• 3 -

handelaar naar hun meening behoort. In bijzondere twijfelgevallen, vooral wanneer het twijfelachtig is, of de persoon in kwestie zelfs wel opkooper is (vuilnisbakdoorzoekers, krantenbedelaars, e.d.) bestaat nog de mogelijkheid om nadere navragen te doen bij den tusschenhandelaar aan wien hij volgens zijn opgave zijn materialen verkoopt.

Het is mogelijk, dat door het navragen of beoordeelen door de politie niet alle formulieren direct na den sluitingstermijn van de inschrijving gereed zullen zijn. Ter bespoediging van de uitwerking van deze gegevens op mijn Bureau, verzoek ik U uiterlijk 2 werkdagen na den sluitingstermijn alle gereed zijnde formulieren reeds toe te zenden en de overige te laten volgen, zoodra ze gereed zijn.

De mede ingesloten vragenlijst (Ch.no.49) voor de algemeene gegevens van plaatselijken aard, welke in twee-voud wordt ingevuld, zal wellicht het beste beantwoord kunnen worden door de zelfde ambtenaren, die ook met de ondervraging van de handelaren belast zijn, daar zij dan tijdens de ondervraging met enkele daartoe geschikte handelaren nog van gedachten kunnen wisselen, betreffende vragen, waarvoor zij niet zelf over voldoende gegevens beschikken.

Daar kan worden aangenomen, dat de dagbladpublicatie op 7 Augustus zal verschijnen, zult U eventueele plaatselijke bijzondere regelingen uiterlijk 8 Augustus moeten bekend maken. De sluitingstermijn voor de inschrijving zal, zooals ook in de publicatie vermeld zal worden op 15 Augustus vallen, tenzij het onvermijdelijk is, dat door U een afwijkende regeling wordt getroffen.

De eerste zending ingevulde formulieren en zoo mogelijk ook de vragenlijst voor de algemeene gegevens verwachten wij dus uiterlijk 20 Augustus in ons bezit.

De Directeur van het
Centraal Bureau voor de Statistiek,

No.837-'40. * Inhoud: Het document betreft instructies voor een registratie of enquête onder handelaren in "oude materialen" (zoals blijkt uit de termen "opkooper", "vuilnisbakdoorzoekers" en "materialen"). Het CBS coördineert het verzamelen van deze gegevens, waarbij de lokale politie of gemeenteambtenaren worden ingezet voor de controle en ondervraging.
* Terminologie: De vermelding van "vuilnisbakdoorzoekers" en "krantenbedelaars" illustreert de onderkant van de toenmalige handel in herbruikbare materialen (lompen, metalen, papier).
* Administratief proces: Er wordt gewerkt met een strakke tijdlijn: publicatie op 7 augustus, lokale regelingen op 8 augustus, sluiting op 15 augustus en inlevering bij het CBS op 20 augustus.
* Marginalia: De rode strepen in de linkermarge benadrukken de paragrafen die gaan over de logistiek en de harde deadlines voor het inzenden van de formulieren. Dit document stamt uit augustus 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode begon de bezetter met het inventariseren van economische voorraden en grondstoffen. De handel in oude materialen (schroot, oud papier, textiel) werd van strategisch belang voor de oorlogseconomie. Het CBS speelde een centrale rol in het verzamelen van deze statistische informatie. De hier beschreven "inschrijving" was waarschijnlijk bedoeld om grip te krijgen op de informele sector van grondstoffenverzamelaars en -handelaren. De instructie is vermoedelijk gericht aan burgemeesters of hoofden van de plaatselijke politie. Politie