Archief 745
Inventaris 745-305
Pagina 320
Dossier 55
Jaar 1940
Stadsarchief

Administratief verslag/registratielijst van personen werkzaam in de informele sector (vodden- en oud-papierverzamelaars).

Origineel

Administratief verslag/registratielijst van personen werkzaam in de informele sector (vodden- en oud-papierverzamelaars). Pieter Groot. Balistraat 29. Nederlander, 19 Juli 1901. te Amsterdam.
Ongeh. geen vergunning – ophalen van oud papier en vodden (niet koopen).
verkoop papier in Wagenstraat 95 (pakhuis).
verkoop vodden aan Post (straatinkoper).
gaat met handkar langs de straat gedurende 4 dagen per week.
geen andere middelen van bestaan. Niet ingeschreven bij Arbeidsbeurs.

Jan Koerts. Veerstraat 20 bis Nederlander 20 Juni 1900 Amsterdam.
geen vergunning – ophalen van oud papier en vodden (niet koopen).
Ongeh. verkoop papier aan Jongbloed Rozenstraat.
verkoop vodden aan ?? [onleesbaar, mogelijk Dries]
gaat met transportrijwiel langs de straat 6 dagen per week.
geen andere middelen van bestaan. Niet ingeschr. v.d. arbeidsbeurs.

Willem Kuyper. Palmstraat 96 III Nederlander, 27-3-1884 te Amsterdam.
Ongeh. geen vergunning – zoekt vuilnisbakken na.
verkoopt aan straatinkopers.
gaat met zakje de straat langs gedurende 3 dagen per week.
geen andere middelen van bestaan. Niet ingeschreven bij Arb. beurs.

Casper van der Kruijs. Schip „Helena” Prinsengracht t/o 96. Nederlander 27-12-99. A’dam.
gehuwd. geen vergunning. – ophalen van oud papier en vodden. (niet koopen).
verkoop papier bij Jongbloed Rozenstraat.
verkoop vodden bij Pannekoek Rozenstraat.
gaat met handkar langs de straat de gehele week.
geen ander middelen van bestaan, momenteel steun. Wel ingeschreven aan Arb. beurs. (beurs.
Beroep groente en bloemenhandel.

Klaas Kruijshoop. Overtoom 54 I Nederlander, 17 Febr 1922 te Amsterdam.
ongehuwd. geen vergunning – kranten ophalen bij vaste klanten in Zuid.
Verkoop aan Jongbloed Rozenstraat.
Met bakfiets of handkar (gehuurd).
Opbrengst dient tot steun van gezin bestaande uit 8 personen.
Deze persoon is werkzaam geweest aan Art Inr. Hembrug, ged. 2 jaren.
3 maanden krantenophaler.

Steven van der Toorn. Catherinastraat 55 hs. Nederlander, 9-11-1893 te Amsterdam.
gehuwd. geen vergunning, haalt oud papier bij een fabriek en eenige
winkels (niet koopen). Verkoopt aan Peren – Prinsengracht.
handkar. Geen andere middelen van bestaan dan ondersteuning
van kinderen. Ingeschreven a/d Arb. beurs. Beroep voerman. * Onderwerp: Het document inventariseert mannen die zonder officiële vergunning ("geen vergunning") proberen in hun levensonderhoud te voorzien door het verzamelen en doorverkopen van afvalstoffen (papier en vodden).
* Terminologie:
* Niet koopen: Cruciaal onderscheid; zij mochten enkel ophalen wat gratis werd weggegeven. Het opkopen van goederen vereiste een specifieke handelsvergunning.
* Arbeidsbeurs: De voorloper van het arbeidsbureau. Registratie was vaak verplicht voor het ontvangen van "steun" (uitkering).
* Art. Inr. Hembrug: Verwijst naar de Artillerie-Inrichtingen aan de Hembrug in Zaandam, een belangrijke munitiefabriek en werkgever.
* Sociaaleconomisch beeld: Het document schetst een beeld van bittere armoede. De mannen gebruiken eenvoudige middelen (handkar, bakfiets of zelfs alleen een "zakje"). Er is een duidelijk informeel netwerk zichtbaar van opkopers (zoals de firma Jongbloed in de Rozenstraat). Dit document is waarschijnlijk een rapportage van de Amsterdamse politie of een sociale dienst tijdens de late jaren '30 of de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de werkloosheid groot en de controle op de informele economie strikt.

