Getypte rapportpagina (pagina -3-). -3-

De onkosten van het Gemeentelijk Reclamebureau bedroegen f.12.769,67 (v.j.
f. 12.169,23), t.w.

Tot dekking dier onkosten werd aan bovengenoemde Diensten en Bedrijven 8.33 %
(v.j. 7.9 %) in rekening gebracht van de aan deze Diensten en Bedrijven ten goede
komende reclame-opbrengst.

Omtrent de opbrengst der reclames, in vergelijking met vorige jaren, geeft
onderstaande opgave een beeld.

Ter toelichting dezer opgave diene, dat de sedert 1935 regelmatig stijgende
reclame-opbrengst in ongeveer dezelfde mate bleef stijgen tot het uitbreken van den
oorlog in begin September 1939. In de daaropvolgende periode van het verslagjaar
werd in belangrijk mindere mate tot het aangaan van reclame-contracten overgegaan,
voornamelijk als gevolg van de volgende feiten:

1o. Tal van ondernemingen maakten geen reclame meer, omdat zij den aanvoer van de
voor haar producten noodzakelijke grondstoffen misten;

2o. Andere ondernemingen zagen van reclame af, omdat er een zóó groote vraag naar
haar producten was, dat de orders de afleveringscapaciteit overtroffen;

3o. Vele zaken geraakten in een zoodanig moeilijke positie, dat reclame doelloos
voor haar werd (reisbureau's, importeurs, advertentie-bureau's, handelaren in
luxe artikelen, autohandelaren, kleine zaken, waarvan de eigenaar onder de wa-
penen werd geroepen, firma's tot de scheepvaart in betrekking staande,enz.);

4o. Meerdere fabrikanten verkeerden in de onzekerheid,of hun producten binnen kor-
teren of langeren tijd onder een te treffen distributie-regeling zouden vallen Dit document biedt een gedetailleerd overzicht van de exploitatiekosten en de inkomsten van een gemeentelijke reclame-instantie. Opvallend is de trendbreuk in 1939: hoewel het aantal contracten nog steeg, daalde de totale opbrengst licht ten opzichte van 1938. De tekst geeft hiervoor een heldere sociaal-economische analyse. Er worden vier specifieke redenen genoemd waarom bedrijven stopten met adverteren: grondstoffentekorten, overvraag die de productiecapaciteit oversteeg, faillissementen of mobilisatie van eigenaren, en onzekerheid over toekomstige distributieregels (rantsoenering). Het document dateert van kort na het einde van het verslagjaar 1939, vermoedelijk begin 1940. Het is geschreven in de periode van de 'Schemeroorlog' (Phoney War), waarin Nederland weliswaar nog neutraal was, maar de economische effecten van de uitgebroken wereldbrand al zeer tastbaar waren. De mobilisatie van het Nederlandse leger (augustus 1939) komt direct terug in punt 3o ("onder de wapenen werd geroepen"). Het stuk illustreert hoe de overgang naar een oorlogseconomie direct de commerciële sector en de gemeentelijke inkomsten beïnvloedde.