Bekendmaking en overeenkomst/verbintenis. Januari 1940 (specifiek met betrekking tot de periode 13 t/m 16 januari 1940). Gecombineerde Grossiers in Aardappelen en de Federatie voor Kleinhandelaren. I. Door de gecombineerde groothandelaren zullen slechts aardappelen worden afgeleverd aan die kleinhandelaren, die vóór 16 Januari onder aangebrachte geperforeerde strook van hun handtekening voorzien, hebben ingeleverd aan het adres Bankgebouw, waarmede zij zich verbinden tot het volgende:

II. Geen aardappelen betrekken van andere, dan bij deze combinatie van aardappelengrossiers, aangesloten handelaren, en dus uitsluitend van deze te betrekken

Vervolgens, de door de combinatie Groot- en Kleinhandel vastgestelde minimum verkoopprijs te handhaven en toe te passen.

III. Wordt door een aangeslotene inbreuk gemaakt op bovengenoemde aangegane verplichtingen, dan zal in eerste instantie en bij eerste overtreding een waarschuwing volgen.

Heeft dit eventueel niet het gewenste resultaat, dan zal betrokkene van de lijst der combinatie worden afgevoerd, waaruit volgt, dat deze dan verstoken wordt voor het betrekken van aardappelen van één der bij deze combinatie aangesloten aardappelgrossiers. Die winkeliers die aan uitgeslotenen leveren, worden onherroepelijk uitgesloten.

Het spreekt van zelf, dat degene welke deze verbintenis niet wensen aan te gaan, en onder aangebrachte strook dus niet tekenen en binnen de gestelde termijn inleveren, deze dus aangewezen zijn voor het betrekken van aardappelen op de buiten deze combinatie staande leveranciers, wat voor betrokkenen veel moeilijkheden en last kan veroorzaken.

Gelegenheid tot tekenen in het bankgebouw.

Vanaf Zaterdag 13 Januari 1940 kunnen door de bij de combinatie aangesloten kleinhandelaren bonnen gekocht worden voor diverse soorten aardappelenlevering. Maandag 15 Januari 1940 in het Bankgebouw J. v. Galenstraat 14.

Voor de kleinhandelaren, welke gewend zijn geringe hoeveelheden mede te nemen, zal vanaf Maandag 15 Januari gelegenheid zijn bonnen te kopen op het kantoor van de firma Bosboom, v d. Burg & Co., Pier O 1, aflevering van de aardappelen in de pakhuizen Pier P.

Ter bespoediging van het thuisbezorgen wordt de kleinhandelaren verzocht hun bonnen minstens 1 dag van te voren te kopen.

Prijzen zullen in de kantoren bekend worden gemaakt.

Kantooruren vanaf een half uur voor de aanvang der markt tot ’s middags 4 uur, Zaterdags tot 1 uur.

Namens: GECOMBINEERDE GROSSIERS IN AARDAPPELEN.
FEDERATIE VOOR KLEINHANDELAREN.

......................................................................................................................................................

Ondergetekende verbindt zich alle voor zijn of haar zaak benodigde aardappelen van de gecombineerde grossiers te betrekken en zich aan de bepalingen te houden.

Handtekening:
_______ Dit document is een dwingende oproep aan aardappeldetailhandelaren om zich aan te sluiten bij een kartelvorming tussen groothandels en de federatie van kleinhandelaren. De kern van de overeenkomst is tweeledig:
1. Exclusiviteit: De kleinhandelaar mag alleen nog aardappelen betrekken van de aangesloten grossiers.
2. Prijsbinding: De kleinhandelaar moet zich houden aan een vastgestelde minimumverkoopprijs.

De tekst bevat een duidelijke dreiging: wie niet tekent of zich niet aan de regels houdt, wordt uitgesloten van levering door de aangesloten grossiers. Gezien de machtspositie van deze "gecombineerde grossiers" zou dit voor een kleine ondernemer effectief het einde van de handel kunnen betekenen. Het systeem werkt met "bonnen" die vooraf gekocht moeten worden, wat duidt op een strak gereguleerde distributie. Het document dateert van januari 1940. Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was in de Tweede Wereldoorlog (de Duitse inval volgde in mei 1940), was de economie al in hoge mate ontregeld door de algemene mobilisatie en de dreiging van schaarste. De overheid en sectororganisaties namen maatregelen om de voedselvoorziening te controleren en prijsopdrijving tegen te gaan.

De genoemde locatie, Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam, is historisch zeer relevant: dit was de locatie van de Centrale Markthallen (het huidige Food Center Amsterdam). De pieren O en P verwijzen naar de specifieke losplaatsen en pakhuizen aan het water bij dit marktterrein. Dit document illustreert de verschuiving naar een geleide economie en de toenemende organisatiegraad van de handel vlak voor het uitbreken van de feitelijke bezetting en de daaropvolgende algehele distributie.