Archief 745
Inventaris 745-305
Pagina 395
Dossier 17
Jaar 1940
Stadsarchief

Ambtelijke correspondentie (doorslag of kopie van een brief).

12 februari 1936. Van: Waarschijnlijk een hoge ambtenaar of adviseur (mogelijk verbonden aan het bureau van "Dr. Müller", zie handgeschreven aantekening). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier").

Origineel

Ambtelijke correspondentie (doorslag of kopie van een brief). 12 februari 1936. Waarschijnlijk een hoge ambtenaar of adviseur (mogelijk verbonden aan het bureau van "Dr. Müller", zie handgeschreven aantekening). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). (Handgeschreven, rechtsboven:)
Dr. Müller

(Stempel: onleesbaar rond merkje)

(Getypt:)
VP/G

1/16/2 M
n diverse
12 Februari 1936

Vergunningsstelsel voor
schillenophalers.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen
A l h i e r

Onder terugzending van de met Uw apostille no. 89 L.M.
1935 d.d. 23 November jl. en van de met Uw brief d.d. 14
December jl. ontvangen stukken heb ik de eer U – na gepleegd
overleg met den heer Administrateur Uwer afdeeling – het na-
volgende te berichten.

Nu, zooals in Uw laatstgenoemden brief is uiteengezet,
een plaatselyke belasting op grond van art. 275 der Gemeente-
wet niet mogelyk is, heb ik my afgevraagd, of krachtens art.
168 der Gemeentewet een verordening kan worden ontworpen,
waarbij zekere regelen aan het schillenophalers-bedryf worden
gesteld. Ik ben van meening, dat deze vraag ontkennend moet
worden beantwoord, aangezien de schillenophalers door de
wyze, waarop zy tot nu toe hun bedryf hebben uitgeoefend,
nimmer gevaar hebben opgeleverd voor de openbare orde, zede-
lykheid of gezondheid terwyl m.i. ook geen huishoudelyk be-
lang der gemeente een op hen betrekking hebbende verordening
eischt. Wat het laatste betreft merk ik op, dat de Schillen-
ophalersvereeniging "Door Eendracht Sterk", met wier dage-
lyksch bestuur ik deze aangelegenheid besprak, het aantal
schillenophalers te Amsterdam schat op 600 à 700. Men zou
nu kunnen stellen, dat het huishoudelyk belang der Gemeente
wel degelyk betrokken is by een verordening, die aan een
dergelyke groep van personen betere bestaansmogelykheden
verschaft (dit wordt immers door een vergunningsstelsel zoo- * Juridische argumentatie: De auteur onderzoekt de juridische basis voor het reguleren van schillenophalers. Nadat eerder is vastgesteld dat een lokale belasting (art. 275 Gemeentewet) niet haalbaar is, kijkt men naar art. 168 (de bevoegdheid van de raad om verordeningen te maken in het belang van de openbare orde, zedelijkheid en gezondheid).
* Conclusie van de adviseur: De schrijver adviseert negatief over een verplichte verordening. Hij stelt dat schillenophalers geen overlast of gevaar vormen. Hij betwist ook of het "huishoudelijk belang" (het economisch welzijn van de stad) een dergelijke beperking van de beroepsvrijheid rechtvaardigt.
* Sociaal-economische data: Het document bevat een waardevolle historische schatting: er waren in 1936 naar schatting 600 tot 700 schillenophalers actief in Amsterdam. Ook wordt de belangenvereniging genoemd: "Door Eendracht Sterk".
* Taalgebruik: Het document is geschreven in de destijds gebruikelijke ambtelijke stijl met de vooroorlogse spelling (bijv. "zooals", "wyze", "terwyl"). De 'ij' wordt in dit typewerk consequent als 'y' weergegeven. Dit document stamt uit de crisisjaren 30. Schillenophalers waren in die tijd een bekend straatbeeld; zij haalden groenteafval en etensresten op bij huishoudens om dit door te verkopen aan veehouders (als varkensvoer). Voor veel werklozen was dit een manier om in de crisistijd nog wat te verdienen.

