Typscript (onderdeel van een rapport of verslag). -5-

Als voorbeeld neemt de Commissie het Raadhuis, hetwelk dag en nacht beschermd wordt tegen luchtaanvallen. Het personeel, dat hiervoor is aangewezen doet den geheelen dag, ook des Zaterdagsmiddags en des Zondags dienst en verblijft een groot gedeelte van den waaktijd in de tot schuilplaats ingerichte koffiekamer.

In verband hiermede heeft de Commissie zich afgevraagd of het noodig is, dat ten behoeve van het luchtbeschermingspersoneel de centrale verwarming van het Raadhuis voor het gedeelte van het gebouw, waarin de koffiekamer is gelegen, in bedrijf moet blijven.

Aangezien hierdoor een gedeelte van de zoo noodige bezuiniging op het brandstoffenverbruik verloren zou gaan, heeft de Commissie gemeend zich over deze kwestie te moeten wenden tot het Hoofd van den Gemeentelijken Luchtbeschermingsdienst.

Bij het onderhoud, dat daarna met genoemd Hoofd heeft plaats gehad, deelde dit mede, dat naar zijn meening het personeel, dat op het Raadhuis als zoodanig dienst doet, tot 5 man zouden kunnen worden teruggebracht, waaronder de portier, de brandwacht en de rondelooper. Deze personen zouden des nachts in de portiersloge kunnen verblijven, welke loge met een electrische kachel verwarmd kan worden.

Waar hierdoor naar het oordeel van het Hoofd van den Luchtbeschermingsdienst de brandveiligheid van het Raadhuis niet in het gedrang komt, meent de Commissie er op te moeten aandringen, de luchtbescherming in bovenstaanden zin te reorganiseeren. Wellicht zal het mogelijk zijn, bij andere gemeentegebouwen, waar eveneens een luchtbeschermingsdienst is ingesteld, een soortgelijken maatregel te treffen.

Bezuiniging op brandstoffen bij de Brandweer en bij den Gemeentelijken Luchtbeschermingsdienst.

De aandacht van de Commissie is er op gevestigd, dat de Brandweer is uitgebreid met een hulpbrandweer, welke op 13 plaatsen in de stad is ondergebracht. Deze hulpposten zullen van den winter dag en nacht verwarmd moeten worden. De Commissie vraagt zich echter af of het mogelijk is enkele van deze hulpposten samen te voegen, waardoor bezuiniging op het brandstoffenverbruik kan worden bereikt.

Voorts werd ter kennis van de Commissie gebracht, dat de straatdienst ten behoeve van de luchtbescherming voortaan in hoofdzaak zal geschieden door manschappen van den Opbouwdienst, voor welke manschappen de Gemeente evenwel moet zorgen voor legering en dus ook voor verwarming.

In verband hiermede zal de luchtbeschermingsdienst gereorganiseerd worden, waardoor verschillende wijklokalen, welke anders verwarmd zouden moeten worden, gesloten kunnen worden. Met het oog op de besparing aan brandstoffen juicht de Commissie deze reorganisatieplannen toe.

De Commissie meent hiermede haar taak voor zooveel betreft het doen van voorstellen aan Uw College, in zake beperking van het gebruik van huisbrandkolen bij de gemeentelijke instellingen, te hebben volbracht.

Zij is evenwel van oordeel, dat met het uitbrengen van dit rapport haar taak nog niet als geëindigd kan worden beschouwd. Immers de omstandigheden kunnen zich in de komende maanden zoodanig wijzigen, dat de voorgestelde maatregelen niet meer voldoende zijn, om den winter door te komen. De Commissie acht zich verplicht alsdan na te gaan, of er nog verder gaande maatregelen kunnen worden genomen tot beperking van het brandstoffenverbruik.

Ook bij de tenuitvoerlegging der boven voorgestelde maatregelen kunnen zich moeilijkheden voordoen, welke het gewenscht maken deze maatregelen nader te bezien.

In verband daarmede geeft zij Uw College in overweging de Commissie nog eenigen tijd te laten voortbestaan.

Resumeerende meent de Commissie de volgende maatregelen te moeten voorstellen:

A. STOOKVERBOD.

1o. De datum, waarop tot het verwarmen der vertrekken en dienstgebouwen mag worden overgegaan, alsmede de datum, waarop het verwarmen moet worden gestaakt, worden bepaald door Burgemeester en Wethouders.

2o. Gedurende den tijd, dat niet gestookt mag worden, is het verboden van verwarming door middel van gas of electriciteit gebruik te maken. Burgemeester en Wethouders kunnen van dit verbod ontheffing verleenen.

3o. Het onder 1o en 2o bepaalde is niet van toepassing:
a. op de wachtlokalen der Politie, der Brandweer en van den Dienst der Luchtbescherming, waar het dienstdoende personeel des nachts moet vertoeven;
b. op de Gemeente-ziekenhuizen en op de onderzoeklokalen van den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst. * Taalgebruik: Het document is opgesteld in een ambtelijke, formele stijl met de destijds gangbare spelling (bijv. "zoo noodige", "Zaterdagsmiddags", "reorganiseeren").
* Kernboodschap: De Commissie adviseert drastische besparingen op brandstof (kolen). Om te voorkomen dat hele gebouwen zoals het Raadhuis verwarmd moeten worden voor een kleine nachtploeg, stelt men voor de bezetting te minimaliseren en deze mensen in een kleine ruimte (de portiersloge) met een elektrische kachel te plaatsen.
* Organisatie: Er wordt gesproken over een reorganisatie van de brandweer en luchtbescherming door posten samen te voegen en wijklokalen te sluiten om stookkosten te vermijden.
* Regelgeving: Er wordt een officieel "Stookverbod" voorgesteld waarbij het college van B&W de begin- en einddatum van het stookseizoen bepaalt. Het gebruik van bijverwarming (gas/elektra) buiten dit seizoen wordt expliciet verboden, met uitzondering van essentiële diensten. Dit document is onmiskenbaar een product van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Tijdens de bezetting ontstonden er grote tekorten aan brandstoffen zoals kolen. De gemeente moest strikte maatregelen nemen om de winter door te komen.
De genoemde instanties zijn tekenend voor deze periode:
1. Luchtbeschermingsdienst (LBD): Verantwoordelijk voor de veiligheid tijdens bombardementen en het handhaven van de verduistering.
2. Opbouwdienst: Een organisatie die direct na de Nederlandse capitulatie in 1940 werd opgericht als vervanging voor de gedemobiliseerde krijgsmacht (aanvankelijk voor wederopbouw, later meer politiek van aard).
3. Hulpbrandweer: Noodzakelijk vanwege de toegenomen branddreiging door luchtaanvallen.

De spanning tussen de noodzaak voor paraatheid (24-uurs bezetting van posten) en de schaarste aan brandstof (de noodzaak om die posten te verwarmen) vormt de kern van de discussie op deze pagina. Politie