Archief 745
Inventaris 745-306
Pagina 199
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

(Linkerkolom)
1) ~~Zullen~~ in A'dam voldoende aardappelen ~~aanwezig~~ blijven?
2) Zo ja, waarop berust dat?
3) Voorraden van de N.A.C. in dok.
4) Voorraden bij de boeren in de polders.
5) Voorraden in Zeeland.
6) In Friesland en elders.
7) Is alleen voorraad in polders voor geruimen tijd voor A'dam voldoende?
8) Zo ja, hoeveel en voor hoe lang?
9) Zijn de transport-moeilijkheden bij aanhoudende vorst te overwinnen?
10) Bestaat gevaar, dat de prijzen nog meer zullen stijgen?
11) Zullen de prijzen, bij intredenden dooi spoedig dalen?
12) Zo neen, waarom niet? Bestaat er kans op export?
13) In Amsterdam bestaat speciaal behoefte aan goedkoope aardappelen; de goedkoopste thans f 0,06 per kg. Wordt er iets gedaan voor de voorziening met de goedkoopste soort?
14) Kan het wenschelijk zijn, om reeds thans maatregelen te nemen, voor vervangingsproducten in plaats van aardappelen?
15) Welke komen in aanmerking?
16) Is er voldoende voorraad van vervangings-producten?

(Rechterkolom - Aantekeningen)
Betr. oppervl. v. bouw
witte, bruine en
capucijners
in productie

Akkerbouw Centrale heeft
nooit beoogd een opslag
te maken voor vorstperiode
Wij willen eenige voorraad
hebben binnen de Weststelling
vooral als er moeilijkheden zijn

Oorspr. wilde de NAC dat
zelfstandig doen. Doch evenals
de Vebena ingeschakeld te
worden.

De eerste partij moet
verlossen tijdens vorst,
die onvoorzien lang heeft
aangehouden.

NAC wil de geheele
voorraad beschikbaar
stellen: 125 / ton f 15.000
Betreft dus onder de huidige
omstandigheden niet
beschikbaar te blijven
voor militairen.

Openmaken kuil varieert
tusschen f 0,30 à f 0,35
per kg. Bereid dat
nu te doen; doch
t wordt natuurlijk duur

Goedkoope soort:
bintjes komen uit
Friesland, aardappelen
worden dus duur
afzonderlijk niet te
bereiden

Uit polder is gekocht
2000 ton = +/- 26000 mud.
Desnoods direct afnemen.
Eigenlijk voor 1 April a.s.
Die aardappelen zullen het
verlies leveren in Amst.

(Linksonder marge)
4000 5000 ton erwten van de Akkerb. Centrale leveren rondom A'dam - eerst handladen bomen De tekst weerspiegelt de grote zorg over de voedselvoorziening van Amsterdam tijdens een strenge winter. De centrale vraag is of er genoeg aardappelen zijn en of deze de stad kunnen bereiken als het vriest. Vorst blokkeert niet alleen het transport over water, maar maakt ook het openen van de bewaarplaatsen ("kuilen") op het land riskant en kostbaar. Er wordt expliciet gezocht naar "goedkoope soorten" (zoals Bintjes) voor de minder draagkrachtige Amsterdammers. De aantekeningen suggereren een verschuiving van beleid: waar men normaal geen winteropslag hield, wordt nu geopperd om voorraden aan te leggen binnen de defensieve linies van Amsterdam ("Weststelling") om de levering te garanderen. Ook wordt de inzet van peulvruchten (erwten, bonen, capucijners) als vervangingsproduct besproken. Tijdens de mobilisatie (1939) en de Duitse bezetting van Nederland was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via "Centrales" zoals de Nederlandse Aardappelcentrale (NAC) en de Akkerbouw Centrale. Deze instanties moesten de schaarste beheren en prijzen controleren. Amsterdam was voor haar eerste levensbehoeften volledig afhankelijk van de aanvoer uit agrarische gebieden zoals de Zeeuwse en Friese polders. De vermelding van de "Weststelling" verwijst naar de Stelling van Amsterdam; in tijden van dreiging of beleg werden hier strategische voedselreserves opgeslagen. De genoemde prijzen (6 cent per kilo) en eenheden (mud) zijn typerend voor deze vooroorlogse crisisperiode.

Samenvatting

De tekst weerspiegelt de grote zorg over de voedselvoorziening van Amsterdam tijdens een strenge winter. De centrale vraag is of er genoeg aardappelen zijn en of deze de stad kunnen bereiken als het vriest. Vorst blokkeert niet alleen het transport over water, maar maakt ook het openen van de bewaarplaatsen ("kuilen") op het land riskant en kostbaar. Er wordt expliciet gezocht naar "goedkoope soorten" (zoals Bintjes) voor de minder draagkrachtige Amsterdammers. De aantekeningen suggereren een verschuiving van beleid: waar men normaal geen winteropslag hield, wordt nu geopperd om voorraden aan te leggen binnen de defensieve linies van Amsterdam ("Weststelling") om de levering te garanderen. Ook wordt de inzet van peulvruchten (erwten, bonen, capucijners) als vervangingsproduct besproken.

Historische Context

Tijdens de mobilisatie (1939) en de Duitse bezetting van Nederland was de voedselvoorziening strikt gereguleerd via "Centrales" zoals de Nederlandse Aardappelcentrale (NAC) en de Akkerbouw Centrale. Deze instanties moesten de schaarste beheren en prijzen controleren. Amsterdam was voor haar eerste levensbehoeften volledig afhankelijk van de aanvoer uit agrarische gebieden zoals de Zeeuwse en Friese polders. De vermelding van de "Weststelling" verwijst naar de Stelling van Amsterdam; in tijden van dreiging of beleg werden hier strategische voedselreserves opgeslagen. De genoemde prijzen (6 cent per kilo) en eenheden (mud) zijn typerend voor deze vooroorlogse crisisperiode.

Kooplieden in dit dossier 23

Bevelanders [met rode stippen eronder] Waterlooplein " 247,80
M. Wagenhuizen Waterlooplein " 376,12
N. Eigenhuis Waterlooplein " 115,05 [vinkje]
N. Eigenhuis Waterlooplein "   70,87
Bl.Eigenheimer Waterlooplein 15,75
A. Bonten Waterlooplein " 278,60
Div. soorten Waterlooplein f 19.437,625
G. Franzen Waterlooplein
I. A-soorten exc. Eigenheim. en Bevelanders Waterlooplein 8½ <br> 8½
B. Soort Waterlooplein 7 <br> 7
II soorten Eigenh. en Bevelanders Waterlooplein 8 <br> 8
J. van Andel Waterlooplein
J. Gooyer Wzn (geboren 1881) Waterlooplein 113505
N.G. v.d. Bijl Waterlooplein
B. Pinkster Waterlooplein 1.781,39
B. Pinkster Waterlooplein " 278,60
B. Pinkster Waterlooplein " 3.362,35
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 ✓
A. Geboorte Waterlooplein " 3.362,35 [vinkje]
A. Geboorte Waterlooplein " 790.53 [vinkje]
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 235,07
Edward Voûte (Burgemeester) Waterlooplein " 236,84