Ambtelijke correspondentie (doorslag van een brief). 19 oktober 1939. De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de Dienst der Marktwezen of een voedselvoorzieningsinstantie). De Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). [Linksboven, handgeschreven:]
2⁴/6/2
~~5/59/2~~ M.
1

[Middenboven, getypt:]
VP/HG. [gevolgd door handgeschreven:] extra.

[Rechtsboven, handgeschreven:]
lev. m. Sirena [onzeker]

[Datum, rechts:]
19 October 1939.

[Onderwerp, links:]
Aankoop consumptie-aardappelen
door Regeering.

[Adres, rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Naar aanleiding van het feit, dat het Bestuur van de Amsterdamsche Vereeniging van Groothandelaren in Aardappelen (de heeren Du Maine en Van Es) zich tot U heeft gewend met het verzoek bij de Regeering stappen te doen tegen den aankoop van consumptie-aardappelen, heb ik mij, overeenkomstig Uw mondelinge opdracht, in verbinding gesteld met den heer Bekius, Voorzitter van de met den Levensmiddelenraad verbonden Commissie voor aardappelen, groenten en fruit. De heer Bekius heeft mij op 16 October jl. terzake een brief gezonden, waarvan ik in bijlage dezes een afschrift overleg.

Na ontvangst van dezen brief heb ik een bespreking gevoerd met het Bestuur der bovengenoemde Grossiersvereeniging. Dit Bestuur handhaaft zijn meening, dat, tengevolge van den Regeeringsmaatregel, overbodige prijsstijging van aardappelen te vreezen valt. Nochtans begrijpt het Bestuur, dat ten deze van Gemeentewege geen stappen kunnen worden ondernomen, nu het desbetreffende besluit der Regeering reeds vaststaat. Ik geef U mitsdien beleefd in overweging ten aanzien van deze aangelegenheid een afwachtende houding aan te nemen; te meer omdat mijns inziens op de door den heer Bekius uiteengezette gronden, voorshands geen prijsstijging van beteekenis is te verwachten.

De Directeur, * Taalgebruik: Het document is opgesteld in het vooroorlogse Nederlands (spelling-Marchant), herkenbaar aan woorden als "Amsterdamsche", "Vereeniging", "dezen" en "mitsdien". De toon is strikt zakelijk en ambtelijk-hiërarchisch.
* Kern van de zaak: Lokale aardappelgroothandelaren maken zich zorgen over rijksbemoeienis met de aardappelmarkt. Zij vrezen dat wanneer de Rijksoverheid zelf aardappelen gaat opkopen, de prijzen voor de consument onnodig zullen stijgen.
* Besluitvorming: De directeur van de dienst heeft de kwestie onderzocht door contact op te nemen met de 'Commissie voor aardappelen, groenten en fruit'. Zijn conclusie is pragmatisch: de gemeente Amsterdam heeft geen macht om een besluit van de nationale regering terug te draaien. Bovendien acht hij de vrees voor prijsstijgingen op dat moment ongegrond.
* Administratieve sporen: De doorgehaalde en bijgeschreven nummers linksboven duiden op archiefordening en dossierregistratie binnen het gemeentelijk apparaat. * Historische context: De brief dateert van oktober 1939, slechts enkele weken na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog (waarbij Nederland nog neutraal was). De Nederlandse regering was direct begonnen met het reguleren van de voedselvoorziening om schaarste en woekerprijzen te voorkomen (de zgn. 'distributie-voorbereiding').
* Voedselvoorziening: De "Levensmiddelenraad" en de regeringsmaatregelen waarover gesproken wordt, maken deel uit van de vroege oorlogseconomie. De overheid probeerde grip te krijgen op de voorraden van basisbehoeften zoals aardappelen, het volksvoedsel bij uitstek.
* Belangenbehartiging: Het document toont de spanning tussen de vrije handel (de Amsterdamse Grossiersvereeniging) en de toenemende staatscontrole in tijden van internationale crisis. De groothandelaren zagen hun handelsvrijheid ingeperkt en vreesden marktverstoring.