Getypte officiële verordening/prijslijst.
Origineel
Getypte officiële verordening/prijslijst. Mei 1940 (week van de Duitse inval in Nederland). -3-
worden opgegeven, die zorg draagt, dat deze worden doorgegeven aan haar bijkantoren in Rotterdam en Amsterdam. Ook deze gemeenten zullen betaling vooraf van de grossiers dienen te eischen. Ook zij dragen zooals hierbovenomschreven de gelden aan de N.A.C. af.
De eventueel hoogere vrachten, welke ontstaan door doorzending, zullen overeenkomstig vrachtbrief door hen te worden betaald. Zij kunnen deze bedragen in mindering brengen van het aan de N.A.C. TE BETALEN BEDRAG. Ook zij dienen ingelicht te worden omtrent de maximum-winkeliers-aankoopprijzen en consumentenprijzen.
Aan alle gemeenten dient op het hart te worden gedrukt, dat hamsteren dient te worden voorkomen.
PRIJSBEREKENING AARDAPPELEN VOOR DE WEEK VAN 13 TOT 18 MEI 1940.
De soorten aardappelen worden als volgt onderscheiden:
1. De A-soorten: Zeeuwsche Bonten, Zeeuwsche Blauwen, Roode Ster, Furore.
2. De soorten Eigenheimer en Bevelander en alle andere A-soorten.
3. De B-soorten: als Alpha, Bintje, Industrie en daarmede gelijk te stellen soorten.
De prijzen worden als volgt onderscheiden:
1. De telersprijs: aankoopprijs bij den teler.
2. Grossiersaankoopprijs franco voor de wal ter plaatse van bestemming.
3. Winkeliersaankoopprijs franco winkelier.
4. Consumentenprijs afgehaald bij den winkelier.
5. Consumentenprijs thuis bezorgd.
Het verschil tusschen telersprijs en grossiersaankoopprijs is voor de A-soorten inclusief Eigenheimers en Bevelanders 80ct., voor de B-soorten 68ct.
Het verschil tusschen grossiersaankoopprijs en winkeliersaankoopprijs wordt gesteld op 80 ct., met uitzondering van Amsterdam, waarvoor het verschil is gesteld op 90 ct.
Het verschil tusschen winkeliersprijs en consumentenprijs afgehaald is ƒ 1,50 en het verschil tusschen consumentenprijs afgehaald en consumentenprijs thuis bezorgd is ƒ 1,-.
| Telersprijs | Grossiersaankoopprijs fr.v/d wal ter bestemming | winkeliers aank.prijs fr.winkel | consumentenprijs afgeh. | consumentenprijs thuis bezorgd | |
|---|---|---|---|---|---|
| I. A-soorten exc. Eigenheim. en Bevelanders | 4.17½ | 4.97½ | 5.77½ 5.87½ A'dam |
7½ 7½ |
8½ 8½ |
| II soorten Eigenh. en Bevelanders | 3.62½ | 4.42½ | 5.22½ 5.32½ A'dam |
7 7 |
8 8 |
| III B-soorten | 2.75 | 3.43 | 4.23 4.33 A'dam |
6 6 |
7 7 |
Deze prijzen zijn alle maximumprijzen.
Bijl.: I en Ia * Economische Controle: Het document toont een verregaande overheidsbemoeienis met de voedselketen. De prijzen worden in elke schakel (van teler tot consument) vastgelegd door de N.A.C. (Nederlandsche Aardappelcentrale).
* Geografische Differentiatie: Er is een specifiek prijsverschil voor Amsterdam ("A'dam"), waar de marges voor winkeliers 10 cent hoger liggen, waarschijnlijk vanwege hogere transport- of distributiekosten in de hoofdstad.
* Crisisbeheersing: De expliciete waarschuwing dat "hamsteren dient te worden voorkomen" duidt op de grote onrust onder de bevolking door het uitbreken van de oorlog.
* Terminologie: Het gebruik van termen als "franco voor de wal" herinnert aan het belang van vervoer over water (binnenvaart) voor de aardappelhandel in die tijd. Dit document is gedateerd op de week van 13 tot 18 mei 1940. Dit is de meest kritieke week in de moderne Nederlandse geschiedenis: de Duitse inval begon op 10 mei, het bombardement op Rotterdam vond plaats op 14 mei, en de capitulatie volgde op 15 mei.
Het feit dat deze prijslijst juist in die week werd verspreid, laat zien dat het ambtelijk apparaat probeerde de voedselvoorziening en de economie draaiende te houden te midden van de totale chaos van de invasie. De N.A.C. was een crisisorganisatie die al in de jaren '30 (tijdens de crisisjaren) was opgericht om de aardappelmarkt te reguleren; deze structuur werd door de bezetter onmiddellijk overgenomen en ingezet voor de oorlogseconomie en het distributiestelsel.