Ambtelijke brief/rapportage (doorslag). 2 september 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Stadsreiniging of een aanverwante gemeentelijke dienst in Amsterdam). [handgeschreven] extra

VP/HG.

1/62/14 M.
1
2 September 1940.

Verzoek van schillenophalers-
vereeniging "Door Eendracht
Sterk".

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 17
Augustus jl. om advies ontvangen stuk no. 709 L.M.1940 heb ik
de eer U te berichten, dat adressante mijns inziens ten onrechte
in de meening verkeert, dat de gemeente Amsterdam het ophalen
van huisafvallen en etensresten zelfstandig zal gaan regelen.
Het schijnt de bedoeling te zijn van de landsoverheid, om voor-
schriften ten aanzien van dit ophalen te stellen, welke dan wel-
licht door de Gemeentebesturen zullen moeten worden uitgevoerd,
hoewel dit nog niet eens vaststaat. Indien de gemeente met de
bedoelde uitvoering wordt belast, kan, naar mijn meening, in-
dien daartoe aanleiding bestaat, zonder bezwaar overleg met
adressante worden gepleegd. Zooals de zaken echter thans staan
bestaat hiertoe vooralsnog geen aanleiding.

De Directeur, * Kern van het document: De Directeur adviseert de Wethouder voor de Levensmiddelen over een verzoek van de vereniging "Door Eendracht Sterk". De vereniging vreest dat de gemeente de inzameling van schillen en etensresten zelf in handen gaat nemen. De Directeur stelt hen (voorlopig) gerust: er is nog geen besluit genomen en de uiteindelijke regels zullen waarschijnlijk van de landelijke overheid komen.
* Partijen:
* Schillenophalersvereniging "Door Eendracht Sterk": Een belangenvereniging van particuliere schillenophalers die vrezen voor hun broodwinning.
* De Directeur: De adviserende ambtenaar die de situatie monitort.
* De Wethouder voor de Levensmiddelen: De politiek verantwoordelijke voor de voedselvoorziening in Amsterdam.
* Toon: Formeel-ambtelijk en enigszins afwijzend ("ten onrechte in de meening verkeert"). De Directeur houdt de boot af wat betreft direct overleg met de vereniging, omdat er nog geen concrete aanleiding voor zou zijn. * Vroege Bezettingstijd: De brief dateert van september 1940, slechts enkele maanden na de Duitse inval. Nederland bevond zich in de beginfase van de bezetting, waarin de distributie van voedsel en grondstoffen steeds strakker werd georganiseerd.
* Belang van "Schillen": Tijdens de oorlog was afvalscheiding bittere noodzaak. Groente- en fruitafval (schillen) werd ingezameld om als veevoer (voornamelijk voor varkens) te dienen. Dit was cruciaal voor de vleesvoorziening.
* Professionalisering en Centralisatie: Voor de oorlog waren schillenophalers vaak zelfstandige ondernemers (soms met handkarren). Door de schaarste wilde de overheid de inzameling centraliseren en efficiënter maken. De vereniging "Door Eendracht Sterk" probeerde hier de vinger aan de pols te houden om te voorkomen dat particuliere ophalers buitenspel zouden worden gezet door de gemeente of de rijksregering.
* Wethouder voor de Levensmiddelen: In Amsterdam was deze speciale wethouderspost (destijds bekleed door de sociaaldemocraat Florentinus Marinus Wibaut jr.) van groot belang voor het beheer van de schaarse middelen en de gaarkeukens.