Archief 745
Inventaris 745-308
Pagina 94
Dossier 2A
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen.

7 december 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke instantie in Amsterdam).

Origineel

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen. 7 december 1940. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke instantie in Amsterdam). [Handgeschreven, bovenin:] extra

VD/HG.

2B/164/3 M.

7 December 1940.

Ter attentie van den
heer Mr. Pool.

de Directie van de Nederlandsche
Akkerbouwcentrale,
te
's-Gravenhage.

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat een
hier ter stede gevestigde winkelier in groente en aardappelen,
namelijk C.M. Huis, Utrechtschedwarsstraat 64, zich tot het
Quartieramt, alhier heeft gewend met de klacht, dat hem door
de Stichting "Centraal Belang" een erkenning als aardappel-
handelaar wordt geweigerd. De Beauftragte voor de stad Amster-
dam heeft deze aangelegenheid ter afdoening in handen gesteld
van het Gemeentebestuur.

Het is bij mijn dienst bekend, dat Huis sedert
April van dit jaar als zelfstandig handelaar in groente en
aardappelen optreedt; voordien was hij personeel bij den
groente en aardappelenwinkelier B. Hesseling, Reguliersgracht
41, alhier. Betrokkene is in het bezit van een erkenning van
de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale; sedert Januari
van dit jaar heeft hij een aardappelboekje, uitgereikt door de
plaatselijke afdeeling der V.B.N.A. Huis heeft in October jl.
zijn zaak moeten sluiten, omdat hij - doordat hij niet erkend
werd $\angle$-geen aardappelen meer kan krijgen en geniet sedert 1
December jl. steun van het Gemeentelijk Bureau voor Maatschap-
pelijken Steun; hij verzoekt hem toch een erkenning als boven-
bedoeld te verleenen, omdat hij dan weder een zaak wil be-
ginnen.

Ik heb de eer U beleefd te verzoeken wel te willen
bevorderen, dat Huis voornoemd alsnog in het bezit der ver-
eischte erkenning wordt gesteld.

De Directeur,

$\angle$ door de plaatselijke afdeeling
van "Centraal Belang".

--- Dit document biedt een inkijkje in de bureaucratische en economische realiteit in Amsterdam tijdens het eerste jaar van de Duitse bezetting.

  • De kern van het conflict: De winkelier C.M. Huis wordt in zijn bestaan bedreigd omdat hem de benodigde "erkenning" als aardappelhandelaar wordt ontzegd door de Stichting "Centraal Belang". Zonder deze papieren mag hij geen voorraden ontvangen binnen het distributiestelsel.
  • Impact op het individu: De weigering heeft directe sociaal-economische gevolgen. Huis heeft zijn winkel in de Utrechtschedwarsstraat moeten sluiten en is in de "steun" (bijstand) terechtgekomen. Dit laat zien hoe effectief de bezetter en de gelijkgeschakelde instanties ondernemers konden uitschakelen door middel van vergunningen.
  • Institutionele betrokkenheid: De brief noemt diverse instanties:
    • Quartieramt: Een Duitse dienst die zich bezighield met inkwartiering en economische controle.
    • Beauftragte: De Duitse gevolmachtigde voor Amsterdam (Hans Böhmcker), die de hoogste autoriteit in de stad was.
    • Nederlandsche Akkerbouwcentrale (NAC): De centrale instantie die de productie en handel van landbouwproducten reguleerde.
    • V.B.N.A.: Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandsche Akkerbouwproducten.
  • Bureaucratische toon: De brief is geschreven in een zeer formele, ambtelijke stijl ("Hiermede heb ik de eer U te berichten"), typerend voor die periode, waarbij de gemeente Amsterdam probeert te bemiddelen bij een landelijke (door de bezetter gecontroleerde) instantie.

--- In 1940, kort na het begin van de bezetting, werd de Nederlandse economie razendsnel omgevormd tot een geleide economie. Het doel was tweeledig: de voedselvoorziening voor de eigen bevolking beheersbaar houden via distributie, en tegelijkertijd zoveel mogelijk middelen inzetten voor de Duitse oorlogsmachine.

Het systeem van "erkenningen" was een instrument om de handel te centraliseren. Veel kleine zelfstandigen die niet in de pas liepen of die door nieuwe regelgeving plotseling "onbevoegd" werden verklaard, raakten hun broodwinning kwijt. Deze brief illustreert de vroege fase van deze economische herstructurering, waarbij Nederlandse ambtenaren nog probeerden via de geëigende wegen op te komen voor de belangen van lokale burgers bij de nieuwe machtshebbers. De verwijzing naar de "Beauftragte" toont aan dat zelfs op het niveau van een individuele aardappelhandelaar de Duitse invloed al direct voelbaar was.

