Typoscript (doorslag of concept) met handgeschreven correcties en annotaties. October 1937. Burgemeester en Wethouders van Amsterdam. [Handgeschreven rechtsboven: AM a]

1e CONCEPT. 17349

No. . Ordening schillenophalersbedrijf.

AMSTERDAM, October 1937.

Aan den Gemeenteraad

In Uw vergadering van 19 November 1935 werd in onze handen om praeadvies gesteld een adres van de Schillenophalersvereeniging Door Eendracht Sterk, houdende verzoek, een vergunningsstelsel in te voeren voor het schillenophalersbedrijf.

Naar aanleiding hiervan merken wij op, dat een vergunningsstelsel, als de adresseerende vereeniging beoogt, zou moeten zijn vastgelegd in een verordening, welke steunt op art. 168 der Gemeentewet. De verordening — en dus het vergunningsstelsel — zou moeten zijn vereischt in het belang der openbare orde, zedelijkheid en gezondheid of moeten betreffen de huishouding der Gemeente.

Wij zijn van oordeel, dat de schillenophalers door de wijze, waarop zij tot nu toe hun bedrijf hebben uitgeoefend, nimmer gevaar hebben opgeleverd voor de openbare orde, de zedelijkheid of de gezondheid, zoodat daaraan geen motief kan worden ontleend tot invoering van het bedoelde vergunningsstelsel. Adressanten beroepen zich hierop dan ook niet.

Het huishoudelijk belang der Gemeente zou bij een verordening, als gevraagd wordt, betrokken kunnen zijn, indien de bestaansvoorwaarden van een bepaalde belangrijke groep van burgers voortdurend zouden worden ondermijnd of betere bestaansmogelijkheden aan haar zouden [doorgehaald: verschaffen] [handgeschreven in kantlijn: worden verschaft], zonder het algemeen belang te schaden.

Dit zou ook nog het geval kunnen zijn, indien door voornoemde omstandigheden het bedrijf in een toestand zou kunnen komen te verkeeren, waarbij het gemeentebelang zou worden geschaad.

Ook dit wordt door adressanten niet betoogd. Hun verzoek houdt feitelijk niets anders in, dan het afsluiten van het bedrijf om daardoor voor [handgeschreven in kantlijn: de in] [doorgehaald: het] bedrijf werkzame personen een beter bestaan verzekerd te krijgen.

Echter moet in dit verband hier worden opgemerkt, dat verreweg het grootste deel van de 600 à 700 personen, die zich in Amsterdam bezighouden met het ophalen van schillen, woonachtig is in andere gemeenten. Blijkens door de adresseerende vereeniging verstrekte gegevens, moet slechts 18 % van het genoemde aantal personen gerekend worden, ingezetene van Amsterdam te zijn. Een vergunningsstelsel voor schillenophalers zou derhalve voornamelijk de belangen van niet-Amsterdammers behartigen, zonder dat bijzondere Amsterdamsche belangen zulks vereischen.

Wij zijn daarom van meening, dat bij het vraagstuk der ordening van het schillenophalersbedrijf ook de huishouding der Gemeente niet in den eigenlijken zin van het woord is betrokken en adviseeren Uw College, derhalve, op het vorenaangehaalde adres afwijzend te beschikken.

Burgemeester en Wethouders van Amsterdam,

de Secretaris, * Kern van de zaak: De Schillenophalersvereniging "Door Eendracht Sterk" had in 1935 gevraagd om een vergunningsstelsel. Dit was een poging tot marktregulering om de concurrentie te beperken en zo het inkomen van de schillenophalers te verbeteren.
* Juridische argumentatie: B&W toetsen de vraag aan Artikel 168 van de Gemeentewet. Ze concluderen dat er geen grond is op basis van openbare orde, zedelijkheid of gezondheid.
* Sociaal-economische argumentatie: Het meest opvallende argument is van statistische aard. Van de circa 700 schillenophalers in de stad is slechts 18% inwoner van Amsterdam. De gemeente voelt zich daarom niet geroepen om in te grijpen in de lokale "huishouding" voor een groep die grotendeels van buiten de stad komt.
* Besluit: De toon is formeel en afwijzend. Het college adviseert de gemeenteraad om niet op het verzoek in te gaan.
* Tekstuele aanpassingen: De handgeschreven correcties tonen de redactie van het concept, waarbij zinsconstructies worden verduidelijkt (bijv. van "verschaffen" naar "worden verschaft"). Dit document stamt uit 1937, de staart van de crisisjaren. Het ophalen van schillen (groente- en fruitafval) was in die tijd een belangrijke bron van inkomsten voor de allerarmsten. De schillen werden doorverkocht aan boeren in de omgeving van de stad als veevoer (voornamelijk voor varkens).

Omdat het een laagdrempelig beroep was, was de concurrentie moordend. Verenigingen zoals "Door Eendracht Sterk" probeerden door middel van erkenning en vergunningen een vorm van beroepsbescherming te krijgen. Het document illustreert de terughoudendheid van het Amsterdamse stadsbestuur om te interveniëren in deze informele sector, zeker wanneer het merendeel van de betrokkenen "forensen" waren die de stad in kwamen om te werken.