Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 12 april 1940. [Stempels en handschrift linksboven:]
Nº 1/26/1 R... 1940 19/4
No. 22/8a Arb. 1940.
389 Am. 1940

[Stempel uiterst links:]
Gezien
[Paraaf]

[Tekst rechtsboven:]
Wijziging in de Collectieve Arbeids-
overeenkomst in het Loodgieters- en
Fittersbedrijf.
Marktw. [handschrift]

[Handtekening in rood rechtsboven:]
H. Bijlsma [?]

E x t r a c t

uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Vrijdag, 12 April 1940.

Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken neemt de vergadering het volgende besluit:
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam;
Gezien het schrijven van den Bedrijfsraad voor het Loodgieters- en Fittersbedrijf van 4 April 1940, houdende mededeeling van per 1 Maart 1940 aangebrachte wijzigingen in de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor het Loodgieters- en Fittersbedrijf, regelende een op dien datum ingevoerden duurtetoeslag;
B e s l u i t e n:
a. te bepalen, dat de bovenbedoelde wijzigingen, door wederzijdsche partijen aangebracht in de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor het Loodgieters- en Fittersbedrijf, welke overeenkomst bij hun besluit van 16 Juni 1939, No. 22/8b Arb. 1939 (Gemeenteblad 1939, afd. 3, volgno. 87), geldend is verklaard op gemeentelijke bestekswerken, deel zullen uitmaken van die Collectieve Arbeidsovereenkomst;
b. ter kennis van de hoofden van diensttakken te brengen, dat de in de onder a. bedoelde collectieve arbeidsovereenkomst opgenomen duurtetoeslagregeling, luidt als volgt:
" Wanneer de stijging van de kosten van het levensonderhoud - op de navol-
" gende wijze berekend - een bepaalden omvang heeft bereikt, zal in den vorm
" van een duurtetoeslag een compensatie worden gegeven.
" Is een duurtetoeslag toegekend, dan vervalt deze of kan hij worden ver-
" minderd op dezelfde basis en krachtens dezelfde berekening als hij is ver-
" leend.
" De toeslag bedraagt 4% van het loon voor elke 7 volle punten, waarmede
" het indexcijfer der totale kosten van het levensonderhoud voor arbeidersge-
" zinnen, berekend door het Bureau van Statistiek der Gemeente Amsterdam op
" den grondslag der jaren 1911 tot en met 1913, mocht zijn gestegen in verge-
" lijking met de maand Augustus 1939.
" Voor de eerste maal zal de toeslag betaald worden over de eerste volle
" werkweek na de inwerkingtreding van deze overeenkomst; veranderingen in den
" toeslag gaan in over de eerste volle werkweek na de publicatie van het index-
" cijfer.
" De uitbetaalde toeslagen worden naar boven afgerond tot een veelvoud van
" vijf centen".

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Arbeidszaken (10 stuks) en Publieke Werken (6 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris (5 stuks), den Gemeente-ontvanger en het Pensioenbureau.
EL
Voor eensluidend extract,

de Secretaris,

(get.) VAN LIER. Dit document is een officieel uittreksel van een besluit genomen door het college van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. Het hoofddoel is het ratificeren van een wijziging in de CAO voor de loodgieters- en fitterssector, specifiek voor werkzaamheden die in opdracht van de gemeente worden uitgevoerd ("bestekswerken").

De kern van het besluit is de introductie van een duurtetoeslag per 1 maart 1940. Dit is een automatische prijscompensatie voor arbeiders om de stijgende kosten van levensonderhoud op te vangen. De berekening is strikt gedefinieerd: een loonsverhoging van 4% voor elke 7 punten stijging in de indexcijfers van het Bureau van Statistiek der Gemeente Amsterdam. Als basis voor de vergelijking dient de maand augustus 1939, met een historisch prijspeil van 1911-1913 als nulmeting.

Het document toont de bureaucratische afhandeling van arbeidsvoorwaarden, inclusief de interne distributielijst voor diverse gemeentelijke diensten (Arbeidszaken, Publieke Werken, Pensioenbureau). De datum van dit document, 12 april 1940, is historisch zeer significant. Het bevindt zich in de laatste weken van de Nederlandse neutraliteit, minder dan een maand voordat nazi-Duitsland op 10 mei 1940 Nederland binnenviel.

De referentie naar augustus 1939 als ijkpunt voor de kosten van levensonderhoud is niet toevallig: dit was de laatste volledige maand van vrede in Europa voordat de Tweede Wereldoorlog uitbrak met de invasie van Polen op 1 september 1939. Hoewel Nederland nog neutraal was, zorgde de oorlogssituatie in Europa direct voor schaarste, prijsstijgingen en inflatie.

Dit document illustreert hoe de Amsterdamse overheid en de bedrijfsraden probeerden de koopkracht van arbeiders te beschermen tegen de economische onrust van de vroege oorlogsjaren door middel van formele, index-gerelateerde loonafspraken. Het geeft een inkijkje in de sociaal-economische spanningen en de administratieve reflexen van vlak voor de bezetting.