Circulaire (Nr. C.3174) 13 maart 1940 De Directeur van de Meelcentrale STICHTING NEDERLANDSCHE MEELCENTRALE
Telefoon 557530 *
Interl. DDD I *
Girorekening 180010.
A/vD.W

CIRCULAIRE No. C.3174.
's-GRAVENHAGE, 13 Maart 1940

[Handgeschreven:] Opb W [onleesbaar]
[Stempels:] No 1/34/1 M.1940 10/5

Hiermede verzoek ik U in den vervolge wekelijks Uw voorraad ruwe koffie, per Zaterdag, na beëindiging der werkzaamheden, aan mij op te geven, volgens het hieronder gegeven voorbeeld.
Opgaaf van den voorraad gebrande koffie behoeft niet te geschieden.
Ik verzoek U er voor zorg te dragen, dat deze opgaaf, gericht aan mijn afdeeling "C", uiterlijk des Dinsdags in mijn bezit is.
Voor de goede orde merk ik op, dat onder Uw voorraad dienen te worden vermeld, alle partijen, welke door U zijn gekocht en welke aan U zijn gefactureerd. Hieruit volgt, dat partijen, welke door U zijn verkocht en gefactureerd, niet bij Uw voorraad behooren te worden opgenomen.
Voor zoover door U tot dusverre eveneens wekelijks de voorraad werd opgegeven voor andere artikelen dan koffie, gelieve U hiermede op de gewone wijze door te gaan.
Ik verzoek U echter de koffie-voorraadopgaven gescheiden te houden van de overige voorraadopgaven.
Uw eerste koffie-voorraadopgave volgens de nieuwe indeeling zie ik gaarne tegemoet over de week van Maandag 11 tot en met Zaterdag 16 Maart.

RUWE KOFFIE

| Land van Oorsprong | Totalen in kilogrammen netto over de week van Maandag t/m Zaterdag 1940 |
| :--- | :---: | :---: | :---: | :---: |
| | Ontvangen | Afgeleverd en/of gebrand | VOORRAAD | |
| | | | Ingeklaard | niet Ingeklaard |
| :--- | :---: | :---: | :---: | :---: |
| Ned. Indië | | | | |
| Santos | | | | |
| Centraal Amerika | | [diagonaal:] | | |
| Afrika | | MODEL | | |
| Overige soorten | | | | |
| Niet voor Nederlandsche consumptie geschikte soorten | | | | |
| T O T A A L : | | | | |

DE MEELCENTRALE,

[Handtekening]

Directeur.

AAN:
Koopers van koffie. * Doel: Het document dient om een strikte administratieve controle te vestigen op de nationale voorraden ruwe koffie. Door middel van een gestandaardiseerd formulier ("MODEL") worden handelaren verplicht wekelijks nauwkeurige cijfers aan te leveren.
* Juridische/Boekhoudkundige definitie: Er wordt een expliciet onderscheid gemaakt in wat als 'voorraad' telt: het criterium is niet de fysieke aanwezigheid, maar het moment van facturatie (eigendomsoverdracht).
* Indeling: De tabel dwingt tot specificatie naar herkomst (zoals Nederlands-Indië, Santos/Brazilië, Afrika) en de douane-status (ingeklaard of niet), wat duidt op een behoefte aan gedetailleerd inzicht in de logistieke keten en importafhankelijkheid.
* Toon: De toon is dwingend en bureaucratisch ("Ik verzoek U er voor zorg te dragen", "dienen te worden vermeld"), passend bij een overheidsorgaan dat de markt reguleert in tijden van schaarste. Dit document is gedateerd op 13 maart 1940, slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland. De Stichting Nederlandsche Meelcentrale was een van de crisisorganen (onderdeel van de Rijksbureaus) die voortkwamen uit de Landbouwcrisiswet van 1933. Hoewel de naam 'Meelcentrale' anders doet vermoeden, hield de organisatie zich bezig met de distributie en voorraadbeheer van diverse cruciale levensmiddelen.

De context van de "Vroege Oorlogstijd" (de periode tussen de Britse oorlogsverklaring aan Duitsland in september 1939 en de invasie van Nederland) is hier essentieel. De Nederlandse overheid bereidde zich voor op een langdurig conflict door de centrale regie op de voedselvoorziening en importproducten zoals koffie drastisch te vergroten. De noodzaak om wekelijks voorraden te rapporteren wijst op de dreigende schaarste en de aanstaande rantsoenering (de distributie van koffie in Nederland begon officieel in juni 1940, kort na de capitulatie). De handgeschreven stempel met de datum "10/5" (10 mei 1940, de dag van de inval) suggereert dat dit document op die noodlottige dag nog in administratieve behandeling was.