Archief 745
Inventaris 745-305
Pagina 146
Dossier 5
Jaar 1940
Stadsarchief

Officieel uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

31 mei 1940 (besluit), met handgeschreven aantekening van 12 juni 1940.

Origineel

Officieel uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. 31 mei 1940 (besluit), met handgeschreven aantekening van 12 juni 1940. [Linksboven, gestempeld/getypt:]
Nº 1/50/M.1940 4/6

[Rechtsboven, handgeschreven:]
12-6-40 Markth. [gevolgd door onleesbare paraaf in rood]

[Rechtsboven, getypt:]
Wijziging in de Collectieve Arbeidsovereenkomst in het Smedenbedrijf.

[Links, getypt:]
No.22/9^b Arb.1940.
546 L.m. 1940

[Centraal:]
E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten van
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.
Vrijdag, 31 Mei 1940.

Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken neemt de vergadering het volgende besluit:
Burgemeester en Wethouders van Amsterdam;
Gezien het schrijven van den Algemeenen Nederlandschen Metaalbewerkersbond van 4 Mei 1940, Lr.R/S.J.No.2210, houdende mededeeling van een per 1 April 1940 aan de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor het Smedenbedrijf 1939-1940 toegevoegd aanhangsel, regelende een op dien datum ingevoerden duurtetoeslag en dat de tot 1 Juli 1940 geldende collectieve arbeidsovereenkomst is verlengd tot 1 Juli 1941;

B e s l u i t e n :
a. te bepalen, dat bovenbedoeld door wederzijdsche partijen vastgesteld aanhangsel van de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor het Smedenbedrijf 1939-1940, welke overeenkomst bij hun besluit van 8 September 1939, No.22/10^a Arb.1939 (Gemeenteblad 1939, afd.3,volgno.105), geldend is verklaard op gemeentelijke bestekswerken, deel zal uitmaken van die Collectieve Arbeidsovereenkomst;
b. ter kennis van de hoofden van diensttakken te brengen, dat het onder a. bedoelde aanhangsel luidt als volgt:
"A a n h a n g s e l v a n h e t
COLLECTIEVE CONTRACT VOOR HET SMEDENBEDRIJF TE AMSTERDAM 1939 – 1940.
DUURTETOESLAGREGELING.
Als basis voor berekening van een duurtetoeslag zal worden genomen het puntencijfer betreffende de kosten van Levensonderhoud, door het Amsterdamsch Bureau voor de Statistiek gepubliceerd over Augustus 1939.
Dit cijfer bedraagt 136.5.
Bij stijging van dit cijfer met 7 punten – dus vanaf 143.5 – zal voor de eerste maal aan de gehuwden en kostwinners een duurtetoeslag worden gegeven van f. 1.- per week.
Bij iedere verdere stijging met 7 punten, dus aanvangende met 150,5, zal bovengenoemde toeslag telkenmale aan gehuwden en kostwinners met f. 1.- worden verhoogd,
aan ongehuwden boven 20 jaar een toeslag worden gegeven van 50 cents en aan ongehuwden beneden 20 jaar een toeslag van 25 cents per week.
Als kostwinner worden beschouwd zij, op wier inkomsten het gezin waartoe zij behooren, geheel of bijna geheel is aangewezen.
Deze regeling gaat in op 1 April 1940, eindigt 30 Juni 1941."

Afschrift van dit besluit zal worden gegeven aan de afdeelingen Arbeidszaken (10 stuks) en Publieke Werken (10 stuks) en voorts aan alle overige afdeelingen der Gemeentesecretarie, alsmede aan het Bureau Gemeentesecretaris (5 stuks), het Pensioenbureau en den Gemeente-ontvanger.

TG.
Voor eensluidend extract,
de Secretaris,
(get.) VAN LIER. Dit document betreft een formeel besluit van het Amsterdamse college van B&W om een loonaanpassing (duurtetoeslag) te bekrachtigen voor arbeiders in het smedenbedrijf die aan gemeentelijke projecten werkten.

