Notities van een bespreking (verslag). Donderdag 30 januari 1936, 15:00 uur. [Koptekst]
Eenige notities van een bespreking met eenige bestuursleden v. d. Vereeniging voor Schillen-ophalers "Door Eendracht Sterk" op Donderdag 30 Januari 1936 te 3 uur n.m.

Aanwezig voor de Vereenig. "Door Eendracht Sterk" de heeren H.P. Pappot, Voorzitter, J.J. Schagen, Secretaris en Konijn, Adviseur der Vereeniging.
Voor Marktwezen: de Directeur, Dr. A. v. d. Laan, de Secretaris: Mr. A. v. Praag en de Inspecteur: G.H. de Haas.

Onderwerp: Vergunningstelsel voor Schillen-ophalers.

[Hoofdtekst]
De heer Pappot deelt mede, dat er één schillenophalers-organisatie is, n.l. "D.E.S." met 168 betalende leden; de contributie bedraagt 0.50 per maand; er zijn in totaal ± 700 schillenophalers; deze komen dagelijks in de stad, om de schillen huis aan huis op te halen; op verzoek van de Directeur, zal de heer Konijn schriftelijk rapporteeren over het aantal schillenophalers dat in de gemeente Amsterdam woont (meestal aan den rand der stad) en hoeveel er buiten de gemeente wonen, benevens het aantal personen, dat zich speciaal toelegt op het opkoopen van kliek.

[Marge-notitie 1, gemarkeerd met †]
† men krijgt deze schillen altijd gratis

[Marge-notitie 2, gemarkeerd met †]
† bovendien zijn er nog de personen, die speciaal de z.g. kliek op-koopen van de grooter instel-lingen (zieken-huizen etc); deze personen kan men echter geen schillen-ophalers noemen; het zijn meer speciaal varkensfokkers. Deze personen halen de „kliek” op in groote tonnen.

[Vervolg hoofdtekst]
Op een desbetreffende vraag zegt de heer Konijn, dat in het schillenophalersbedrijf onhygiënische toestanden voorkomen. De schillen worden op een open bak geworpen en ter plaatse (dus in de stad) gesorteerd. Het brood en de kliek gaat in een ton en de schillen worden in de bak verspreid. Verschillende ophalers zijn echter niet erg nauwkeurig en werpen vaak resten op... [einde pagina] Dit document vormt een belangrijke primaire bron over de informele economie en afvalverwerking in Amsterdam tijdens het interbellum.

Belangrijkste punten uit het overleg:
1. Organisatiegraad: Slechts een klein deel (168 van de naar schatting 700) van de schillenophalers was georganiseerd in de vereniging "Door Eendracht Sterk". Dit bemoeilijkte de regulering vanuit de gemeente.
2. Economisch model: De ophalers kregen de schillen van burgers gratis mee (zie marge-notitie). Het was een vorm van 'upcycling' avant la lettre: huishoudelijk afval diende als veevoer.
3. Differentiatie in de sector: Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de reguliere schillenophalers (kleinschalig, huis-aan-huis) en de "varkensfokkers" die tegen betaling "kliek" (voedselresten) opkochten bij grote instellingen zoals ziekenhuizen.
4. Hygiëneproblematiek: De gemeente (Marktwezen) uitte zorgen over de hygiëne. Het sorteren van afval op de openbare weg ("in de stad") uit open bakken leidde tot overlast en werd als onhygiënisch beschouwd. In de jaren '30 was de schillenboer een vertrouwd gezicht in het straatbeeld. Zij verzamelden organisch afval (aardappelschillen, broodresten, groenteafval) om dit door te verkopen aan veehouders in de periferie van de stad.

De gemeente Amsterdam probeerde in deze periode meer grip te krijgen op de openbare orde en volksgezondheid. Het beoogde "vergunningstelsel" waarover hier gesproken wordt, was bedoeld om de wildgroei aan ophalers in te dammen, de hygiëne te verbeteren en de schilleninzameling te professionaliseren.

De vereniging "Door Eendracht Sterk" (D.E.S.) fungeerde hierbij als belangenbehartiger voor de arbeiders in deze sector, die vaak tot de armste lagen van de bevolking behoorden. De genoemde adviseur, de heer Konijn, was een bekende figuur in de Amsterdamse vakbondswereld en zette zich in voor de erkenning van dit beroep.