Ambtelijke minuut (verslag van een bespreking).
Origineel
Ambtelijke minuut (verslag van een bespreking). 30 januari 1936. MINUUT.
MARKTWEZEN
AMSTERDAM, [blanko] 191 [doorgestreept]
ONDERWERP: bespreking op 30/1 1936 met schillenophalers.
H. Pappot / Voorz. / D.E.S.
J.J. Schager / Secr. / D.E.S.
Romijn / Adviseur.
Dir. hoeveel vereeniging?
Pap 1 ver. met 168 bet. leden. 0.50 per maand.
Romijn. Ver. is bestuursverwisseling toe 280 leden.
Er zijn ± 700 schillenophalers.
Dir. hoeveel in gemeente en hoeveel erbuiten? [% in gemeente, bijv. dorp, buiten A’dam]
Romjn. meeste rondom Amsterdam.
K. zal schriftelijk zenden.
P. schillen krijgen ze cadeau.
komen dagelijks in de stad.
halen huis aan huis op.
groote instellingen verkoopen schillen per
maat (blik); dit zijn echter geen schillenophalers,
doch varkensfokkers.
Dir Hoe groot is dit?
eenige tientallen; ophalen geschiedt in tornen
K. zal in rapport vermelden.
Dir. Aan is schillenophalen vieze beweging.
K. bij een wel; bij andere niet. individueel.
schillen op open bak. op kar, wordt op
kar gesorteerd. brood, bliek in ton; schillen
op kar.
K. heeft geen invloed als ver.: de onhygiënische toestand moet past [per?] wet geregeld. Dit document is een verslag van een overleg over de regulering van de schillenophalers in Amsterdam in 1936. De kernpunten zijn:
- Organisatiegraad: Er is sprake van één vereniging (D.E.S.) met circa 168 tot 280 leden, terwijl er in totaal ongeveer 700 ophalers actief zijn. De vereniging heeft dus niet de volledige controle over de beroepsgroep.
- Economie van het afval: De ophalers krijgen de schillen meestal gratis van burgers ("cadeau"), maar grote instellingen verkopen hun afval per "blik" (maatstaf) aan varkensfokkers. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen de kleine ophalers en de varkensfokkers die direct bij instellingen afnemen.
- Hygiëne en overlast: De directeur van het Marktwezen bestempelt de activiteit als een "vieze beweging". Er wordt gesproken over het sorteren van afval (brood, visresten/bliek) op open karren in de openbare ruimte.
- Regulering: Er wordt geconstateerd dat de vereniging zelf weinig invloed heeft op de hygiëne; de conclusie is dat dit via wetgeving (of een verordening) geregeld moet worden. In de jaren '30 was de schillenman een bekend gezicht in het Amsterdamse straatbeeld. Organisch afval (aardappelschillen, broodresten) werd opgehaald om als veevoer te dienen voor varkenshouderijen aan de rand van de stad. Vanuit het oogpunt van de volksgezondheid en stadsreiniging was deze informele sector een doorn in het oog van het gemeentebestuur.
Dit document markeert de overgangsperiode waarin de gemeente Amsterdam probeerde grip te krijgen op deze wildgroei aan ophalers door middel van registratie en hygiënevoorschriften. De vereniging D.E.S. (waarschijnlijk "De Eendrachtige Schillenophalers") probeerde hierbij de belangen van de ophalers te behartigen, maar moest erkennen dat zij zonder dwingende regels van bovenaf de sector niet kon saneren. De genoemde datum (1936) valt midden in de economische crisis, waarin dit soort kleinschalige arbeid voor velen een noodzakelijke bron van inkomsten was. Pappot (voorzitter) J.J. Schager (secretaris) Romijn (adviseur) "Dir." (waarschijnlijk de Directeur van het Marktwezen) en "K." (mogelijk een referent of ambtelijk secretaris).