Afschrift van een officiële brief/geleidebrief bij een circulaire. 2 november 1940. Onbekend (mogelijk een lokale ambtenaar of referent), gericht namens het Departement van Binnenlandsche Zaken. AFSCHRIFT.

s

Amsterdam, 2 November 1940.
No. 1367(1940) Doss. 16/5 R.D.O.

1. De Heer Secretaris-Generaal, wnd. Hoofd van het Departement van Binnenlandsche Zaken deed aan alle houders van machtigingen voor radio-distributie nevensgaand rondschrijven, dd. 25 October 1940, No. 5, inzake het gebruik van de radio-distributie-geleidingen, toekomen.
2. Voor de Gemeentebesturen is van bijzonder belang hetgeen bepaald is in alinea 6 e 1°.
3. Voor zoover mij bekend, werd aan het Gemeentebestuur van Amsterdam de daarin bedoelde toestemming tot op heden nog niet verleend.
4. Waar te dezer stede de mogelijkheid bestaat door tusschenkomst van de studio van de Coöp. Vereeniging Amsterdamsche Centrale Distributie van Radio Omroepprogramma's en Gramofoonmuziek "A.C.D." U.A. practisch alle aangeslotenen op de radio-distributie-netten te Amsterdam te bereiken, wil het mij voorkomen, dat het voor verschillende gemeentelijke instanties en bedrijven van belang zou zijn, indien het Gemeentebestuur toestemming verwierf tot het doen of laten doen van spoedeischende mededeelingen.
5. Mitsdien geef ik U in overweging den Heer Secretaris-Generaal voornoemd uit te noodigen U deze toestemming te verleenen.
6. Te Uwen gerieve gaat een 5-tal exemplaren van de onderwerpelijke circulaire hierbij, welke exemplaren U wellicht van dienst kunnen zijn bij het geven van nadere aanwijzingen aan de instanties, die t.z.t. van de mogelijkheid tot het laten doen van microfoon-mededeelingen gebruik zullen maken.
7. Mocht in de praktijk blijken, dat voor verschillende instanties min of meer regelmatig mededeelingen moeten worden gedaan,

5 circulaires.

Heeren Burgemeester en Wethouders
der Gemeente Amsterdam,
A l h i e r . Dit document is een ambtelijk schrijven waarin het college van Burgemeester en Wethouders (B&W) van Amsterdam wordt geadviseerd om toestemming te vragen voor het gebruik van het radiodistributienetwerk voor overheidsberichten.

De kernpunten zijn:
* Centrale aansturing: Er wordt verwezen naar een circulaire van de Secretaris-Generaal van Binnenlandsche Zaken (K.J. Frederiks) van 25 oktober 1940.
* Infrastructuur: Amsterdam beschikte over de "A.C.D." (Amsterdamsche Centrale Distributie), een systeem waarbij radio-uitzendingen via kabels naar huishoudens werden gestuurd. Dit bood een effectief middel om de bevolking direct te bereiken.
* Doel: De auteur adviseert toestemming te vragen om via dit netwerk "spoedeischende mededeelingen" te doen namens gemeentelijke instanties.
* Status: Op het moment van schrijven had Amsterdam deze formele toestemming nog niet. Dit document dateert van november 1940, de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode trachtte de bezetter, vaak via de Nederlandse departementen (onder leiding van de Secretarissen-Generaal), de controle over de communicatiemiddelen te centraliseren en te stroomlijnen.

Radiodistributie: In de jaren '30 en '40 hadden veel Nederlanders geen losse radio-ontvanger, maar een luidspreker met een keuzeschakelaar die verbonden was met een centraal distributienetwerk. Dit systeem was voor de overheid (en later de bezetter) ideaal, omdat men precies kon controleren wat er uitgezonden werd en men geen last had van atmosferische storingen of illegale zenders.

Bestuur: De brief illustreert de voortzetting van het ambtelijk apparaat tijdens de bezetting. Hoewel de burgemeester en wethouders nog in functie waren, moesten zij zich conformeren aan de richtlijnen die vanuit Den Haag (onder Duits toezicht) werden opgelegd. Het gebruik van het radionet voor "spoedeisende mededelingen" paste in de opbouw van een alarmsysteem en een apparaat voor civiele bescherming (Luchtbeschermingsdienst) dat in oorlogstijd essentieel werd geacht.