De gedetailleerde registratie van mensen die "de vuilnisbakken nazoeken" of zonder vergunning met een handkar lopen, wijst op een beleid van regulering en toezicht op de allerarmste laag van de bevolking. De vermelding van de Hembrug bij Klaas Kruijshoop is interessant; het suggereert dat hij na het verlies van zijn baan in de oorlogsindustrie (of defensie-industrie) is teruggevallen op het ophalen van kranten om een groot gezin van acht personen te onderhouden.

Samenvatting

  • Onderwerp: Het document inventariseert mannen die zonder officiële vergunning ("geen vergunning") proberen in hun levensonderhoud te voorzien door het verzamelen en doorverkopen van afvalstoffen (papier en vodden).
  • Terminologie:
    • Niet koopen: Cruciaal onderscheid; zij mochten enkel ophalen wat gratis werd weggegeven. Het opkopen van goederen vereiste een specifieke handelsvergunning.
    • Arbeidsbeurs: De voorloper van het arbeidsbureau. Registratie was vaak verplicht voor het ontvangen van "steun" (uitkering).
    • Art. Inr. Hembrug: Verwijst naar de Artillerie-Inrichtingen aan de Hembrug in Zaandam, een belangrijke munitiefabriek en werkgever.
  • Sociaaleconomisch beeld: Het document schetst een beeld van bittere armoede. De mannen gebruiken eenvoudige middelen (handkar, bakfiets of zelfs alleen een "zakje"). Er is een duidelijk informeel netwerk zichtbaar van opkopers (zoals de firma Jongbloed in de Rozenstraat).

Historische Context

Dit document is waarschijnlijk een rapportage van de Amsterdamse politie of een sociale dienst tijdens de late jaren '30 of de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de werkloosheid groot en de controle op de informele economie strikt.

De gedetailleerde registratie van mensen die "de vuilnisbakken nazoeken" of zonder vergunning met een handkar lopen, wijst op een beleid van regulering en toezicht op de allerarmste laag van de bevolking. De vermelding van de Hembrug bij Klaas Kruijshoop is interessant; het suggereert dat hij na het verlies van zijn baan in de oorlogsindustrie (of defensie-industrie) is teruggevallen op het ophalen van kranten om een groot gezin van acht personen te onderhouden.

Locaties

Amsterdam (vermeldingen van o.a. Balistraat Rozenstraat Prinsengracht en de Hembrug).

Kooplieden in dit dossier 31

Aandeel Bedrijfskap.aardapp.-gross.
Afschrijving auto's
Algemene onkosten
Bananen rijpinrichting
Drukwerk & kantoorkosten
Dubieuze Debiteuren
G.G.D. In Waterlooplein
G.G.D. In Waterlooplein " 3.001,40
G.G.D. In Waterlooplein " 820,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein " 1.250,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
T. Girorekening Nieuwmarkt " 6.655.58
H. van Waterlooplein Bl. Distelweg 6 huis
Intrest en kosten Middenst.bank
Licht- en trammasten en lantaarnpalen Waterlooplein
Loon en Sociale Lasten
Salaris H.G.Ruhe f 144.587.14
Stat.Reserve Centr.Werkg.Ris.Bk.
Terreinen, op Waterlooplein " 202,17
Terreinen, op Waterlooplein " 1.045,--
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Vinkeveen aankoop
Alle 31 kooplieden →