Officieel communiqué (bekendmaking) van de Gemeente Amsterdam. 7 augustus 1940. № 709 L.M. 1940 7/8
№ 1/62/3 M. 1940 8/8
XM

Gezien
[Paraaf]

COMMUNIQUE

Inzameling van en handel in oude materialen en afvalstoffen.

Ten vervolge op de desbetreffende Bekendmaking van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart brengen Burgemeester en Wethouders van Amsterdam hierbij het navolgende ter kennis van de ingezetenen:

Allen, die zich geregeld bezighouden met den handel in oude materialen en afvallen (oud ijzer en staal en andere metalen, lompen, oud papier, enz.) dienen zich op onderstaande data te vervoegen aan het Hoofdkantoor van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West.

De personen, wier achternaam begint met een der letters:
A, B, C of D, op Vrijdag 9 Augustus a.s. tusschen 9 en 16 uur;
E, F of G, op Zaterdag 10 Augustus a.s. tusschen 9 en 12 uur;
H, I, J, K of L, op Maandag 12 Augustus a.s. tusschen 9 en 16 uur;
M, N, O, P, Q of R, op Dinsdag 13 Augustus a.s tusschen 9 en 16 uur;
S, T, U of V, op Woensdag 14 Augustus a.s. tusschen 9 en 16 uur;
W, X, IJ of Z, op Donderdag 15 Augustus a.s. tusschen 9 en 16 uur.

Uitdrukkelijk wordt op het navolgende gewezen:
a. men brenge de opkoopers-vergunning mede, zoo mogelijk ook trouwboekje of ander identiteitspapier;
b. men kome op den voorgeschreven dag; na 15 Augustus a.s. kan niemand meer worden ontvangen.

Deze oproeping geldt niet voor personen, die reeds een uitvoerige vragenlijst ter invulling ontvingen, en ook niet voor ophalers van schillen en resten van levensmiddelen.

Amsterdam, 7 Augustus 1940.
M.

Avondbladen heden, 7 Augustus 1940. Dit document is een officiële administratieve verordening die kort na het begin van de Duitse bezetting van Nederland werd uitgevaardigd. De kernpunten zijn:

• Registratieplicht: Alle handelaren in secundaire grondstoffen (zoals metaal en papier) worden verplicht zich te laten registreren bij het Hoofdkantoor van het Marktwezen.
• Bureaucratische controle: De overheid probeert grip te krijgen op de informele sector van "voddenmannen" en oud-ijzerhandelaren door het eisen van opkopersvergunningen en identiteitsbewijzen.
• Strikte logistiek: Om de grote stroom mensen te beheersen, wordt een strak alfabetisch schema gehanteerd over een periode van zes dagen.
• Uitsluiting: Specifieke groepen, zoals schillenboeren of zij die reeds geregistreerd zijn, worden expliciet uitgesloten van deze specifieke oproep. In augustus 1940 was Nederland net drie maanden bezet door nazi-Duitsland. De bezetter begon direct met het inventariseren en vorderen van grondstoffen die essentieel waren voor de Duitse oorlogsmachine (de zogeheten Kriegswirtschaft).

Oud ijzer, staal, non-ferro metalen en papier waren van cruciaal belang. Deze maatregel van de gemeente Amsterdam vloeide voort uit instructies van het Departement van Handel, Nijverheid en Scheepvaart, dat op dat moment reeds onder toezicht stond van de Duitse autoriteiten. De Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen) fungeerde als het logistieke hart voor deze operatie in Amsterdam. Dergelijke registraties waren de voorbode van de latere grootschalige inzamelingen en vorderingen van metalen (zoals de bekende klokkenvorderingen en de inzameling van koperen en tinnen voorwerpen).