No. 916 M. 1925 7/10 Afschrift.

Burgemeester en Wethouders van Amsterdam, partij ten eene zijde, en de Amster-
damsche Federatie van Vereenigingen van Groot- en Kleinhandelaren in aardappelen,
groente en fruit, Carillonstraat 4 alhier, partij ter andere zijde,
gelet op het Besluit van den Gemeenteraad d.d.
verklaren overeengekomen te zijn als volgt:

Artikel 1.
Er wordt ingesteld een Prijzencommissie voor Aardappelen, aan welke
wordt opgedragen het vaststellen van den maximumkleinhandelsprijs; thuisbezorgd
en afgehaald; per K.G. en per H.L.; van bonten en blauwen, Eigenheimers en Bor-
gers, Bravo's en Redstar, alle op kleigrond geteeld.

Artikel 2.
Partij ter eene zijde wijst aan als lid en Voorzitter den Wethouder voor
de Levensmiddelen en als lid en onder-Voorzitter den Directeur van het Marktwe-
zen.
Partij ter andere zijde wijst drie leden aan.
Partij ter eene zijde voegt, indien gewenscht, aan de Commissie een se-
cretaris toe.

Artikel 3.
De Prijzencommissie draagt zorg, dat dagelijks de noteering van den
groothandelsprijs der in art. 1 genoemde aardappelsoorten wordt vastgesteld en
wel van de op de Groentenmarkt en de Aardappelenmarkt verkochte aardappelen door
2 ambtenaren door partij ter eene en door 2 grossiers door partij ter andere zijde
aangewezen, waarvan 1 aan de Groentenmarkt en 1 aan de Aardappelenmarkt is ge-
vestigd.

Artikel 4.
De Prijzencommissie stelt den maximum kleinhandelsprijs per K.G. voor
ieder der in art.1 genoemde aardappelsoorten, afgehaald aan den winkel, vast,
door den in art.3 bedoelden gemiddelden groothandelsprijs te verhoogen met f 1.40
per H.L. en het aldus verkregen totaal door 65 of bij buitengewone omstandigheden
door een grooter of kleiner getal te deelen. De afronding van dezen kleinhandels-
prijs geschiedt tot op een halven cent. Verschillen, kleiner dan 1/4 cent worden
naar beneden, die grooter dan 1/4 cent worden naar boven afgerond.
Voor thuisbezorgen wordt de prijs 1/2 cent per K.G. hooger. De prijs per
H.L. thuisbezorgd wordt bepaald door den gemiddelden groothandelsprijs per H.L.
te verhoogen met f 0.80. Halve H.L. f 0.45.

Artikel 5.
De in art.4 genoemde kleinhandelsprijzen zullen eens per week worden
vatsgesteld [sic] en wel op .................. tenzij de in art.3 genoemde groothandels-
prijs geen verandering onderging. Indien tusschentijds de noteering van dezen
groothandelsprijs belangrijk verandert, zal de kleinhandelsprijs terstond worden
herzien, evenwel niet anders dan wanneer de volgens art.4 berekende kleinhandels-
prijs meer dan 0,35 cent per K.G. van den op dat oogenblik geldenden kleinhandels-
prijs afwijkt. De prijs per H.L. zal slechts veranderen wanneer de prijs per K.G.
wordt gewijzigd.

Artikel 6.
De volgens art.4 vastgestelde kleinhandelsprijzen behoeven de goedkeu-
ring van partij ter eene zijde, alvorens van kracht te zijn.

Artikel 7.
De volgens art.4 vastgestelde kleinhandelsprijzen worden door partij ter
eene zijde op haar kosten en op door haar te bepalen wijze bekend gemaakt.

Artikel 8.
Partij ter andere zijde draagt zorg, dat de leden der bij haar aangeslo-
ten vereenigingen de in art.4 bedoelde prijzen duidelijk leesbaar in de winkels
noteeren op de bakken, zakken e.d., waarin de betreffende aardappelen geborgen
zijn evenals voor de winkelramen en op de karren nader vast te stellen biljetten be
vestigen.

Artikel 9.
De contrôle op de naleving der krachtens art.7 afgekondigde prijzen is
opgedragen aan den Directeur van het Marktwezen, bijgestaan door personen, door

--- * Juridische aard: Het betreft een bestuursrechtelijke overeenkomst tussen de gemeente Amsterdam en een belangenvereniging van handelaren. Het doel is marktregulering en consumentenbescherming.
* Prijsberekening: Artikel 4 bevat een specifieke wiskundige formule om de consumentenprijs af te leiden van de groothandelsprijs. De factor "65" lijkt een omrekeningsfactor of een geschatte marge/verliesfactor te zijn bij het omzetten van hectoliters naar kilogrammen.
* Historische aardappelrassen: Het document noemt rassen die typerend waren voor de vroege 20e eeuw, zoals de Eigenheimer (geïntroduceerd in 1893), Borgers, Bravo's en Redstar. Er wordt specifiek onderscheid gemaakt naar teelt op kleigrond, wat destijds (en nu nog steeds) als kwalitatief superieur werd beschouwd.
* Taalgebruik: Het document hanteert de spelling-De Vries en Te Winkel (bijv. "vatsgesteld" – waarschijnlijk een typefout voor "vastgesteld", "noteering", "oogenblik").

--- Dit document stamt uit 1925, een periode waarin de nasleep van de Eerste Wereldoorlog en economische instabiliteit de overheid noodzaakten tot nauwer toezicht op de prijzen van primaire levensbehoeften. Aardappelen vormden het basisvoedsel van de Amsterdamse bevolking.

De betrokkenheid van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" en de "Directeur van het Marktwezen" onderstreept het belang dat de stad hechtte aan betaalbare voedselvoorziening. De Groentenmarkt en de Aardappelenmarkt (toen gelegen aan de Marnixstraat/Westermarkt en later verplaatst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) waren de centrale distributiepunten. Deze overeenkomst is een vroeg voorbeeld van overlegeconomie, waarbij de overheid samenwerkt met sectororganisaties om prijsopdrijving te voorkomen zonder de vrije markt volledig uit te schakelen. Gemeente Amsterdam Marktwezen