Financiële bijlage bij een brief (onkostenspecificatie/nota).
Origineel
Financiële bijlage bij een brief (onkostenspecificatie/nota). Directeur van het Marktwezen. Directie van de Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC). Bijlage behoorende bij brief no.2A/5/3 M. d.d. 24 Mei 1940 aan de Directie der Nederlandsche Akkerbouw Centrale van den Directeur v/h Marktwezen.
Nota voor:
de Nederlandsche Akkerbouw Centrale,
Bezuidenhout 15,
's-Gravenhage.
Wegens: betaalde onkosten volgens onderstaande specificatie.
1940 Betaald aan:
14 Mei J. Prins & Zoon vracht f 69,72
14 " C. Timmerman " " 35,28
17 " Gebr. Duiker " " 124,60
17 " Ned. Spoorwegen " " 132,45
20 " Amsterd. Ver. v. Grossiers
in aardappelen transportkosten " 2.663,64
21 " Ned. Spoorwegen " " 407,75
22 " Gebr. v.d. Mey verwerkingskosten " 10,55
22 " Amsterd. Ver. v. Grossiers
in aardappelen transportkosten " 514,22
22 " idem idem " 536,04
22 " Ned. Spoorwegen " " 194,45
----------
f 4.688,70
========== Het document is een gedetailleerde onkostendeclaratie voor transport- en verwerkingsdiensten die zijn uitgevoerd in de periode van 14 mei tot 22 mei 1940.
De posten laten zien dat er aanzienlijke bedragen werden betaald aan de Nederlandse Spoorwegen en transportbedrijven, met een zeer grote post (totaal ruim 3.700 gulden) voor de "Amsterdamsche Vereeniging van Grossiers in aardappelen". De kosten hebben voornamelijk betrekking op vracht en transport van aardappelen, met een kleine post voor verwerkingskosten door Gebr. v.d. Mey.
Het totaalbedrag van 4.688,70 gulden vertegenwoordigde in 1940 een aanzienlijke economische waarde (ter vergelijking: een gemiddeld jaarinkomen lag destijds rond de 1.500 tot 2.000 gulden). De datering van dit document, 24 mei 1940, is historisch zeer relevant. Het is slechts negen dagen na de Nederlandse capitulatie (15 mei 1940) na de Duitse inval op 10 mei.
Het document illustreert dat de bureaucratische en economische infrastructuur, met name die van de voedselvoorziening, direct na de gevechtshandelingen werd voortgezet. De Nederlandsche Akkerbouw Centrale (NAC) was een crisisorgaan dat in de jaren '30 was opgericht om de landbouwmarkt te reguleren. Tijdens de bezettingsjaren zou dit orgaan, onder toezicht van de Duitse bezetter, een cruciale rol blijven spelen in de voedseldistributie en distributiebonnen-systematiek.
De genoemde adressering (Bezuidenhout 15 in Den Haag) plaatst de NAC in het bestuurlijke hart van Nederland. Het feit dat de handel in aardappelen direct doorging, wijst op de prioriteit die werd gegeven aan de voedselzekerheid in de chaotische eerste weken van de bezetting.