De gemeente Amsterdam onderzocht destijds of dit informele circuit gereguleerd of belast moest worden, deels om de wildgroei in te dammen en deels om de bestaanszekerheid van de erkende ophalers te beschermen via een vergunningsstelsel. De brief laat de aarzeling van de overheid zien om in te grijpen in een sector die "nimmer gevaar" heeft opgeleverd. De genoemde vereniging "Door Eendracht Sterk" was een echte vakvereniging voor deze kleine zelfstandigen.

Samenvatting

  • Juridische argumentatie: De auteur onderzoekt de juridische basis voor het reguleren van schillenophalers. Nadat eerder is vastgesteld dat een lokale belasting (art. 275 Gemeentewet) niet haalbaar is, kijkt men naar art. 168 (de bevoegdheid van de raad om verordeningen te maken in het belang van de openbare orde, zedelijkheid en gezondheid).
  • Conclusie van de adviseur: De schrijver adviseert negatief over een verplichte verordening. Hij stelt dat schillenophalers geen overlast of gevaar vormen. Hij betwist ook of het "huishoudelijk belang" (het economisch welzijn van de stad) een dergelijke beperking van de beroepsvrijheid rechtvaardigt.
  • Sociaal-economische data: Het document bevat een waardevolle historische schatting: er waren in 1936 naar schatting 600 tot 700 schillenophalers actief in Amsterdam. Ook wordt de belangenvereniging genoemd: "Door Eendracht Sterk".
  • Taalgebruik: Het document is geschreven in de destijds gebruikelijke ambtelijke stijl met de vooroorlogse spelling (bijv. "zooals", "wyze", "terwyl"). De 'ij' wordt in dit typewerk consequent als 'y' weergegeven.

Historische Context

Dit document stamt uit de crisisjaren 30. Schillenophalers waren in die tijd een bekend straatbeeld; zij haalden groenteafval en etensresten op bij huishoudens om dit door te verkopen aan veehouders (als varkensvoer). Voor veel werklozen was dit een manier om in de crisistijd nog wat te verdienen.

De gemeente Amsterdam onderzocht destijds of dit informele circuit gereguleerd of belast moest worden, deels om de wildgroei in te dammen en deels om de bestaanszekerheid van de erkende ophalers te beschermen via een vergunningsstelsel. De brief laat de aarzeling van de overheid zien om in te grijpen in een sector die "nimmer gevaar" heeft opgeleverd. De genoemde vereniging "Door Eendracht Sterk" was een echte vakvereniging voor deze kleine zelfstandigen.

Kooplieden in dit dossier 31

Aandeel Bedrijfskap.aardapp.-gross.
Afschrijving auto's
Algemene onkosten
Bananen rijpinrichting
Drukwerk & kantoorkosten
Dubieuze Debiteuren
G.G.D. In Waterlooplein
G.G.D. In Waterlooplein " 3.001,40
G.G.D. In Waterlooplein " 820,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein " 1.250,--
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
Gebouwen, op of tegen Waterlooplein
T. Girorekening Nieuwmarkt " 6.655.58
H. van Waterlooplein Bl. Distelweg 6 huis
Intrest en kosten Middenst.bank
Licht- en trammasten en lantaarnpalen Waterlooplein
Loon en Sociale Lasten
Salaris H.G.Ruhe f 144.587.14
Stat.Reserve Centr.Werkg.Ris.Bk.
Terreinen, op Waterlooplein " 202,17
Terreinen, op Waterlooplein " 1.045,--
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Te verminderen met de pensioenbijdragen, door het personeel te betalen . . . . . . . . . . . . . . . Waterlooplein
Vinkeveen aankoop
Alle 31 kooplieden →