De kern van de regeling is een automatische prijscompensatie gekoppeld aan het prijsindexcijfer voor levensonderhoud van augustus 1939 (cijfer 136.5). Zodra dit cijfer met 7 punten stijgt, krijgen arbeiders een toeslag. Opvallend is het onderscheid in de hoogte van de toeslag tussen gehuwden/kostwinners (f. 1.-) en ongehuwden boven de 20 jaar (50 cent) of onder de 20 jaar (25 cent). Dit weerspiegelt de toenmalige sociale opvatting over de "kostwinner" als centrale financiële spil van het gezin. De datum van het besluit, 31 mei 1940, is zeer significant. Nederland was op dat moment net drie weken bezet door nazi-Duitsland (na de capitulatie op 15 mei). Ondanks de bezetting bleef het Nederlandse civiele bestuur, waaronder de gemeente Amsterdam, in deze eerste fase grotendeels functioneren volgens de bestaande wet- en regelgeving.

De invoering van een "duurtetoeslag" (indexatie) wijst op de toenemende inflatie en schaarste direct aan het begin van de oorlog. De gemeente trachtte hiermee de koopkracht van arbeiders op gemeentelijke werken te beschermen, in lijn met afspraken gemaakt door de Algemeenen Nederlandschen Metaalbewerkersbond. De handgeschreven notitie "Markth." suggereert dat dit specifieke afschrift was bestemd voor de administratie van de Markthallen.

Samenvatting

Dit document betreft een formeel besluit van het Amsterdamse college van B&W om een loonaanpassing (duurtetoeslag) te bekrachtigen voor arbeiders in het smedenbedrijf die aan gemeentelijke projecten werkten.

De kern van de regeling is een automatische prijscompensatie gekoppeld aan het prijsindexcijfer voor levensonderhoud van augustus 1939 (cijfer 136.5). Zodra dit cijfer met 7 punten stijgt, krijgen arbeiders een toeslag. Opvallend is het onderscheid in de hoogte van de toeslag tussen gehuwden/kostwinners (f. 1.-) en ongehuwden boven de 20 jaar (50 cent) of onder de 20 jaar (25 cent). Dit weerspiegelt de toenmalige sociale opvatting over de "kostwinner" als centrale financiële spil van het gezin.

Historische Context

De datum van het besluit, 31 mei 1940, is zeer significant. Nederland was op dat moment net drie weken bezet door nazi-Duitsland (na de capitulatie op 15 mei). Ondanks de bezetting bleef het Nederlandse civiele bestuur, waaronder de gemeente Amsterdam, in deze eerste fase grotendeels functioneren volgens de bestaande wet- en regelgeving.

De invoering van een "duurtetoeslag" (indexatie) wijst op de toenemende inflatie en schaarste direct aan het begin van de oorlog. De gemeente trachtte hiermee de koopkracht van arbeiders op gemeentelijke werken te beschermen, in lijn met afspraken gemaakt door de Algemeenen Nederlandschen Metaalbewerkersbond. De handgeschreven notitie "Markth." suggereert dat dit specifieke afschrift was bestemd voor de administratie van de Markthallen.

Kooplieden in dit dossier 31

Aandeel Bedrijfskap.aardapp.-gross.
Afschrijving auto's
Algemene onkosten
Bananen rijpinrichting
Drukwerk & kantoorkosten
Dubieuze Debiteuren
G.G.D. In Waterlooplein
G.G.D. In Waterlooplein " 3.001,40
G.G.D. In Waterlooplein " 820,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein " 1.250,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
T. Girorekening Nieuwmarkt " 6.655.58
H. van Waterlooplein Bl. Distelweg 6 huis
Intrest en kosten Middenst.bank
Licht- en trammasten en lantaarnpalen Waterlooplein
Loon en Sociale Lasten
Salaris H.G.Ruhe f 144.587.14
Stat.Reserve Centr.Werkg.Ris.Bk.
Terreinen, op Waterlooplein " 202,17
Terreinen, op Waterlooplein " 1.045,--
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Vinkeveen aankoop
Alle 31 kooplieden →