Getypte ambtelijke circulaire of toelichting bij een verordening. -2-

krijgt de beenderen afzonderlijk te sorteeren en hebben daarom geen afzon-
derlijke bewaring door de ingezetenen voorgeschreven.

Alvorens de verschillende artikelen der verordening toe te lichten wil-
len wij nog wijzen op de in art.12 van de beide Afvallenbesluiten gegeven
mogelijkheid dat door of vanwege den Secretaris-Generaal van het Departement
van Landbouw ontheffing wordt verleend èn van de verplichting van de ingeze-
tenen om hun afvallen te bewaren en ter beschikking te stellen èn van de ver-
plichting van de gemeenteraden om een verordening vast te stellen omtrent de
wijze waarop dit geschiedt. Voor het indienen van een verzoek om ontheffing
van de verplichting tot vaststelling van een verordening betreffende het bewa-
ren enz. van afvallen van levensmiddelen zal, behalve in enkele bijzondere
gevallen, in het algemeen dán aanleiding zijn wanneer te verwachten is dat
in een gemeente zooveel ingezetenen gebruik zullen maken van de in het 2e en
3e lid van art.3 van het desbetreffende besluit vervatte uitzonderingen op
de verplichting tot bewaren en ter beschikking stellen, dat het inzamelen
van de afvallen van het overblijvende deel der bevolking niet loonend is.
Dit kan ook gelden voor een bepaald gedeelte van de gemeente. In verband met
de verplichting der gemeenten om vóór 22 November een verordening vast te
stellen zal een verzoek om ontheffing zoo spoedig mogelijk moeten worden in-
gediend. Blijkens het slot van art.12 der beide besluiten kunnen aan de ont-
heffing voorwaarden worden verbonden.

Ad art.1. In dit artikel worden de begrippen "afvallen van levensmiddelen" en
"dierlijke afvallen" gedefinieerd door verwijzing naar dezelfde begrippen
in de beide Afvallenbesluiten.

Ad art.2, 1e lid. De verschillende afvallen, die vallen onder het begrip "afval-
len van levensmiddelen", moeten krachtens deze bepaling afzonderlijk en zon-
der vermenging met andere stoffen of voorwerpen worden bewaard. Zij behoe-
ven echter door de ingezetenen niet te worden gesorteerd (zie hierboven het-
geen wij over de beenderen opmerkten).

2e lid. Wij hebben twee verschillende redacties opgenomen van het 2e lid, nl.
één voor het geval de gemeente de afvallen laat ophalen door vergunninghou-
ders (schillenboeren) en één voor het geval de gemeente zelf voor het opha-
len zorgt. Blijkens de circulaire van 29/31 October van den Secretaris-Gene-
raal van het Departement van Binnenlandsche Zaken wordt de voorkeur gegeven
aan het eerste systeem.

In de eerste redactie worden omtrent de wijze van ter beschikking stel-
len geen andere voorschriften gegeven dan dat dit zoo spoedig mogelijk ge-
schiedt en wederom afzonderlijk en zonder vermenging met andere stoffen of
voorwerpen. Het scheen ons niet noodig in dit geval de gemeentelijke voor- Dit document is een ambtelijke toelichting bij de implementatie van de zogenaamde "Afvallenbesluiten". Het regelt hoe gemeenten hun inwoners moeten verplichten om keukenafval (zoals schillen en etensresten) en dierlijk afval (zoals beenderen) gescheiden te bewaren voor centrale inzameling.

Kernpunten uit deze pagina:
* Ontheffing: Gemeenten kunnen onder strikte voorwaarden ontheffing aanvragen van de verplichting om een verordening vast te stellen, met name als inzameling economisch niet rendabel ("niet loonend") is.
* Scheiding aan de bron: Inwoners moeten afval onvermengd bewaren, maar hoeven het niet verder te sorteren (behalve de beenderen, waar op de vorige pagina waarschijnlijk meer over stond).
* Inzamelingsmodellen: Er wordt onderscheid gemaakt tussen inzameling door particuliere vergunninghouders (de klassieke "schillenboeren") en inzameling door de gemeente zelf. De overheid spreekt een duidelijke voorkeur uit voor het systeem met schillenboeren.
* Deadline: Gemeenten worden gemaand om vóór 22 november hun lokale verordening rond te hebben. De historische context van dit document is de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.

1. Schaarste en Recyclage: Vanwege de oorlogssituatie en de blokkades was er een enorm tekort aan grondstoffen en veevoer. Keukenafval was essentieel als voer voor varkens, en beenderen werden gebruikt voor de productie van vetten en lijm. De Afvallenbesluiten (met name die van 1940) waren bedoeld om deze "afvalstoffen" zo efficiënt mogelijk terug in de kringloop te brengen.
2. Bestuurlijke structuur: De tekst vermeldt de "Secretaris-Generaal". Tijdens de bezetting waren de ministers vertrokken naar Londen en werden de departementen geleid door Secretarissen-Generaal die onder direct toezicht stonden van het Duitse civiele bestuur (het Reichskommissariat).
3. De Schillenboer: Het document illustreert de formalisering van een oud ambacht. De schillenboer, die voorheen vaak informeel langs de deuren ging, werd in dit systeem een officiële "vergunninghouder" binnen een strak gereguleerd overheidskader om de voedselvoorziening veilig te stellen.