Samenvatting

Dit document biedt een inkijkje in de bureaucratische en economische realiteit in Amsterdam tijdens het eerste jaar van de Duitse bezetting.

  • De kern van het conflict: De winkelier C.M. Huis wordt in zijn bestaan bedreigd omdat hem de benodigde "erkenning" als aardappelhandelaar wordt ontzegd door de Stichting "Centraal Belang". Zonder deze papieren mag hij geen voorraden ontvangen binnen het distributiestelsel.
  • Impact op het individu: De weigering heeft directe sociaal-economische gevolgen. Huis heeft zijn winkel in de Utrechtschedwarsstraat moeten sluiten en is in de "steun" (bijstand) terechtgekomen. Dit laat zien hoe effectief de bezetter en de gelijkgeschakelde instanties ondernemers konden uitschakelen door middel van vergunningen.
  • Institutionele betrokkenheid: De brief noemt diverse instanties:
    • Quartieramt: Een Duitse dienst die zich bezighield met inkwartiering en economische controle.
    • Beauftragte: De Duitse gevolmachtigde voor Amsterdam (Hans Böhmcker), die de hoogste autoriteit in de stad was.
    • Nederlandsche Akkerbouwcentrale (NAC): De centrale instantie die de productie en handel van landbouwproducten reguleerde.
    • V.B.N.A.: Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandsche Akkerbouwproducten.
  • Bureaucratische toon: De brief is geschreven in een zeer formele, ambtelijke stijl ("Hiermede heb ik de eer U te berichten"), typerend voor die periode, waarbij de gemeente Amsterdam probeert te bemiddelen bij een landelijke (door de bezetter gecontroleerde) instantie.

Historische Context

In 1940, kort na het begin van de bezetting, werd de Nederlandse economie razendsnel omgevormd tot een geleide economie. Het doel was tweeledig: de voedselvoorziening voor de eigen bevolking beheersbaar houden via distributie, en tegelijkertijd zoveel mogelijk middelen inzetten voor de Duitse oorlogsmachine.

Het systeem van "erkenningen" was een instrument om de handel te centraliseren. Veel kleine zelfstandigen die niet in de pas liepen of die door nieuwe regelgeving plotseling "onbevoegd" werden verklaard, raakten hun broodwinning kwijt. Deze brief illustreert de vroege fase van deze economische herstructurering, waarbij Nederlandse ambtenaren nog probeerden via de geëigende wegen op te komen voor de belangen van lokale burgers bij de nieuwe machtshebbers. De verwijzing naar de "Beauftragte" toont aan dat zelfs op het niveau van een individuele aardappelhandelaar de Duitse invloed al direct voelbaar was.

Kooplieden in dit dossier 100

Aal en paling Uilenburg 159.300
Aal en paling Waterlooplein 159.300
Aal en paling Waterlooplein 159.900
Aal en paling Waterlooplein **19.336**
Aal en paling Uilenburg 159.300
Aal en paling Uilenburg 19.336
Aal en paling Uilenburg 19.336
Aal en paling Waterlooplein 19.336
Aal en paling ........................ Uilenburg 218.275
Aal en paling ........................................ Uilenburg 19.336
Aal en paling ........................................ Uilenburg 159.300
Aal en paling ............................................................ Uilenburg 1.942
Aandeel huur hoofdkantoor Uilenburg
Aandeel huur hoofdkantoor Uilenburg 185,66 (a)
Aankoop kisten Uilenburg
Aankoop kisten Uilenburg
Aantal vaartuigen Uilenburg 73
Aantal vaartuigen Uilenburg 73
Aantal vaartuigen Waterlooplein 73
Aantal vaartuigen Waterlooplein 73
Aantal vaartuigen .................... Uilenburg 103
Afschrijving dubieuze debiteuren Uilenburg
Afschrijving dubieuze debiteuren ............... Uilenburg
Afschrijving dubieuze debiteuren .......................................... Uilenburg
Afschrijving Dubieuze Debiteuren Uilenburg
Afschrijving overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg
Afschrijving, overeenkomende met de verplichte aflossing op leeningen Uilenburg
A. Geboorte Uilenburg
A. Geboorte Uilenburg 88
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 3