Getypte brief (doorslag). 4 september 1940. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke reinigings- of distributiedienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. [Handgeschreven rechtsboven:] In de lier
[Getypt rechtsboven:] vP/HG.

[Handgeschreven boven midden:] Verzonden 6/9

[Adres:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Referentie en datum:]
1/62/19 M. 4 September 1940.

[Onderwerp:]
Enquête naar inzameling en
handel in oude materialen
en afvalstoffen.

[Inhoud:]
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 3 Augus-
tus jl. om spoedig advies ontvangen stuk no. 709 L.M.1940, alsmede
van de met Uw apostille no. 709 L.M.1940 d.d. 7 Augustus jl. om be-
richt ontvangen stukken heb ik de eer U mede te deelen, dat de
onderhavige enquête is gehouden. In totaal zijn de gegevens omtrent
644 personen en ondernemingen in enquête-formulieren opgenomen. Over-
eenkomstig Uw opdracht is aan het Centraal Bureau voor de Statistiek
verzocht, zoo mogelijk spoedig, den doorslag van de enquête-formu-
lieren te mogen terug ontvangen.

Voor de goede orde leg ik in bijlage dezes nog een af-
schrift over van de vragenlijst voor de algemeene gegevens van
plaatselijken aard, zooals die dezerzijds is ingevuld en naar Den
Haag gezonden.

De Directeur, Deze brief is een administratieve rapportage over een grootschalige enquête naar de sector van de "oude materialen en afvalstoffen" (schroothandel, vodden, oud papier, etc.).

De kernpunten uit de brief zijn:
* Omvang: De enquête betrof 644 individuen en bedrijven, wat duidt op een zeer grondige inventarisatie van deze sector in de betreffende gemeente.
* Procedure: Er is nauwe afstemming met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in Den Haag. De verzamelde gegevens zijn naar de centrale overheid gestuurd.
* Bureaucratie: De brief verwijst naar eerdere correspondentie ("kantbrief", "apostille"), wat het formele karakter van het proces onderstreept. De datum van het document, 4 september 1940, is essentieel voor het begrip ervan. Nederland was op dat moment enkele maanden bezet door nazi-Duitsland.

1. Grondstoffenschaarste: Tijdens de bezetting werden grondstoffen al snel schaars. De Duitse bezetter en de Nederlandse administratie onder hun toezicht waren zeer geïnteresseerd in de recycling van materialen (metalen, textiel, papier) ter ondersteuning van de (oorlogs)economie.
2. Centralisatie en Controle: De enquête past in de trend van de vroege bezettingsjaren om de Nederlandse economie en haar hulpbronnen strak in kaart te brengen en te centraliseren. Het feit dat de gegevens naar Den Haag (de zetel van het bestuur) gaan, is hier kenmerkend voor.
3. Wethouder voor de Levensmiddelen: Het is opvallend dat de Wethouder voor de Levensmiddelen de geadresseerde is. Dit wijst erop dat de zorg voor afvalstoffen en recycling onder hetzelfde distributie- en schaarste-apparaat viel dat ook de voedselvoorziening reguleerde. In tijden van schaarste werden "oude materialen" beschouwd als cruciale economische middelen, vergelijkbaar met eerste levensbehoeften.