Programmafolder en aanmeldingsformulier voor landbouwcursussen. Cursusperiode 1940-1941. (Linkerzijde)

Program der Landbouwlessen op den cursus te Bakkeveen.

Groep I. Opleiding tot melker-veeverzorger.
a. beoordeelingsleer - A. Harkema, Hoofd der Geref. School, land- en tuinbouwonderw. te Zevenhuizen;
b. veevoeding - A. Harkema te Zevenhuizen;
c. veeziekten, verloskunde, hoefkunde, hygiëne - J. Bruyel, veearts te Leek;
d. practische melkerscursus - voormelker: J. van Weperen Azn. te Oosterwolde; theor. lessen: P. Boersma, Directeur Zuivelfabriek te de Wilp.
e. rekenen;
f. Nederlandsche Taal.

De practische melkerscursus kan alleen gevolgd worden door hen, die reeds geruimen tijd gemolken hebben. Na afloop kan men het examen afleggen ter verkrijging van het melkersdiploma der Friesche Maatschappij van Landbouw. Door degenen, die hieraan deelnemen wordt iederen ochtend ter oefening op omliggende boerderijen gemolken.

Groep II. Akkerbouw.
a. kennis van den grond en bemestingsleer - R. J. Voortman, Hoofd der School voor Christ. Volksonderw., landbouwonderwijzer te Haulerwijk;
b. plantkunde en plantenteelt - T. Stol, onderwijzer en landbouwonderwijzer te Oldekerk;
c. plantenziekten en bestrijding hiervan - T. Stol te Oldekerk;
d. tuinbouw (enkele vollegrondgewassen) - A. Harkema te Zevenhuizen;
e. kennis van motoren en landbouwwerktuigen - K. Maring te Tjuchum;
f. rekenen;
g. Nederlandsche Taal.

Groep III. Opleiding tot grondwerker-voorwerker.
a. landmeten en waterpassen - M. Reinders, Hoofdopz. der Ned. Heide Mij., te Drachten;
b. berekeningen van oppervlakte en inhoud - K. Maring te Tjuchum;
c. lijnteekenen - E. Heeren te Roden;
d. kennis van motoren en landbouwwerktuigen - K. Maring te Tjuchum;
e. boekhouden;
f. rekenen;
g. Nederlandsche Taal.

Afbeelding: De slaapzalen te Bakkeveen.

Alle lessen worden door deze indeeling voor betrekkelijk kleine groepen gehouden, waardoor een goed contact met de lesgevers mogelijk is, terwijl zij zooveel mogelijk aansluiten op de practijk, waardoor ieder in staat zal zijn de lessen met vrucht te volgen.
Ieder kan zich in overleg met de leiding opgeven voor die groep, waarin hij de meeste practische ervaring heeft. De opleiding tot grondwerker-voorwerker staat echter alleen open voor hen, die reeds eerder een landbouw- of landarbeiderscursus hebben gevolgd. Na de eerste week heeft de definitieve indeeling plaats.

(Rechterzijde)

Afbeelding: Het kamphuis te Uithuizen (Gr.)

Program der Landbouwlessen op den cursus te Uithuizen.
a. kennis van den grond, bemestingsleer, plantenteelt - J. M. R. Harms, onderwijzer te Uithuizen;
b. tractorcursus - E. Bakker te Uithuizen; werktuigkunde - M. Wolthuis, landbouwsmid te Uithuizen;
c. cursus over verschillende onderwerpen uit den landbouw - door een aantal speciale inleiders;
d. lessen in Nederlandsche Taal, rekenen en een enkel ander schoolvak.

PRACTISCHE MEDEDEELINGEN.
Het leven op de cursussen is een eenvoudig en gemeenschappelijk kampleven. De cursussen omvatten ook de maaltijden en de inwoning. Men zorge voor eenvoudige en warme kleeding.
Men denke eraan zelf mede te nemen: wasch- en scheergerei, handdoeken, verschooning (behalve voor de deelnemers op „Oldorp”, die iedere week naar huis gaan), werkkleeren en werkschoeisel (klompen).

VERZOEK TOT PLAATSING OP DEN LANDARBEIDERSCURSUS
op de Volkshoogeschool „Allardsoog” bij Bakkeveen (Fr.) van 25 November 1940—1 Maart 1941 )
op het Gemeenschapshuis „Oldorp”, Uithuizen (Gr.) van 2 December 1940—5 Maart 1941 )

Naam: ................................................................................... Voornaam: ............................................................
Woonplaats: ....................................................................... Adres: .....................................................................
Geboortedatum: ........................................................ 19........ Beroep: ..................................................................
Opleiding: ...................................................................................................................................................................
Bijzonderheden: ......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................
Handteekening:
Inzenden vóór 15 Nov. aan de Volkshoogeschool ............................................................
„Allardsoog” bij Bakkeveen (Fr.), of aan het
Gemeenschapshuis „Oldorp”, Uithuizen (Gr.)

*) Doorhalen wat niet gewenscht wordt.

--- Het document is een wervings- en informatiebrochure voor beroepsgerichte landbouwcursussen in de winterperiode van 1940-1941. De structuur is helder verdeeld in drie specialisaties (melker, akkerbouwer, grondwerker) voor de locatie Bakkeveen, en een algemener programma voor Uithuizen.

Opvallend is de sterke nadruk op de koppeling tussen theorie en praktijk. Voor de melkerscursus is ochtendgymnastiek in de vorm van "melken op omliggende boerderijen" verplicht. De docenten zijn lokale experts: hoofdonderwijzers, veeartsen, directeuren van zuivelfabrieken en vaklieden zoals een landbouwsmid. Dit duidt op een sterk regionaal en ambachtelijk netwerk. Het taalgebruik is zakelijk maar gemeenschapsgericht ("gemeenschappelijk kampleven").

--- Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting in Nederland (november 1940). Ondanks de oorlogssituatie ging het onderwijs op de Volkshogescholen door. De Volkshoogeschool "Allardsoog" in Bakkeveen, opgericht in 1932, was de eerste in zijn soort in Nederland, geïnspireerd op Deense voorbeelden. Deze scholen waren gericht op de vorming van volwassenen, vaak met een focus op de plattelandsbevolking.

De cursussen boden jonge landarbeiders de kans om hun vakkennis te vergroten tijdens de rustige wintermaanden. De vermelding van de "Friesche Maatschappij van Landbouw" en de "Ned. Heide Mij." (Nederlandsche Nederlandsche Heidemaatschappij) toont aan dat deze cursussen breed werden gedragen door de toenmalige landbouwinstanties. Het "kampleven" was een essentieel onderdeel van de volkshogeschool-filosofie: samen leven, samen leren en sociale barrières doorbreken. A. Harkema E. Bakker E. Heeren I. Opleiding J. Bruyel J. Voortman J. van Weperen K. Maring M. Reinders M. Wolthuis P. Boersma R. Harms T. Stol