Oproep/informatieblad voor bloeddonatie. November 1939. GEMEENTELIJKE GENEESKUNDIGE EN GEZONDHEIDSDIENST

AMSTERDAM, November 1939.

BLOEDTRANSFUSIE

Vele gewonden zullen in oorlogstijd alleen met behulp van bloed van een gezond mensch gered kunnen worden.

De gever, die bloed afstaat ondervindt hiervan niet het minste nadeel, hij kan terstond zijn werk hervatten.

Het is noodig, dat men zich nu opgeeft, omdat te voren de bloedgroep bepaald en andere gegevens verzameld moeten worden.

Degene, wiens bloed bepaald is, kan indien hij zelf slachtoffer wordt en een transfusie noodig mocht hebben, hiervan onschatbaar voordeel hebben, daar dan geen kostbare tijd voor het bepalen van zijn bloedgroep verloren hoeft te gaan.

Aanmelding schriftelijk bij den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst Nieuwe Achtergracht 100 of bij het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers, Heerengracht 478.

„DE GEZONDE REDDE DE GEWONDE”. Dit document is een officiële oproep van de Amsterdamse GG&GD aan de burgers om zich aan te melden als bloeddonor. De tekst is zakelijk en persuasief van aard.

• Urgentie: De noodzaak wordt direct gekoppeld aan "oorlogstijd".
• Geruststelling: Er wordt benadrukt dat bloedafname ongevaarlijk is en de donor niet belemmert in zijn dagelijkse werkzaamheden.
• Logistiek belang: Het voortijdig vaststellen van bloedgroepen wordt gepresenteerd als een essentieel onderdeel van de medische paraatheid.
• Wederkerigheid: De donor wordt een persoonlijk voordeel voorgehouden: mocht hij zelf gewond raken, dan is zijn bloedgroep al bekend, wat levensreddende tijd bespaart.
• Slogan: De tekst sluit af met de morele appel: „DE GEZONDE REDDE DE GEWONDE”.
• Samenwerking: Er wordt verwezen naar het Korps Vrouwelijke Vrijwilligers (KVV) als aanmeldpunt, wat wijst op een brede maatschappelijke organisatie van de hulpverlening. De datum, november 1939, is cruciaal voor het begrip van dit document. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, was de Tweede Wereldoorlog in september 1939 uitgebroken met de inval in Polen. Nederland bevond zich in een staat van mobilisatie. De overheid en medische instanties troffen op grote schaal voorbereidingen voor een mogelijke vijandelijke inval en de daarmee gepaard gaande burgerslachtoffers.

De medische wetenschap op het gebied van bloedtransfusies was in die jaren ver genoeg gevorderd om op grote schaal bloedgroepen te registreren en bloedvoorraden aan te leggen. Dit initiatief paste binnen de bredere context van de Luchtbeschermingsdienst en andere civiele verdedigingsmaatregelen. De vestiging van de GG&GD aan de Nieuwe Achtergracht 100 was destijds (en is nog steeds) een centraal punt voor de volksgezondheid in Amsterdam.