Getypte ambtelijke brief/rapportage. 23 januari (jaartal niet vermeld, maar de context wijst op de bezettingsjaren 1940-1945). De Directeur (vermoedelijk van de Amsterdamse Dienst der Voedselvoorziening). 1                                               23 Januari               x40
2A/1/2                               den Heer Wethouder voor de
Amsterdam.                     Levensmiddelen,

koopen. De voorraden, voor zoo ver zij daar in "hutten" zijn
opgeslagen zijn voorloopig nog wel voldoende; over de verdere
voorraden - die bij de boeren zijn ingekuild - kan, zoolang
de vorst duurt, niet worden beschikt, omdat tijdens vorst de
kuilen niet kunnen worden geopend. De prijzen der hier
bedoelde polder-aardappelen zijn de laatste weken door de
weersgesteldheid belangrijk gestegen: de prijs van polder-
bonten bedroeg 2 weken geleden f 2,50 à f 2,60 per hl.
(= 70 kg.) thans f 3,50 per hl. Deze prijs is thans dus
f 0,05 per kg. bij den boer.

         De Nederlandsche Akkerbouw Centrale acht dit niet
onredelijk: zij deelde mij vertrouwelijk mede, dat niet te
verwachten is, dat zij haar prijzen andermaal zal verhoogen,
terwijl de Regeering niet bevoegd is, om de prijzen van de
polder-aardappelen, die eigendom zijn der boeren, te regelen.
Daartoe bestaat trouwens voor de Regeering, in verband met
het bovenstaande geen aanleiding. Door het feit, dat de
prijzen der Regeerings-aardappelen waarschijnlijk niet ver-
der zullen stijgen, wordt intusschen ook de prijsstijging
der polder-aardappelen geremd; zouden deze veel duurder
worden, dan zouden ze niet meer door het publiek worden ge-
kocht en zouden uitsluitend de Regeerings-voorraden worden
verbruikt. Vast staat, zooals de meergenoemde Centrale mij
nog mededeelde, dat, indien de Regeerings-voorraden en de
op grond daarvan door de Centrale uitgevaardigde prijzen niet
hadden bestaan, de aardappelprijzen tijdens deze vorstperiode
nog belangrijk hooger zouden zijn geweest.

         Als uitvloeisel der hierbehandelde prijsstijgingen
heeft ook de georganiseerde kleinhandel, blijkens de hierbij
overgelegde circulaire, met ingang van heden de minimum-
aardappelprijzen voor den détail-verkoop met ± 1 cent per
kg. verhoogd.

                                                                              De Directeur, * Taalgebruik: Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. "koopen", "zoo", "regeering") en een formele ambtelijke toon.
* Kernproblematiek: De brief beschrijft de logistieke en economische impact van een vorstperiode op de aardappelvoorziening in Amsterdam. Door de bevroren grond kunnen aardappelkuilen bij boeren niet worden geopend, wat de aanvoer beperkt.
* Economische aspecten: Er is sprake van een aanzienlijke prijsstijging van "polder-aardappelen" (met name het ras "polderbonten") van ongeveer 40% in twee weken tijd. De overheid gebruikt eigen voorraden om de markt te stabiliseren en verdere prijsstijgingen tegen te gaan.
* Actoren:
* Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC): Een cruciaal orgaan dat tijdens de bezetting de regie voerde over de landbouwproductie.
* Wethouder voor de Levensmiddelen: Verantwoordelijk voor de voedseldistributie in de stad.
* Georganiseerde kleinhandel: De winkeliers die hun prijzen collectief aanpassen aan de inkoopstijging. Dit document is zeer waarschijnlijk geschreven tijdens de Tweede Wereldoorlog, vermoedelijk in de strenge winters van 1941 of 1942. In deze periode was voedselvoorziening een kritieke kwestie en stond de gehele distributie onder streng toezicht van de bezetter en lokale autoriteiten. De brief illustreert hoe kwetsbaar de voedselvoorziening was voor weersomstandigheden; vorst betekende letterlijk dat het voedsel "vastzat" in de grond. Het document toont ook het marktmechanisme van die tijd aan: de wisselwerking tussen de 'vrije' voorraden van boeren en de gereguleerde 'regeerings-voorraden' om inflatie en tekorten beheersbaar te houden.