Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 24 October 1940. Gemeente-secretaris van Amsterdam, mr. S.J. van Lier. [Links boven: Stadswapen van Amsterdam]
[Midden boven:] Nº I/90// M. 1940 [handgeschreven:] 25/60

GEMEENTE-SECRETARIS [handgeschreven:] m. Hr. Muller m.
VAN AMSTERDAM [handgeschreven:] Hr. van Driel
mr. S. J. VAN LIER

No. 1326 [doorgehaald typewerk] [handgeschreven:] A. Z.
1 BIJLAGE(N)

[Rechts boven:] MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN

AMSTERDAM, 24 October 1940 [de "40" is handgeschreven over "0"]

In verband met de jongste verhooging der posttarieven overweegt het Hoofdbestuur der P.T.T., het tarief voor het door de Posterijen, ingevolge de met de Gemeente gesloten overeenkomst, bezorgen van de locale, niet port-vrije, dienststukken der Gemeente, welk tarief thans 1,75 cent per stuk bedraagt, met ingang van 1 Januari 1941 te wijzigen.

Genoemd Hoofdbestuur wenscht met het oog op het vaststellen van het nieuwe tarief gegevens te ontvangen omtrent het aantal door of vanwege de Gemeente ingevolge bedoelde overeenkomst verzonden dienststukken. Daartoe dient gedurende de weken van 28 October tot en met 9 November a.s. een telling te worden gehouden.

Het resultaat der telling moet worden gesplitst als volgt:
a. gedrukte of daarmede gelijk te stellen stukken;
b. nota's van gemeentebedrijven en dergelijke, welke grootendeels zijn gedrukt en waarin na den druk behalve het adres van geadresseerde slechts enkele bedragen, woorden, telefoon- of kohiernummers enz., worden ingevuld;
c. briefkaarten;
d. overige brieven.

Van elk der onder b. bedoelde nota's e.d. wordt tevens een ingevuld exemplaar als voorbeeld tegemoet gezien.

Ik verzoek U, gedurende genoemd tijdvak van de door Uw dienst of bedrijf verzonden dienststukken, als bedoeld, aanteekening te doen houden en de uitkomsten der telling dadelijk na afloop daarvan, gesplitst naar de boven aangegeven onderscheidingen, op bijgevoegd formulier aan de afdeeling Algemeene Zaken, Kamer 31, Raadhuis, te doen inzenden.

AAN Heeren Hoofden van Diensten en Bedrijven.

[Links onder:] G.A. 32 * Administratieve procedure: De brief betreft een kwantitatieve inventarisatie van de gemeentelijke poststroom. Vanwege een aangekondigde tariefwijziging door de P.T.T. per 1 januari 1941, moet de gemeente inzicht krijgen in het volume van haar lokale poststukken om nieuwe prijsafspraken te kunnen maken.
* Categorisering: Er wordt een specifiek onderscheid gemaakt tussen vier categorieën poststukken. Opvallend is categorie 'b', die specifiek wijst op de facturatie van gemeentelijke nutsbedrijven (zoals gas, water, elektra), waarbij standaardformulieren met minimale handgeschreven toevoegingen werden gebruikt.
* Handgeschreven annotaties: De namen "Hr. Muller" en "Hr. van Driel" bovenin duiden op de interne circulatie of behandeling van dit document binnen een specifieke dienst.
* Tijdsbeeld: Het document weerspiegelt de bureaucratische nauwkeurigheid van het toenmalige ambtenarenapparaat, zelfs in een periode van grote maatschappelijke omwenteling. * Historische periode: De brief dateert van oktober 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. Hoewel de bezetter de controle overnam, bleef het Nederlandse civiele bestuur grotendeels op de oude voet doorfunctioneren voor alledaagse zaken zoals posttarieven.
* Mr. S.J. van Lier: De ondertekenaar, mr. Salomon Jean (Sam) van Lier, was de Gemeentesecretaris van Amsterdam. Dit document is historisch wrang omdat Van Lier, die van Joodse afkomst was, kort na de datum van deze brief (in november 1940) door de bezetter uit zijn functie zou worden ontheven als gevolg van de anti-Joodse maatregelen (de zogeheten 'Arierverklaring').
* Economie: De verhoging van de posttarieven door de P.T.T. kan worden gezien in het licht van de algemene inflatie en de economische herstructurering die aan het begin van de bezettingstijd plaatsvond.