedtransfusie was destijds een relatief nieuwe maar bewezen techniek. Het aanleggen van een register van donoren met bekende bloedgroepen was een essentiële logistieke stap in de medische paraatheid.

Het genoemde Korps Vrouwelijke Vrijwilligers (KVV) was een organisatie die in 1938 was opgericht (aanvankelijk als het Vrouwen Hulpkorps) om vrouwen in te zetten voor diverse ondersteunende taken bij de luchtbescherming en sociale hulpverlening tijdens de oorlogsdreiging.